Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4161

Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى السُّوقِ، فَلَحِقَتْ عُمَرَ امْرَأَةٌ شَابَّةٌ فَقَالَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلَكَ زَوْجِي وَتَرَكَ صِبْيَةً صِغَارًا، وَاللَّهِ مَا يُنْضِجُونَ كُرَاعًا، وَلاَ لَهُمْ زَرْعٌ وَلاَ ضَرْعٌ، وَخَشِيتُ أَنْ تَأْكُلَهُمُ الضَّبُعُ، وَأَنَا بِنْتُ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءَ الْغِفَارِيِّ، وَقَدْ شَهِدَ أَبِي الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَوَقَفَ مَعَهَا عُمَرُ، وَلَمْ يَمْضِ، ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِنَسَبٍ قَرِيبٍ‏.‏ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرٍ ظَهِيرٍ كَانَ مَرْبُوطًا فِي الدَّارِ، فَحَمَلَ عَلَيْهِ غِرَارَتَيْنِ مَلأَهُمَا طَعَامًا، وَحَمَلَ بَيْنَهُمَا نَفَقَةً وَثِيَابًا، ثُمَّ نَاوَلَهَا بِخِطَامِهِ ثُمَّ قَالَ اقْتَادِيهِ فَلَنْ يَفْنَى حَتَّى يَأْتِيَكُمُ اللَّهُ بِخَيْرٍ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَكْثَرْتَ لَهَا‏.‏ قَالَ عُمَرُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرَى أَبَا هَذِهِ وَأَخَاهَا قَدْ حَاصَرَا حِصْنًا زَمَانًا، فَافْتَتَحَاهُ، ثُمَّ أَصْبَحْنَا نَسْتَفِيءُ سُهْمَانَهُمَا فِيهِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Maalik, oo ka weriyey Zayd bin Aslam, oo ka weriyey aabihiis, wuxuu yiri: Waxaan la baxay Cumar bin Al-Khadhaab — raalli Allahu ka ahaadee — suuqa, markaas waxaa Cumar daba qabatay haweeney dhalinyaro ah, waxayna tiri: 'Amiirka Mu’miniintaay! Seygeygii waa dhintay wuxuuna iga tegay carruur yar yar. Wallaahi, xitaa ma heystaan cag id ah oo la kariyo, mana laha beer iyo xoolo toona. Waxaan ka cabsaday in gaajo disho. Anigu waxaan ahay gabadha Khufaaf bin Iimaa Al-Qifaari, aabahayna wuxuu Nebiga ﷺ kala qeybgalay Xudaybiyah.' Markaas Cumar waa istaagay mana sii socon, wuxuuna yiri: 'Soo dhowow qaraabo dhow.' Kadib wuxuu u leexday geel xooggan oo guriga ku xirnaa, wuxuuna ku raray laba jawaan oo cunto ka buuxdo, dhexdoodana wuxuu geliyey lacag iyo dhar. Kadib wuxuu gacanta ka saaray xarigga geela wuxuuna yiri: 'Kaxeeyso, cuntadani dhammaan mayso ilaa Alle idiin keeno khayr.' Nin baa yiri: 'Amiirka Mu’miniintaay, aad baad ugu badisay!' Cumar wuxuu yiri: 'Hooyadaa ha ku weydo! Wallaahi, waxaan arkay aabaheed iyo walaalkeed oo muddo dheer go'doominayey qalcad dabadeedna furtay, annaguna hadda ayaan qeybsaneynaa saamiyadii ay ka heleen.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Cumar wuxuu taageeray haweeney carmal ah iyo carruurteeda, isagoo u muujiyay daryeel iyo qadarin.

Erayada adag oo la sharxay
Amir al-Mu'miniin

Magac loo adeegsado hoggaamiyaha Muslimiinta: amiirka mu'miniinta.

Xudaybiya

Meeshii Nebiga ﷺ iyo asxaabtiisu heshiis kula galeen Quraysh.

Saamiyada laga helo qaniimada dagaalka

Qaybaha qaniimada ee dagaalyahannadu xaq u lahaayeen, sida xeerarka markaas jiray dhigayeen.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ficilka Cumar u arkaan tusaale hoggaan daryeel leh: qofka xilka haya waa inuu ogaadaa baahida dadka oo si dhab ah u caawiyaa. Waxa kale oo laga fahmayaa in adeegsigii hore iyo mudnaantii qoysku ay sabab u yihiin in ehelkooda si qadarin leh loola dhaqmo. Deeqsinimadu waxay ahayd mid baahi gaar ah wax ka qabanaysa: cunto, lacag iyo dhar ayaa daboolayay baahiyo muuqda. Hadallada Cumar waxay sidoo kale muujinayaan inuusan illoobin kaalintii aabbaheed iyo walaalkeed ay bulshada ku lahaayeen.

Casharrada maanta
  1. Marka qoys dhibaato ku jiro, si toos ah u weydii waxa uu u baahan yahay, una fidiso gargaar isla markiiba waxtar leh.
  2. Qofka masuuliyadda haya waa inuu si dhab ah u tixgeliyaa calaamadaha nuglaanta, dabadeedna isagu tallaabo qaadaa.
  3. Qadari dadaalka dadka iyo qoysaskooda, una muuji mahadnaq adigoo taageero caddaalad ah siinaya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.