Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4181

Waxaa weriyey Al-Miswar bin Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Al-Miswar bin Makhrama

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمِّهِ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، يُخْبِرَانِ خَبَرًا مِنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي عُمْرَةِ الْحُدَيْبِيَةِ فَكَانَ فِيمَا أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْهُمَا أَنَّهُ لَمَّا كَاتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُهَيْلَ بْنَ عَمْرٍو، يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ عَلَى قَضِيَّةِ الْمُدَّةِ، وَكَانَ فِيمَا اشْتَرَطَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ قَالَ لاَ يَأْتِيكَ مِنَّا أَحَدٌ وَإِنْ كَانَ عَلَى دِينِكَ إِلاَّ رَدَدْتَهُ إِلَيْنَا، وَخَلَّيْتَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ‏.‏ وَأَبَى سُهَيْلٌ أَنْ يُقَاضِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ عَلَى ذَلِكَ، فَكَرِهَ الْمُؤْمِنُونَ ذَلِكَ وَامَّعَضُوا، فَتَكَلَّمُوا فِيهِ، فَلَمَّا أَبَى سُهَيْلٌ أَنْ يُقَاضِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ عَلَى ذَلِكَ، كَاتَبَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا جَنْدَلِ بْنَ سُهَيْلٍ يَوْمَئِذٍ إِلَى أَبِيهِ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو، وَلَمْ يَأْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ إِلاَّ رَدَّهُ فِي تِلْكَ الْمُدَّةِ، وَإِنْ كَانَ مُسْلِمًا، وَجَاءَتِ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ، فَكَانَتْ أُمُّ كُلْثُومٍ بِنْتُ عُقْبَةَ بْنِ مُعَيْطٍ مِمَّنْ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْىَ عَاتِقٌ، فَجَاءَ أَهْلُهَا يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَرْجِعَهَا إِلَيْهِمْ، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي الْمُؤْمِنَاتِ مَا أَنْزَلَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Isxaaq, waxaa noo sheegay Yacquub, waxaa ii warramay ina adeerka Ibnu Shihaab, oo ka weriyey adeerkii, waxaa ii warramay Curwah binu Subayr inuu maqlay Marwaan binu Xakam iyo Miswar binu Makhramah oo ka warramaya dhacdo ka mid ah dhacdooyinkii Rasûlullah ﷺ ee Cumrada Xudaybiyah. Waxaa ka mid ahaa wixii uu Curwah ka soo weriyey labadooda in markii uu Rasûlullah ﷺ heshiiska la galay Suhayl bin Camr maalintii Xudaybiyah ee ku saabsanaa muddada heshiiska, waxaa shuruudihii uu Suhayl bin Camr dhigay ka mid ahaa inuu yiri:

"Qofna kuguma iman doono xaggayaga, xitaa haddii uu diintaada haysto, illaa aad noogu soo celiso, oo aadan dhexgelin annaga iyo isaga." Suhayl wuu diiday inuu heshiis la galo Rasûlullah ﷺ haddaan shuruuddan lagu heshiin. Mu'miniintu way ka xumaadeen arrintan wayna ka caroodeen, wayna ka doodeen. Laakiin markii uu Suhayl diiday inuu heshiis la galo Rasûlullah ﷺ haddaan shuruuddaas lagu heshiin, Rasûlullah ﷺ wuu ogolaaday. Sidaas darteed, Rasûlullah ﷺ wuxuu maalintaas u celiyey Abuu Jandal binu Suhayl aabihiis Suhayl bin Camr, mana jirin nin ka mid ah ragga oo u yimid Rasûlullah ﷺ muddadaas heshiiska dhexdiisa aan laga celin, xitaa hadduu Muslim yahay. Markaas ayay yimaadeen dumarka mu'minaadka ah oo muhaajiriin ah, waxaana ka mid ahayd Ummu Kaltuum binti Cuqbah bin Mu'cid oo ka mid ahayd kuwii u hijrooday Rasûlullah ﷺ iyadoo qaangaar ah. Kadibna ehelkeedii ayaa yimid iyagoo Rasûlullah ﷺ ka codsanaya inuu u celiyo, ilaa uu Allah kor ahaaye soo dejiyey aayadaha ku saabsan dumarka mu'minaadka ah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Hudaibiyyah, Nabiga ﷺ wuxuu dhowray heshiiskii.

Asalka iyo sababta

Xadiisku wuxuu sharxayaa shuruudihii heshiiskii Hudaibiyyah, wuxuuna xusayaa in Alle waxyi u soo dejiyey haweenka mu’miniinta ah ee u soo hijrooday muslimiinta.

Erayada adag oo la sharxay
Hudaibiyyah

Meeshii Nabiga ﷺ iyo Quraysh ku gaareen xabbad-joojin iyo heshiis.

muhaajiraat

Haween ka soo tegay degaankoodii diintooda darteed, una soo hijrooday muslimiinta.

xabbad-joojin

Heshiis lagu joojinayo dagaalka dhex mara dhinacyada muddo cayiman.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay xadiiskan kaga hadlaan xeerarka heshiisyada iyo sida loola dhaqmo dadka magangelyo ama ilaalin weydiista. Waxay ka-reebitaanka haweenka mu’miniinta ah ku xiraan Qur’aanka 60:10: haweenkii mu’miniin ahaan u soo hijrooday, markii la baaray dib looguma celin gaaladii, balse qoysaskooda waxaa loo magdhawey meherkii. Dhacdadu waxay sidoo kale ina baraysaa in heshiiska si taxaddar leh loo oofiyo, iyadoo axkaamta waxyigu hagayso marka heshiisku koox si ka duwan ula dhaqmo.

Casharrada maanta
  1. Oofi heshiisyada, xitaa marka shuruudahoodu culus yihiin, adigoo hanuunka ka raadinaya waxyiga.
  2. Daryeel dadka diintooda darteed uga soo hayaamay degaankooda, xaaladdoodana si caddaalad ah u qiimee.
  3. Ha u oggolaan in ku qanacsanaan la’aanta go’aan adag ay isu beddesho hadal aan la xakamayn ama kala qaybsanaan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.