Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4121

Waxaa weriyey Abu Said al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Said al-Khudri

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ نَزَلَ أَهْلُ قُرَيْظَةَ عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى سَعْدٍ، فَأَتَى عَلَى حِمَارٍ، فَلَمَّا دَنَا مِنَ الْمَسْجِدِ قَالَ لِلأَنْصَارِ ‏"‏ قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ ـ أَوْ ـ خَيْرِكُمْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَؤُلاَءِ نَزَلُوا عَلَى حُكْمِكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ تَقْتُلُ مُقَاتِلَتَهُمْ وَتَسْبِي ذَرَارِيَّهُمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قَضَيْتَ بِحُكْمِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ وَرُبَّمَا قَالَ ‏"‏ بِحُكْمِ الْمَلِكِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Abuu Saciid Al-Khudri wuxuu yiri: Dadkii reer Qureyda waxay ogolaadeen inay qaataan xukunka Sacad bin Mucad. Markaas ayaa Nabigu ﷺ u diray Sacad, wuuna yimid isagoo saaran dameer. Markii uu u soo dhawaaday Masjidka, Nabigu ﷺ wuxuu ku yiri Ansaarta:

"U kaca sayidkiinna — ama — kan idiinku khayr badan." Kadibna wuxuu ku yiri ﷺ: "Dadkan waxay ogolaadeen xukunkaaga." Sacad baa yiri: "Dila dagaalyahannadooda, carruurtoodana addoonsada." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Waxaad ku xukuntay xukunka Allah," ama wuxuu yiri: "Xukunka Boqorka."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Sa‘d wuxuu xukun ka gaaray Qurayza kadib markii la aqbalay awooddiisa.

Asalka iyo sababta

Kadib dhacdooyinkii la xiriiray duullaankii ka dhanka ahaa Banu Qurayza, qabiilku wuxuu aqbalay xukunka Sa‘d ibn Mu‘aadh. Nebiga ﷺ ayaa u yeeray Sa‘d wuxuuna ansixiyay xukunkiisa.

Erayada adag oo la sharxay
Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo muslimiinta.

waxay u hoggaansameen xukunkaaga

Waxay oggolaadeen in Sa‘d ibn Mu‘aadh go’aan ka gaaro arrintooda.

dagaalyahanno

Raggii ka qaybgalay dagaalka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasiriyeennadii hore waxay tilmaamayaan in Sa‘d loo aqbalay garqaade, isla markaana Nebiga ﷺ uu ansixiyay xukunkiisa arrintan. Ereyada ah «sida uu qabo xukunka Alle» waxay muujinayaan muhiimadda garqaad caddaalad ah, balse ma siinayaan shakhsiyaadka awood guud oo ay ciqaabo ku fuliyaan. Culimadu waxay dhacdadan ku falanqeeyaan duruufteeda taariikheed iyo sharciyeed; xeerarka afarta madhhab ee sunniga ah ee ku saabsan dagaalka iyo maxaabiista waxaa faahfaahiya mas’uuliyiinta iyo culimada fiqhiga ee awoodda u leh.

Casharrada maanta
  1. Khilaaf culus u gudbi garqaade awood u leh oo aan eex lahayn marka dhinacyadu aqbalaan awooddiisa.
  2. Arrimaha dagaalka iyo maxaabiista u arag arrimo taariikheed iyo sharciyeed oo u yaalla mas’uuliyiinta awoodda u leh, hana uga dhigin fasax qofku iskii caddaaladda u fuliyo.
  3. Ixtiraam hoggaamiyeyaasha xilkas ah, balse awooddooda mar walba ku xidh caddaaladda iyo xuduudaha sharciga Alle.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.