Sahih al-Bukhari, xadiiska 4003
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ،. حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ ـ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيًّا قَالَ كَانَتْ لِي شَارِفٌ مِنْ نَصِيبِي مِنَ الْمَغْنَمِ يَوْمَ بَدْرٍ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَعْطَانِي مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِنَ الْخُمُسِ يَوْمَئِذٍ، فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَبْتَنِيَ بِفَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَاعَدْتُ رَجُلاً صَوَّاغًا فِي بَنِي قَيْنُقَاعَ أَنْ يَرْتَحِلَ مَعِي فَنَأْتِيَ بِإِذْخِرٍ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَبِيعَهُ مِنَ الصَّوَّاغِينَ فَنَسْتَعِينَ بِهِ فِي وَلِيمَةِ عُرْسِي، فَبَيْنَا أَنَا أَجْمَعُ لِشَارِفَىَّ مِنَ الأَقْتَابِ وَالْغَرَائِرِ وَالْحِبَالِ، وَشَارِفَاىَ مُنَاخَانِ إِلَى جَنْبِ حُجْرَةِ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ، حَتَّى جَمَعْتُ مَا جَمَعْتُ فَإِذَا أَنَا بِشَارِفَىَّ قَدْ أُجِبَّتْ أَسْنِمَتُهَا، وَبُقِرَتْ خَوَاصِرُهُمَا، وَأُخِذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا، فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَىَّ حِينَ رَأَيْتُ الْمَنْظَرَ، قُلْتُ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالُوا فَعَلَهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَهْوَ فِي هَذَا الْبَيْتِ، فِي شَرْبٍ مِنَ الأَنْصَارِ، عِنْدَهُ قَيْنَةٌ وَأَصْحَابُهُ فَقَالَتْ فِي غِنَائِهَا أَلاَ يَا حَمْزَ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ، فَوَثَبَ حَمْزَةُ إِلَى السَّيْفِ، فَأَجَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا، وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا، وَأَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا قَالَ عَلِيٌّ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ، وَعَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لَقِيتُ فَقَالَ " مَا لَكَ ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ، عَدَا حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتَىَّ، فَأَجَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا، وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَهَا هُوَ ذَا فِي بَيْتٍ مَعَهُ شَرْبٌ، فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِرِدَائِهِ، فَارْتَدَى ثُمَّ انْطَلَقَ يَمْشِي، وَاتَّبَعْتُهُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ، حَتَّى جَاءَ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ حَمْزَةُ، فَاسْتَأْذَنَ عَلَيْهِ فَأُذِنَ لَهُ، فَطَفِقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَلُومُ حَمْزَةَ فِيمَا فَعَلَ، فَإِذَا حَمْزَةُ ثَمِلٌ مُحْمَرَّةٌ عَيْنَاهُ، فَنَظَرَ حَمْزَةُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ، فَنَظَرَ إِلَى رُكْبَتِهِ، ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ، فَنَظَرَ إِلَى وَجْهِهِ، ثُمَّ قَالَ حَمْزَةُ وَهَلْ أَنْتُمْ إِلاَّ عَبِيدٌ لأَبِي فَعَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ثَمِلٌ، فَنَكَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَقِبَيْهِ الْقَهْقَرَى، فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ.
