Sahih al-Bukhari, xadiiska 4251
Waxaa weriyey Al-Bara ibn Azib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Bara ibn Azib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ذِي الْقَعْدَةِ، فَأَبَى أَهْلُ مَكَّةَ أَنْ يَدَعُوهُ يَدْخُلُ مَكَّةَ، حَتَّى قَاضَاهُمْ عَلَى أَنْ يُقِيمَ بِهَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، فَلَمَّا كَتَبُوا الْكِتَابَ كَتَبُوا، هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ. قَالُوا لاَ نُقِرُّ بِهَذَا، لَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ مَا مَنَعْنَاكَ شَيْئًا، وَلَكِنْ أَنْتَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ. فَقَالَ " أَنَا رَسُولُ اللَّهِ، وَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ". ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ " امْحُ رَسُولَ اللَّهِ ". قَالَ عَلِيٌّ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَمْحُوكَ أَبَدًا. فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكِتَابَ، وَلَيْسَ يُحْسِنُ يَكْتُبُ، فَكَتَبَ هَذَا مَا قَاضَى مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لاَ يُدْخِلُ مَكَّةَ السِّلاَحَ، إِلاَّ السَّيْفَ فِي الْقِرَابِ، وَأَنْ لاَ يَخْرُجَ مِنْ أَهْلِهَا بِأَحَدٍ، إِنْ أَرَادَ أَنْ يَتْبَعَهُ، وَأَنْ لاَ يَمْنَعَ مِنْ أَصْحَابِهِ أَحَدًا، إِنْ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ بِهَا. فَلَمَّا دَخَلَهَا وَمَضَى الأَجَلُ أَتَوْا عَلِيًّا فَقَالُوا قُلْ لِصَاحِبِكَ اخْرُجْ عَنَّا، فَقَدْ مَضَى الأَجَلُ. فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَبِعَتْهُ ابْنَةُ حَمْزَةَ تُنَادِي يَا عَمِّ يَا عَمِّ. فَتَنَاوَلَهَا عَلِيٌّ، فَأَخَذَ بِيَدِهَا وَقَالَ لِفَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ دُونَكِ ابْنَةَ عَمِّكِ. حَمَلَتْهَا فَاخْتَصَمَ فِيهَا عَلِيٌّ وَزَيْدٌ وَجَعْفَرٌ. قَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَخَذْتُهَا وَهْىَ بِنْتُ عَمِّي. وَقَالَ جَعْفَرٌ ابْنَةُ عَمِّي وَخَالَتُهَا تَحْتِي. وَقَالَ زَيْدٌ ابْنَةُ أَخِي. فَقَضَى بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِخَالَتِهَا وَقَالَ " الْخَالَةُ بِمَنْزِلَةِ الأُمِّ ". وَقَالَ لِعَلِيٍّ " أَنْتَ مِنِّي وَأَنَا مِنْكَ ". وَقَالَ لِجَعْفَرٍ " أَشْبَهْتَ خَلْقِي وَخُلُقِي ". وَقَالَ لِزَيْدٍ " أَنْتَ أَخُونَا وَمَوْلاَنَا ". وَقَالَ عَلِيٌّ أَلاَ تَتَزَوَّجُ بِنْتَ حَمْزَةَ. قَالَ " إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ".
