Sahih al-Bukhari, xadiiska 4066
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Uthman ibn Mawhab
- 1Abdanwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدَانُ
- 2Abu Hamzaأَبُو حَمْزَةَ
- 3Uthman ibn Mawhabعُثْمَانَ بْنِ مَوْهَبٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مَوْهَبٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ حَجَّ الْبَيْتَ فَرَأَى قَوْمًا جُلُوسًا فَقَالَ مَنْ هَؤُلاَءِ الْقُعُودُ قَالُوا هَؤُلاَءِ قُرَيْشٌ. قَالَ مَنِ الشَّيْخُ قَالُوا ابْنُ عُمَرَ. فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ شَىْءٍ أَتُحَدِّثُنِي، قَالَ أَنْشُدُكَ بِحُرْمَةِ هَذَا الْبَيْتِ أَتَعْلَمُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ فَرَّ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ نَعَمْ. قَالَ فَتَعْلَمُهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَدْرٍ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ. قَالَ فَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَخَلَّفَ عَنْ بَيْعَةِ الرُّضْوَانِ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ. قَالَ فَكَبَّرَ. قَالَ ابْنُ عُمَرَ تَعَالَ لأُخْبِرَكَ وَلأُبَيِّنَ لَكَ عَمَّا سَأَلْتَنِي عَنْهُ، أَمَّا فِرَارُهُ يَوْمَ أُحُدٍ فَأَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَفَا عَنْهُ، وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَدْرٍ فَإِنَّهُ كَانَ تَحْتَهُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ مَرِيضَةً، فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لَكَ أَجْرَ رَجُلٍ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا وَسَهْمَهُ ". وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَيْعَةِ الرُّضْوَانِ فَإِنَّهُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ أَعَزَّ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ لَبَعَثَهُ مَكَانَهُ، فَبَعَثَ عُثْمَانَ، وَكَانَ بَيْعَةُ الرُّضْوَانِ بَعْدَ مَا ذَهَبَ عُثْمَانُ إِلَى مَكَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ الْيُمْنَى " هَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ ". فَضَرَبَ بِهَا عَلَى يَدِهِ فَقَالَ " هَذِهِ لِعُثْمَانَ ". اذْهَبْ بِهَذَا الآنَ مَعَكَ.
Waxaa nooga warramay Cuthmaan bin Mawhab: Nin baa yimid si uu u guto Xajka Guriga Allah. Markuu arkay dad fadhiya, ayuu weydiiyey,
"Dadkan fadhiya waa kuwa?" Qof baa yiri, "Waa reer Quraysh." Wuxuu yiri, "Odaygaasi waa kuma?" Waxay yiraahdeen, "Waa Ibnu Cumar." Markaas buu u yimid oo ku yiri, "Wax baan ku weydiinayaa, ma ii sheegi kartaa? Waxaan kugu dhaarinayaa xurmada Gurigan, ma og tahay in Cuthmaan bin Caffaan ka cararay maalintii Uxud?" Ibnu Cumar wuxuu yiri, "Haa." Wuxuu yiri, "Ma og tahay inuu ka maqnaaday Badar uuna ka qaybgelin?" Ibnu Cumar wuxuu yiri, "Haa." Wuxuu yiri, "Ma og tahay inuu ka maqnaaday Beycadda Ridwaan uuna ka qaybgelin?" Ibnu Cumar wuxuu yiri, "Haa." Markaas buu ninkii yiri, "Allaahu Akbar!" Ibnu Cumar wuxuu yiri, "Kaaley, aan kuu sheego oo aan kuu caddeeyo waxaad i weydiisay. Cararkiisii maalintii Uxud, waxaan markhaati ka ahay in Allah ka cafiyey. Maqnaashihiisii Badar, wuxuu qabay gabadha Rasuulka Allah ﷺ wayna xanuunsanayd, markaas buu Nabigu ﷺ ku yiri: 'Waxaad leedahay ajirka nin ka mid ah kuwii ka qaybgalay Badar iyo saamigiisaba.' Maqnaashihiisii Beycadda Ridwaan, haddii uu jiri lahaa qof reer Makka agtooda ka sharaf badan Cuthmaan bin Caffaan, Nabigu isaga buu diri lahaa. Sidaas darteed, Nabigu ﷺ wuxuu diray Cuthmaan, Beycadda Ridwaanna waxay dhacday kadib markii Cuthmaan Makka aaday. Nabigu ﷺ wuxuu kor u qaaday gacantiisa midig isagoo leh: 'Tani waa gacanta Cuthmaan,' wuxuuna ku dhuftay gacantiisa kale isagoo leh: 'Tanina waa tii Cuthmaan.' Haddaba, qaado warkan oo la tag.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Umar wuxuu caddeynayaa sababta Cusmaan uga maqnaa Badar iyo dhaartii Ridwan.
Dagaalkii Badar oo ay ka qayb galeen Nebiga ﷺ iyo asxaabtiisu.
Dhaartii daacadnimada ee saxaabadu ku galeen geed hoostiis, Xudaybiyyah.
Qaybta qaniimada ee qofka dagaalka ka qayb galay xaqa u lahaa sida qaybinta loo sameeyey.
Culimada hore waxay tilmaamaan in maqnaanshaha Cusmaan ee Badar uu la xiriiray daryeelka gabadhii Nebiga ﷺ oo xanuunsanayd; Nebigu ﷺ taas darteed wuxuu siiyey ajarka iyo qaybta qof dagaalka ka qayb galay. Maqnaanshihiisa dhaartii Ridwan ma muujinayn daacadnimo yari: wuxuu Makka ugu maqnaa isagoo ergay u ah Nebiga ﷺ, Nebiguna ﷺ isaga ayuu dhaarta ku matalay. Ibn Cumar wuxuu intaas ku darayaa in Allah u dambi dhaafay Cusmaan wixii dhacay maalintii Uxud. Sidaas ayay werintani ina baraysaa in dhacdooyinka taariikhiga ah lagu qiimeeyo duruufahooda, saxaabadana aan lagu eedayn hadallo gooni-gooni ah oo la soo xigtay.
- Marka taariikhda la dhaliilayo, marka hore hubi macnaha guud iyo sharraxaadda lagu kalsoon yahay ee dhacdooyinka la xiriira.
- Aqoonso dadaalka qofka xitaa marka hawshiisu ka hor istaagto inuu goobta jir ahaan joogo.
- Si taxaddar leh uga hadal saxaabada, kana fogow xukun ku salaysan hal xaqiiqo oo gooni ah.
Werintan isla cutubka ku jirta waxay ka hadlaysaa dhacdooyin ku saabsan dagaalkii Uxud waxayna dhammaystiraysaa macnaha taariikhiga ah.
Sahih al-Bukhari · #4065 (Sahih)Werintan saxiixa ah iyaduna waxay ka hadlaysaa dhacdooyinkii Uxud waxayna sii faahfaahinaysaa macnaha dagaalka la xusay.
Sahih al-Bukhari · #4067 (Sahih)Werintan isla silsiladda ku jirta waxay iftiiminaysaa dadaalkii saxaabadu muujiyeen intii ay socdeen dhacdooyinka dagaalladu.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.