Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3991

Waxaa weriyey Subai'a bint al-Harith. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Subai'a bint al-Harith

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَاهُ، كَتَبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَرْقَمِ الزُّهْرِيِّ، يَأْمُرُهُ أَنْ يَدْخُلَ، عَلَى سُبَيْعَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ الأَسْلَمِيَّةِ، فَيَسْأَلَهَا عَنْ حَدِيثِهَا وَعَنْ مَا قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ اسْتَفْتَتْهُ، فَكَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَرْقَمِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ يُخْبِرُهُ أَنَّ سُبَيْعَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ سَعْدِ ابْنِ خَوْلَةَ، وَهْوَ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ، وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا، فَتُوُفِّيَ عَنْهَا فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهْىَ حَامِلٌ، فَلَمْ تَنْشَبْ أَنْ وَضَعَتْ حَمْلَهَا بَعْدَ وَفَاتِهِ، فَلَمَّا تَعَلَّتْ مِنْ نِفَاسِهَا تَجَمَّلَتْ لِلْخُطَّابِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا أَبُو السَّنَابِلِ بْنُ بَعْكَكٍ ـ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ـ فَقَالَ لَهَا مَا لِي أَرَاكِ تَجَمَّلْتِ لِلْخُطَّابِ تُرَجِّينَ النِّكَاحَ فَإِنَّكِ وَاللَّهِ مَا أَنْتِ بِنَاكِحٍ حَتَّى تَمُرَّ عَلَيْكِ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ‏.‏ قَالَتْ سُبَيْعَةُ فَلَمَّا قَالَ لِي ذَلِكَ جَمَعْتُ عَلَىَّ ثِيَابِي حِينَ أَمْسَيْتُ، وَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ، فَأَفْتَانِي بِأَنِّي قَدْ حَلَلْتُ حِينَ وَضَعْتُ حَمْلِي، وَأَمَرَنِي بِالتَّزَوُّجِ إِنْ بَدَا لِي‏.‏ تَابَعَهُ أَصْبَغُ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، وَسَأَلْنَاهُ، فَقَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ، مَوْلَى بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِيَاسِ بْنِ الْبُكَيْرِ، وَكَانَ، أَبُوهُ شَهِدَ بَدْرًا أَخْبَرَهُ‏.‏

Tarjumaad

Al-Layth wuxuu yiri: Yuunus baa ii warramay, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuuna yiri: Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah baa ii warramay, in aabihiis uu warqad u qoray Cumar bin Cabdullaahi bin Al-Arqam Az-Zuhri, isagoo faraya inuu u galo Subaycah bint Al-Xaarith Al-Aslamiyyah, si uu u weydiiyo xadiiskeeda iyo waxa uu Rasuulka Alle ﷺ ku yiri markii ay fatwo weydiisatay. Markaas Cumar bin Cabdullaahi bin Al-Arqam wuxuu warqad ugu jawaabay Cabdullaahi bin Cutbah, isagoo u sheegaya in Subaycah bint Al-Xaarith ay u sheegtay inay qabtay Sacad bin Khawlah, oo ka tirsanaa qabiilka Banii Caamir bin Lu'ayy, kaasoo ka mid ahaa dadkii goobjoogga ka ahaa dagaalkii Badar. Wuxuu ka geeriyooday iyadoo uur leh xilligii Xajjatul-Wadaac, wax yar kadib dhimashadiisiina way dhashay. Markii ay ka daahir noqotay dhalmada, waxay isu qurxisay ragga soo doonaya. Waxaa u yimid Abuu As-Sanaabil bin Bacbak — nin ka tirsan Banii Cabdi-d Daar — wuxuuna ku yiri:

"Maxaan kugu arkay adigoo isu qurxiyey ragga soo doonaya? Ma nikax baad rajaynaysaa? Wallaahi, nikaax ma gali kartid ilaa ay kaa maraan afar bilood iyo toban maalmood." Subaycah waxay tiri: "Markuu sidaas igu yiri, waxaan xirtay dharkaygii markii la gaaray fiidkii, waxaana u imid Rasuulka Alle ﷺ, arrintaasna waan ka weydiiyey. Wuxuu ii fatwooday inaan xalaal noqday markii aan dhalay ilmaha, wuxuuna igu amray inaan guursado haddii ay ila fiicantahay." Asbagh baa ku raacay Ibn Wahb oo ka weriyey Yuunus. Al-Layth wuxuu yiri: Yuunus baa ii warramay, oo ka weriyey Ibn Shihaab, waana weydiinay, wuxuuna yiri: Muxammad bin Cabdirraxmaan bin Thowban, oo ahaa mawlo Banii Caamir bin Lu'ayy ah, baa ii warramay, in Muxammad bin Iyaas bin Al-Bukayr — oo aabihiis goobjoog ka ahaa Badar — uu u warramay.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Carmal uur leh oo ninkeedu dhintay waxay muddada sugitaanka ku dhammaysataa marka ay umusho.

Asalka iyo sababta

Subayca bint al-Haarith waxay carmal noqotay iyadoo uur leh. Markii ay umushay wax yar ka dib geerida ninkeeda, waxaa la isku khilaafay goorta ay muddada sugitaankeedu dhammaanayso. Waxay Nebiga ﷺ weydiisatay xukunka arrintaas.

Erayada adag oo la sharxay
Ciddah

Muddada sugitaanka ee haweeneydu ilaaliso furriinka ama geerida ninkeeda ka dib, ka hor inta aysan mar kale guursan.

Nifaaska

Muddada soo kabashada iyo dhiig-baxa dhalmada ka dib.

Xajka Sagootinta

Xajkii ugu dambeeyay ee Nebigu ﷺ gutay intii uu noolaa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay daliishadaan werintan in muddada sugitaanka ee haweeney uur leh oo ninkeedu dhintay ay dhammaanayso marka ay umusho, xataa haddii ay umusho wax yar ka dib geerida ninkeeda, ka hor dhammaadka afar bilood iyo toban maalmood. Tani waxay isu waafajinaysaa muddada guud ee carmallada iyo xeerka haweenka uurka leh. Afarta mad-habood ee Sunniga ah waxay aqbaleen xukunkan inuu daliil yahay; dhalmadu waxay dhammeeyaan ciddada, halka soo kabashada nifaasku aysan keligeed ku kordhin muddo sugitaan oo dheeraad ah.

Casharrada maanta
  1. Marka arrin sharciyeed lagu kala aragti duwanaado, talo ka raadso qof aqoon u leh, hana ku salayn go’aanka keliya sheegashada qof kale.
  2. Marka la adeegsanayo xeerarka diinta, tixgeli duruufaha gaarka ah ee qofka, sida uurka iyo dhalmada.
  3. Qofka wajahaya xaalad nololeed oo culus sii xog cad si ay u ogaato xuquuqdeeda iyo tallaabooyinka xiga.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.