Sahih al-Bukhari, xadiiska 4303
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 5Aishaعَائِشَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدٍ أَنْ يَقْبِضَ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، وَقَالَ عُتْبَةُ إِنَّهُ ابْنِي. فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ فِي الْفَتْحِ أَخَذَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، فَأَقْبَلَ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَقْبَلَ مَعَهُ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ، فَقَالَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ هَذَا ابْنُ أَخِي، عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ. قَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذَا أَخِي، هَذَا ابْنُ زَمْعَةَ، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى ابْنِ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، فَإِذَا أَشْبَهُ النَّاسِ بِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُوَ لَكَ، هُوَ أَخُوكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ". مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ، وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " احْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ ". لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ قَالَتْ عَائِشَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ". وَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَصِيحُ بِذَلِكَ.
Caa'isha (Allaah ha ka raalli noqdee) waxay tiri: Cutbah bin Abii Waqqaas wuxuu ku dardaarmay walaalkiis Sacad inuu soo qaato wiilkii addoontii Zamca, wuxuuna yiri: 'Waa wiilkayga.' Markii Rasuulka Allaah ﷺ uu Makka yimid xilligii Furashada, Sacad bin Abii Waqqaas wuxuu soo kaxeeyay wiilkii addoontii Zamca oo uu u keenay Rasuulka Allaah ﷺ, waxaana la socday Cabd bin Zamca. Sacad bin Abii Waqqaas wuxuu yiri: 'Kani waa wiilka walaalkay, wuxuuna igula dardaarmay inuu yahay wiilkiisa.' Cabd bin Zamca wuxuu yiri: 'Rasuulkii Allaahow ﷺ, kani waa walaalkay, waa wiilkii Zamca, wuxuuna ku dhashay firaashkiisa.' Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu eegay wiilkii addoontii Zamca, wuxuuna arkay inuu dadka ugu eg yahay Cutbah bin Abii Waqqaas. Markaasuu Rasuulka Allaah ﷺ yiri: 'Adigaa leh, waa walaalkaa, Cabd bin Zamcahay,' sababtoo ah wuxuu ku dhashay firaashka. Wuxuuna Rasuulka Allaah ﷺ yiri: 'Ka xijaabo, Sowdaay,' sababta uu u arkay shabahadda Cutbah bin Abii Waqqaas. Ibn Shihaab wuxuu yiri: Caa'isha waxay tiri, Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri: 'Wiilku wuxuu u sugnaaday firaashka, zaniyadana waxaa u sugnaaday dhagax.' Ibn Shihaab wuxuu kaloo yiri: Abuu Hurayrah wuu ku dhawaaqi jiray arrintaas.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abtirsiintu waxay raacdaa gogosha guurka, halka isu ekaanshuhu u baahan yahay taxaddar.
Intii lagu jiray Furashadii Makka, waxaa muran ka dhashay abtirsiinta wiilka addoonta Zamca: Sacad wuxuu soo bandhigay sheegashada Cutba, halka Cabd ibn Zamca uu ku dooday gogoshii guurka ee aabbihii.
Xidhiidhka guur ee saxda ah ee ilmuhu ku dhashay; halkan waa saldhigga sharci ee abtirsiinta.
Waa oraah Carabi ah oo tilmaamaysa in sinaystuhu uusan xaq ku helayn abtirsiin. Ku-dhaqanka ciqaabta dembiyeed wuxuu u baahan yahay shuruudo sharci oo gaar ah iyo awoodda cidda u xil-saaran.
Sawda waxaa laga rabay inay ninka ka asturto, maadaama go'aanka abtirsiintu aanu si toos ah uga dhigin maxramkeeda.
Culimadii hore waxay weedha ah 'ilmuhu wuxuu raacaa gogosha guurka' ka fahmeen in mabda' ahaan ilmaha ku dhasha guur sax ah loo nisbeeyo ninka. Sheegashada aabbanimo ama isu ekaanshaha muuqaalka ahi ma burinayaan xeerkan sharci. Isla mar ahaantaana, Nebigu ﷺ wuxuu Sawda faray inay asturato isu ekaanshaha muuqda awgiis: abtirsiinta sharciyeed iyo taxaddarka ku saabsan qaraabonimada jir ahaaneed waa laba arrimood oo kala duwan. Mad-habyadu way aqbalaan xeerka gogosha guurka, iyagoo ku kala aragti duwan shuruudaha lagu xaqiijiyo abtirsiinta iyo cawaaqibta ka dhalata diidmo rasmi ah.
- Go'aanka abtirsiinta ha ku salayn muuqaal keliya ama sheegasho aan la caddayn; raac xeerarka sharci ee la aqoonsan yahay.
- Kala saar xidhiidhka qoys ee sharciga ah iyo taxaddarka qofeed: go'aan ka mid ahi si toos ah uma go'aamiyo dhammaan xeerarka isu-dhowaanshaha.
- Khilaafaadka qoyska ee xasaasiga ah si taxaddar leh ula tacaal, una daa culimo aqoon leh ama qaaddi inay qiimeeyaan xaqiiqooyinka iyo xeerarka khuseeya.
Werintani sidoo kale waxay xustaa murankii ku saabsanaa wiilka addoonta Zamca iyo go'aanka ah in abtirsiintu ku raacdo gogosha guurka.
Sahih al-Bukhari · #4304 (Sahih)Werintani, oo isla kitaabka ku jirta, waxay la xidhiidhaa dhacdooyinkii Furashadii Makka waxayna ka caawinaysaa in la fahmo duruufaha taariikheed ee qisada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.