Waxaa weriyey Al-Baraa — raalli ha ka ahaado Allah: Markii uu Nabigu ﷺ Cumreystay bishii Dul-Qacda, ayaa reer Makka diideen inuu galo Makka ilaa uu la galay heshiis ah inuu saddex maalmood oo keliya joogo. Markii la qorayey heshiiska, waxay qoreen:
"Kani waa heshiiskii nabadeed ee uu galay Muxammad Rasuulkii Allah." Waxay yiraahdeen: "Ma oggolin tan; haddaan ogaan lahayn inaad tahay Rasuulkii Allah kumaannu hor istaageen waxba, laakiin adigu waxaad tahay Muxammad ibnu Cabdillaahi." Markaasuu ku yiri Cali: "Tirtir 'Rasuulkii Allah'." Cali baa yiri: "Maya, wallaahi weligey ku tirtiri maayo." Markaasuu Rasuulkii Allah ﷺ qaatay warqaddii, isagoon si fiican wax u qori karin, wuxuuna qoray: "Kani waa heshiiskii uu galay Muxammad ibnu Cabdillaahi: Inaanu Muxammad hub la gelin Makka mooyee seef gal ku jirta, uuna aanu cidna ka kaxaysan dadka reer Makka xitaa hadday doonaan inay raacaan, haddii mid ka mid ah asxaabtiisu doonto inuu Makka joogana aanu ka hor istaagin." Markii uu galay Makka oo muddadii dhammaatay, ayay u yimaadeen Cali waxayna ku yiraahdeen: "U sheeg saaxiibkaa inuu naga baxo, waqtigii waa dhamaaday e." Markaasuu Nabigu ﷺ baxay, waxaana daba socotay gabadhii Xamsa oo leh: "Adeerow! Adeerow!" Cali baa gacanta qabtay oo Faadumo — calayha as-salaam — ku yiri: "Qaado ina adeerkaa." Way qaadday, markaasay isku qabsadeen Cali, Seyd iyo Jacfar. Cali baa yiri: "Anigaa qaatay waayo waa ina adeerkay." Jacfar baa yiri: "Waa ina adeerkay eheedana waa xaaskayga." Seyd baa yiri: "Waa ina walaalkay." Markaasuu Nabigu ﷺ u xukumay eheedii, wuxuuna yiri: "Eedadu waxay leedahay darajada hooyada." Wuxuu ku yiri Cali: "Adigu anigaad iga mid tahay anna adigaan kaa mid ahay." Wuxuu ku yiri Jacfar: "Waxaad igu egtahay muuqaal iyo dabeecadba." Wuxuuna ku yiri Seyd: "Adigu walaalkayo iyo mawlaanayo ayaad tahay." Cali baa yiri: "Ma guursan weyday gabadha Xamsa?" Wuxuu yiri: "Iyadu waa ina walaalkayga nuujinta."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Heshiiska waa la fuliyey, gabadhiina waxaa lagu aaminay eeddadeed.
Werintani waxay sharxaysaa dhacdooyinkii la xiriiray Cumrada Nabiga ﷺ ee bisha Dul-Qacdah iyo ku soo noqoshadiisii Makka sannadkii xigay, iyadoo la raacayo shuruudihii heshiiska nabadda.
Bisha kow iyo tobnaad ee jadwalka dayaxa Islaamka.
Daryeelka iyo masuuliyadda loo hayo ilmo.
Qof ay xiriir qaraabonimo ka dhex dhalatay nuujin darteed.
Culimadu waxay ka fahmeen in heshiisyada lala galo dadka kale la oofiyo, heshiis nabadeedna uu yeelan karo tanaasul wax-ku-ool ah iyada oo aan caqiidada la beddelin. Hadalka ah in eeddadu leedahay maqaamka hooyada wuxuu taageerayaa xaqeeda daryeelka ilmaha; fuqahaduna sidoo kale waxay ka doodaan duruufaha iyo danta ilmaha. Afarta madhab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin in nuujintu, marka shuruudaheeda la buuxiyo, keento mamnuucid guur, sida ka muuqata tixraaca xiriirka walaalaha nuujinta. Erayada mahadcelinta ee Cali, Jacfar iyo Zayd loo jeediyey waxay muujinayaan in is-qaddarinta iyo kalgacalka saxaabadu aanay ku xirnayn cidda loo xilsaaro daryeelka.
- Si taxaddar leh u oofi heshiisyada aad gashay, xitaa marka shuruudahoodu dadaal u baahan yihiin.
- Go'aamada daryeelka mudnaanta sii wanaagga ilmaha, ixtiraamna xiriirka qaraabonimo.
- U muuji qaddarin dadka masuuliyadda qaada, xitaa marka hawsha qof kale loo igmado.
Werintani waxay ku dhowdahay warkan Al-Maghaazi, waxayna sidoo kale ka hadlaysaa dhacdooyin la xiriira safarkii Makka.
Sahih al-Bukhari · #4252 (Sahih)Waxay ururinta si toos ah uga dambaysaa werintan, waxayna ka caawisaa in la fahmo wararka ku xeeran dhacdooyinkii Makka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.