Sahih al-Bukhari, xadiiska 3983
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا مَرْثَدٍ وَالزُّبَيْرَ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ " انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ، مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ". فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا الْكِتَابُ. فَقَالَتْ مَا مَعَنَا كِتَابٌ. فَأَنَخْنَاهَا فَالْتَمَسْنَا فَلَمْ نَرَ كِتَابًا، فَقُلْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ. فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ أَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْهُ، فَانْطَلَقْنَا بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ". قَالَ حَاطِبٌ وَاللَّهِ مَا بِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ لَهُ هُنَاكَ مِنْ عَشِيرَتِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ، وَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ". فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ. فَقَالَ " أَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ ". فَقَالَ " لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ إِلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ، أَوْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ". فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
Cali (radiya Allahu anhu) wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa aniga, Abu Marthad iyo Az-Zubair noo diray, dhammaanteenna waxaan fuushanaynay fardo. Wuxuu yiri:
"Taga ilaa aad gaartaan Rawdat Khaakh, halkaas oo ay joogto haweeney mushrikad ah oo wadda warqad ka timid Xaatib bin Abii Baltacah oo ku socota mushrikiinta." Waxaan ku helnay iyadoo fuushan geelkeedii meeshii uu Rasuulka Allah ﷺ sheegay. Waxaan ku niri: "Warqadda keen!" Waxay tiri: "Warqad ma wato." Markaas ayaan geelii fariisinnay oo baarnay, laakiin warqad waan weynay. Waxaan niri: "Rasuulka Allah ﷺ been ma sheegin. Soo saar warqadda ama waan ku dhigi doonnaa." Markay aragtay inaan dhab ka nahay, ayay gacanta gelisay suunka dhexdeeda—sababtoo ah go'eeda ayay dhexda ku xiratay—wayna soo saartay warqaddii. Waxaan u geynnay Rasuulka Allah ﷺ. Cumar baa yiri: "Rasuulkii Allow! Wuxuu khiyaameeyey Allah, Rasuulkiisa iyo mu'miniinta! Ii ogolow inaan qoorta ka jaro!" Laakiin Nabigu ﷺ wuxuu Xaatib ku yiri: "Maxaa kugu kallifay waxaad samaysay?" Xaatib baa yiri: "Wallahi, ma doonaynin inaan diinta Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ ka baxo, ee waxaan rabay inaan dadka (Makkah) agtooda ku yeesho gacan ay Allah igu ilaaliyo ehelkayga iyo xoolahayga. Ma jiro mid ka mid ah asxaabtaada aan halkaas ku lahayn qaraabo uu Allah ugu difaaco ehelkiisa iyo xoolihiisa." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Run buu sheegay; ha u dhahina wax aan wanaag ahayn." Cumar baa mar kale yiri: "Wuxuu khiyaameeyey Allah, Rasuulkiisa iyo mu'miniinta! Ii ogolow inaan qoorta ka jaro!" Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Miyaanu ka mid ahayn dadkii Badr?" Wuxuuna yiri: "Waxaa laga yaabaa in Allah eegay dadkii Badr oo ku yiri: 'Sameeya waxaad doontaan, Jannadu way idiin waajibtaye,' ama 'Waannu idin dhaafay.'" Markaas indhaha Cumar ilmaysay, wuxuuna yiri: "Allah iyo Rasuulkiisaa ogsoon."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu xukunkiisa ku tixgeliyey ujeeddada iyo wanaaggii Ḥāṭib.
Ḥāṭib ibn Abī Baltaʿa wuxuu warqad u diray mushrikiintii Maka. Wuxuu caddeeyey inuu sidaas ugu talagalay inuu ku ilaaliyo qoyskiisa iyo hantidiisa, ee aanu diintiisa ka tegin. Nabigu ﷺ wuu aqbalay sharraxaaddiisa, wuxuuna xusay ka qaybgalka dagaalkii Badar.
Meel ku taalla jidka Maka oo lagu qabtay qofkii siday warqadda.
Saxaabadii ka qaybgalay dagaalkii Badar.
In adeeg la bixiyo si qoyskiisa loogu helo taageero ama ilaalin.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in gef culus aan si toos ah loogu xukumi karin gaalnimo iyadoo aan la baarin: waa in la ogaadaa sababta iyo caqiidada qofka ay khusayso. Nabigu ﷺ wuu aqbalay sharraxaaddii Ḥāṭib, wuxuuna reebay in si xun looga hadlo. Ka qaybgalka Badar wuxuu ahaa fadli gaar ah, wuxuuna u noqday sabab looga cafiyo gefkan; hadalka ku saabsan dadka Badar ma aha oggolaansho guud oo dembi lagu galo. Culimadu sidoo kale waxay carrabka ku adkeeyaan in ilaalinta bulshada iyo dhowrista xogta sirta ahi yihiin masuuliyado waaweyn.
- Baadh ujeeddada iyo sharraxaadda qofka ka hor intaadan jeedin eedayn culus.
- Qalad si daacad ah u sheeg, balse fursad sii toobad, duruufaha iyo camalladii wanaagsanaa ee hore.
- Ilaali xogta sirta ah, talona raadso haddii aad ka shakisan tahay inaad wadaagto.
Werintani waxay sheegaysaa dhacdo ka dhacday ceelasha Badar, waxayna la xiriirtaa maqaamka gaarka ah ee ka qaybgalayaashii Badar.
Sahih al-Bukhari · #3982 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla kitaabka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa dhacdooyin la xiriira dagaalkii Badar.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.