Cali wuxuu yiri: Waxaan lahaa labo geel oo dhadig ah oo aan ka helay qaybtaydii xoolihii laga soo furtay dagaalkii Badar, Nebigu ﷺna wuxuu isla maalintaas i siiyey geel kale oo ka mid ahaa Khumuskii uu Allah u fadlay. Markii aan damcay inaan guursado Faadumo oo ah gabadhii Nebiga ﷺ, waxaan la heshiiyey nin dahab-sameeye ah oo reer Banii Qaynuqaac ah inuu ila raaco si aan u soo guranno cawska Idhkhir (oo ay dahab-sameeyayaashu isticmaalaan), si aan uga iibiyo dadka dahabka sameeya oo lacagtiisa ugu diyaariyo walimada arooskayga. Intaan u diyaarinayey labadayda geel xadhko iyo shandado, iyagoo fadhiya dhinaca guriga nin Ansaari ah, markii aan soo ururiyey wixii aan u baahnaa, waxaan arkay in labadii geel buurkooda la jaray, calooshana laga jeexay, beerkana qayb lagaga gooyey. Markaan arrintaas arkay indhahayga ma celin karin oo waan ooyey. Waxaan weydiiyey:
"Yaa falalkan sameeyey?" Waxay yiraahdeen: "Waxaa sameeyey Xamza bin Cabdul-Mudhalib, wuxuuna joogaa gurigan isagoo la jooga koox Ansaar ah oo cabbaysa, heesaayad iyo asxaabtiis. Heesaayadda ayaa heesteeda ku tiri: 'Xamzow, u kac geela buuran!' Markaasuu Xamza seeftiisa qaatay, buurka ka jaray, caloosha ka jeexay, beerkana qayb ka gooyey." Cali wuxuu yiri: Kadib waxaan u tegey Nebiga ﷺ oo uu la joogay Sayd bin Xaaritha. Nebigu ﷺ wuxuu gartay dhibtii i soo gaartay wuxuuna yiri: "Maxaa kugu dhacay?" Waxaan iri: "Rasuulallaah ﷺ, maalin sidan oo kale ah weligay ma arag! Xamza ayaa labadaydii geel weeraray, buurka ka jaray, calooshana ka jeexay, wuxuuna hadda joogaa guri isagoo la jooga dad cabbaya." Nebigu ﷺ wuxuu dalbaday go'giisii, wuu xirtay, kadibna wuu baxay isagoo lugaynaya, annaguna waan raacnay aniga iyo Sayd bin Xaaritha, ilaa uu yimid gurigii uu Xamza joogay. Wuxuu weydiistey idan, waa loo oggolaaday. Nebigu ﷺ wuxuu bilaabay inuu Xamza ku canaanto falkii uu sameeyey. Xamza wuu sakhraansanaa indhihiisuna way casaadeen. Xamza wuxuu eegay Nebiga ﷺ, kadibna kor buu u eegay jilbihiisa, mar kalena kor buu u eegay wajigiisa, kadibna wuxuu yiri: "Ma tihiin wax aan ahayn addoommadii aabbahay!" Markuu Nebigu ﷺ gartay inuu Xamza sakhraansan yahay, dib buu u noqday isagoo gadaal u socda, wuuna ka baxay, annaguna waan la baxnay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ si deggan ayuu uga falceliyey waxyeelladii uu Xamza geystay isagoo sakhraansan.
Cali wuxuu sheegay in Xamza, xilli ay dadku cabbayeen, uu waxyeelleeyey labadiisii geelood ee Cali doonayey inuu u adeegsado kasbashada lacagta xafladdiisa arooska. Markaas ayuu Nabigu ﷺ u tegay si uu Xamza ula hadlo.
Shan-meeloodka hantida dagaalka lagu helo oo, sida xeerarka Islaamku dhigayaan, leh meel gaar ah oo loo qoondeeyey.
Nooc caws udgoon ah oo dahableyaashu, iyo dad kale, isticmaali jireen.
Sakhraansan ama si cad u saameeyey khamri.
Culimadii hore waxay dhacdadan ka fahmeen in cabbitaanka khamrigu dhaawaco garashada, una horseedi karo dulmi iyo waxyeello. Nabigu ﷺ Xamza wuxuu kula xisaabtamay falka uu sameeyey, balse markuu arkay inuusan sakhraannimada darteed si miyir leh uga jawaabayn, ayuu ka noqday. Werintani waxay muujinaysaa xikmad iyo is-xakamayn marka la wajahayo iska horimaad kacsan; hase yeeshee, waxyeellada loo geystay hantida Cali kama tirtirayso, mana meesha ka saarayso mas’uuliyadda cabbitaanka khamriga.
- Qofka kala hadal waxyeellada uu geystay, laakiin dooro waqti uu wada hadalku waxtar yeelan karo.
- Ilaali hantidaada, si degganna oo cad ugala hadal magdhowga waxyeellada.
- Ka fogow khamriga: wuxuu mugdi gelin karaa garashada, wuxuuna dhibbane ka dhigi karaa dadka kale.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa geelii Cali iyo Xamza, waxayna dhammaystiraysaa macnaha taariikheed ee ku saabsan guurkooda.
Sahih al-Bukhari · #4005 (Sahih)Werintani waxay bixinaysaa macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan dhacdooyinkii la xiriiray guurka Cali iyo Faadumo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.