Sahih al-Bukhari, xadiiska 4177
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Aabbihii, Aslamأَبِيهِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسِيرُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسِيرُ مَعَهُ لَيْلاً، فَسَأَلَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ شَىْءٍ فَلَمْ يُجِبْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ وَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا عُمَرُ، نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، كُلُّ ذَلِكَ لاَ يُجِيبُكَ. قَالَ عُمَرُ فَحَرَّكْتُ بَعِيرِي ثُمَّ تَقَدَّمْتُ أَمَامَ الْمُسْلِمِينَ، وَخَشِيتُ أَنْ يَنْزِلَ فِيَّ قُرْآنٌ، فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ بِي ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ. وَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ " لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَىَّ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ، ثُمَّ قَرَأَ {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا}."
Zaid bin Aslam wuxuu ka warramay: Aabbahay wuxuu yiri,
"Rasûlullah ﷺ wuxuu safar ku jiray habeenkii mid ka mid ah safarradiisa, Cumar bin Al-Khadhaabna wuu la socday. Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu weydiiyey wax, laakiin Rasûlullah ﷺ uma uusan jawaabin. Markale ayuu weydiiyey, laakiin uma uusan jawaabin. Markii saddexaad ayuu weydiiyey, laakiin uma uusan jawaabin. Markaas Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu naftiisa ku yiri, 'Hooyadaa ha ku weydo, Cumarow, maxaa yeelay waxaad Rasûlullah ﷺ weydiisay saddex jeer, mana kuu jawaabin.' Cumar wuxuu yiri, 'Markaas waxaan dhaqaajiyey geelleydii oo waxaan hor maray Muslimiinta, waxaana ka cabsaday in Quraan iga soo dego. Muddo yar kadib waxaan maqlay qof ii yeeraya. Waxaan iri, "Waxaan ka cabsaday in Quraan iga soo degay." Kadib waxaan u imid Rasûlullah ﷺ waana salaamay. Wuxuu yiri, "Caawa waxaa la igu soo dejiyey Suurad ii ka jecel yahay wax kasta oo qorraxdu ku soo baxdo," kadibna wuxuu akhriyey: {Anagu waxaan kuu furnay furasho cad}."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu bartay samirka markii Nebigu ﷺ uusan isla markiiba jawaabin.
Cutub ka mid ah Qur’aanka.
Bilowga Suuradda al-Fath, halkaas oo Alle ku bishaareeyo guul.
Weedh Carabi ah oo muujinaysa qofku inuu naftiisa canaananayo; Cumar canaantaas naftiisa ayuu ku jeediyey.
Culimadii hore waxay arrintan ka fahmeen in qofku su’aal ku celin karo, balse ay tahay inuu tixgeliyo xaaladda iyo waqtiga qofka lala hadlayo. Is-sixidda Cumar waxay muujinaysaa xushmaddiisa uu u hayey Nebiga ﷺ iyo cabsidiisa inuu gaabiyo. Culimadu waxay guusha la sii sheegay ku xidhaan Suuradda al-Fath, waxayna tilmaamaan in waxyiga iyo gargaarka Alle ay mu’miniinta kalsooni geliyaan, xataa marka natiijadu aanay weli caddayn.
- Haddii qofku aanu isla markiiba jawaabin, waqti sii oo ha ku celcelin su’aasha adigoon xaaladda tixgelin.
- Naftaada si daacad ah u sax markaad garato inaad samir la’aan ama ku adkaysi badan muujisay.
- Ku kalsoonow xikmadda iyo gargaarka Alle, xataa haddii aanad markiiba garan macnaha dhacdo.
Werintani waxay ka warramaysaa heshiiskii al-Hudaybiya, waxayna gacan ka geysataa fahamka duruufihii taariikheed ee guusha la sii sheegay.
Sahih al-Bukhari · #4179 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa soo degista suuradda, waxayna caddaynaysaa macnaha guusha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.