Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4147

Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ، فَأَصَابَنَا مَطَرٌ ذَاتَ لَيْلَةٍ، فَصَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصُّبْحَ، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ ‏"‏ أَتَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ بِي، فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِرَحْمَةِ اللَّهِ وَبِرِزْقِ اللَّهِ وَبِفَضْلِ اللَّهِ‏.‏ فَهْوَ مُؤْمِنٌ بِي، كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ‏.‏ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَجْمِ كَذَا‏.‏ فَهْوَ مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ، كَافِرٌ بِي ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Khaalid bin Makhlad ayaa nooga warramay, Sulaymaan bin Bilaal ayaa nooga warramay, wuxuu yiri: Saalix bin Kaysaan ayaa ii warramay, isagoo ka werinaya Cubeydullaahi bin Cabdullaahi, isna uu ka werinayo Zayd bin Khaalid — Allah ha ka raalli ahaado — wuxuu yiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ sannadkii Xudeybiya, markaasaa habeen roob na helay. Rasuulka Allah ﷺ ayaa noo tukaday salaadda subax, dabadeedna wuu noo soo jeestay oo wuxuu yiri:

"Ma ogtihiin waxa Rabbigiin yiri?" Waxaan niri: "Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ baa og." Markaasuu wuxuu yiri: "Allah wuxuu yiri: Addoomadayda qaarkood waxay waaberiisteen iyagoo i rumaysan, qaarna iyagoo i diiddan. Kii yiri: 'Roobka waxaa naloo siiyay naxariista Allah, risqiga Allah iyo fadliga Allah,' kaas waa mid i rumaysan aniga, xiddigahana diiday. Kii yiri: 'Waxaa roobka naloo siiyay xiddig hebel,' kaas waa mid xiddigaha rumaysan, anigana i diiday."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

U aqoonso Allah inuu yahay Bixiyaha roobka, hana roobka u nisbayn xiddigaha.

Erayada adag oo la sharxay
al-Xudaybiya

Meel uu Nebigu ﷺ iyo asxaabtiisu u safreen sannad caan ah.

xiddig hebel

Xiddig ay dadku roobka u nisbayn jireen; xadiisku wuxuu diidayaa aaminsanaanta ah in xiddiggu iskiis roob u keeno.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay sharxaan in roobka loo nisbeeyo Allah oo ah Abuuraha iyo Bixiyaha rizqigu ay tahay mowqifka saxda ah ee iimaanka. Qofka xiddigta u xusa oo keliya tilmaamidda waqti ama xiriir caadi ah, isaga oo aan siin awood madax-bannaan, ma samaynayo hadal iimaan oo la mid ah kan qofka xiddigta u arka sababta roobka. Qofkii xiddigta siiya awood madax-bannaan wuxuu ku xadgudbayaa tawxiidka. Sidaas darteed, madh-habyada fiqhigu waxay ku adkaystaan in laga fogaado hadallada awoodda Ilaah u nisbeeya jidhadhka samada.

Casharrada maanta
  1. Si cad ugu mahadnaq Allah roobka iyo rizqiyada kale.
  2. Ka fogow hadallada xiddigaha ama makhluuqaadka kale u muujinaya inay yihiin sababayaal madax-bannaan.
  3. Markaad ka hadlayso xaaladaha cimilada, kala saar sababaha muuqda iyo awoodda ugu dambaysa ee Allah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.