Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4302

Waxaa weriyey Amr ibn Salima. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Amr ibn Salima

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَلِمَةَ، قَالَ قَالَ لِي أَبُو قِلاَبَةَ أَلاَ تَلْقَاهُ فَتَسْأَلَهُ، قَالَ فَلَقِيتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ كُنَّا بِمَاءٍ مَمَرَّ النَّاسِ، وَكَانَ يَمُرُّ بِنَا الرُّكْبَانُ فَنَسْأَلُهُمْ مَا لِلنَّاسِ مَا لِلنَّاسِ مَا هَذَا الرَّجُلُ فَيَقُولُونَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ أَوْحَى إِلَيْهِ، أَوْ أَوْحَى اللَّهُ بِكَذَا‏.‏ فَكُنْتُ أَحْفَظُ ذَلِكَ الْكَلاَمَ، وَكَأَنَّمَا يُغْرَى فِي صَدْرِي، وَكَانَتِ الْعَرَبُ تَلَوَّمُ بِإِسْلاَمِهِمِ الْفَتْحَ، فَيَقُولُونَ اتْرُكُوهُ وَقَوْمَهُ، فَإِنَّهُ إِنْ ظَهَرَ عَلَيْهِمْ فَهْوَ نَبِيٌّ صَادِقٌ‏.‏ فَلَمَّا كَانَتْ وَقْعَةُ أَهْلِ الْفَتْحِ بَادَرَ كُلُّ قَوْمٍ بِإِسْلاَمِهِمْ، وَبَدَرَ أَبِي قَوْمِي بِإِسْلاَمِهِمْ، فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ جِئْتُكُمْ وَاللَّهِ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَقًّا فَقَالَ ‏ "‏ صَلُّوا صَلاَةَ كَذَا فِي حِينِ كَذَا، وَصَلُّوا كَذَا فِي حِينِ كَذَا، فَإِذَا حَضَرَتِ الصَّلاَةُ، فَلْيُؤَذِّنْ أَحَدُكُمْ، وَلْيَؤُمَّكُمْ أَكْثَرُكُمْ قُرْآنًا ‏"‏‏.‏ فَنَظَرُوا فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ أَكْثَرَ قُرْآنًا مِنِّي، لِمَا كُنْتُ أَتَلَقَّى مِنَ الرُّكْبَانِ، فَقَدَّمُونِي بَيْنَ أَيْدِيهِمْ، وَأَنَا ابْنُ سِتٍّ أَوْ سَبْعِ، سِنِينَ وَكَانَتْ عَلَىَّ بُرْدَةٌ، كُنْتُ إِذَا سَجَدْتُ تَقَلَّصَتْ عَنِّي، فَقَالَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الْحَىِّ أَلاَ تُغَطُّوا عَنَّا اسْتَ قَارِئِكُمْ‏.‏ فَاشْتَرَوْا فَقَطَعُوا لِي قَمِيصًا، فَمَا فَرِحْتُ بِشَىْءٍ فَرَحِي بِذَلِكَ الْقَمِيصِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey 'Amr bin Salama: Waxaan joognay meel ay dadku maraan, waxaana naga ag mari jiray safarro, markaas ayaan weydiin jirnay,

"Maxaa ku dhacay dadka? Maxaa ku dhacay dadka? Yaa ninkaas ah?" Waxay dhihi jireen, "Ninkaasi wuxuu sheeganayaa in Alle soo diray, loona waxyooday, uuna Alle ku waxyooday waxaas iyo waxaas." Hadalkaas waan xifdin jiray, wuxuuna ila ahaa mid laabta lagu shubay. Carabtu (marka laga reebo Qureysh) way ka daahi jireen Islaamnimadooda ilaa laga qabsado Makkah. Waxay dhihi jireen, "Isaga iyo qoomkiisa daaya; haddii uu ka adkaado, markaa waa Nabi run sheegaya." Markii la qabsaday Makkah, qolo walba way ku degdegtay Islaamnimada, aabbahayna wuxuu ku degdegay Islaamnimada ka hor inta aysan qoladaydu gelin. Markii uu yimid wuxuu yiri, "Wallahi, waxaan idiinka imid Nebiga ﷺ xaqiiqdii!" Nebigu ﷺ wuxuu ku yiri, "Tukada salaadda hebel waqtiga hebel, marka waqtiga salaaddu soo galana, ha addimo midkiin, hana idiin imaamo ka ugu badan ee Qur'aanka yaqaanna." Way eegeen, mana helin cid iga badan oo Qur'aan taqaanna sababtuna tahay waxaan ka baran jiray safarrada. Sidaas darteed ayay ii soo taageen hortooda anigoo lix ama toddoba sano jir ah. Waxaan xirnaa Burda (maro madow oo laba gees leh), markaan sujuudo way igu gaabnaan jirtay. Markaasay naag reerka ka mid ah tiri, "Miyaadan daboolaynin dabada akhristihiinna?" Markaasay maro iibsadeen oo ii jareen shaati. Waligey kuma farxin wax sida shaatigaas oo kale ah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Aqoonta wanaagsan ee Qur’aanka waxay ilmaha u qalmin kartaa inuu bulshada salaadda ku hoggaamiyo.

Asalka iyo sababta

Ka dib qabsashadii Maka, aabbihii Camr ibn Salama wuxuu qaatay Islaamka, wuxuuna qabiilkiisa gaarsiiyey tilmaamihii salaadda ee Nebiga ﷺ. Maadaama Camr Qur’aan ka badan dadka kale xifdiyey, isaga oo wiil ah ayaa imaam laga dhigay.

Erayada adag oo la sharxay
Aadaan

Waa baaqa lagu ogeysiinayo bilowga salaadda.

Imaam

Qofka hoggaamiya salaadda jamaacada.

Burdo

Go’ ama maro garbaha la saarto oo dhar ahaan loo xidho.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay dhacdadan ka fahmeen in qofka Qur’aanka ugu aqoonta badan loo dooran karo hoggaaminta salaadda, sida uu Nebigu ﷺ faray. Afarta madhhab ee Sunniga ahi waxay sidoo kale ka hadlaan shuruudo ay ka mid yihiin akhris sax ah iyo u-qalmitaanka hoggaaminta salaadda; sida saxda ah ee loo dabaqo way ku kala duwan yihiin madhhabyadu. Werintani waxay kaloo muujinaysaa in wiil uu imaam noqon karo haddii uu Qur’aanka si wanaagsan u yaqaan, inkasta oo fuqahadu ku kala aragti duwan yihiin in qof aan qaan-gaarin uu hoggaamin karo salaadaha waajibka ah. Haweenaydii qabiilka waxay tilmaantay in dharku daboolo cawrada; bulshaduna waxay arrinta kaga jawaabtay inay Camr u diyaariso dhar ku habboon.

Casharrada maanta
  1. Qur’aanka tallaabo tallaabo u baro, kuna celi waxa aad maqasho ama akhrido inta aad jidka ku jirto.
  2. Hoggaaminta salaadda u dooro qof Qur’aanka si wanaagsan u akhriya oo qaadi kara masuuliyadda.
  3. Salaadda iyo hawlaha kale ee dadweynaha, hubi in dharku daboolo cawrada, carruurtana si xushmad leh u hag.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.