Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4304

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Muhammad ibn Muqatilwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ
  2. 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
  3. 3Yunusيُونُسُ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ امْرَأَةً، سَرَقَتْ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ الْفَتْحِ، فَفَزِعَ قَوْمُهَا إِلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ يَسْتَشْفِعُونَهُ، قَالَ عُرْوَةُ فَلَمَّا كَلَّمَهُ أُسَامَةُ فِيهَا تَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَتُكَلِّمُنِي فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أُسَامَةُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ الْعَشِيُّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّمَا أَهْلَكَ النَّاسَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمِ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ، وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا ‏"‏‏.‏ ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ، فَقُطِعَتْ يَدُهَا، فَحَسُنَتْ تَوْبَتُهَا بَعْدَ ذَلِكَ وَتَزَوَّجَتْ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَكَانَتْ تَأْتِي بَعْدَ ذَلِكَ فَأَرْفَعُ حَاجَتَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Muqaatil, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa ii sheegay Yuunus, oo ka weriyey Az-Zuhri, kaasoo yiri: Waxaa ii sheegay Curwah bin Az-Zubayr in haweeney ay xaday xilligii Rasuulka Allah ﷺ intii lagu jiray Duullaankii Furashada Makka. Markaas ayaa qoomkeedu u tageen Usaama bin Zayd si uu ugu dhex-doodo iyada. Curwah wuxuu yiri: Markii Usaama kala hadlay Rasuulka Allah ﷺ arrinkeeda, wejiga Rasuulka Allah ﷺ midabkiisii baa isbeddelay, wuxuuna yiri, 'Ma waxaad igala hadlaysaa xad ka mid ah xuduudda Allah?' Usaama wuxuu yiri, 'Dambi dhaaf ii weydii, Rasuulka Allow ﷺ.' Galabnimadii, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu u istaagay khudbad, wuxuuna ku ammaanay Allah sidii uu mudnaa, kadibna wuxuu yiri, 'Amma bacdu! Kuwii idinka horreeyey waxaa halaagay markii qof sharaf leh oo ka mid ahi xado way iska dayn jireen, laakiin markii qof tabar daran xado, xaddiga ayay ku oogi jireen. Waxaan ku dhaartay Kan nafta Muxammad gacantiisa ku jirta, haddii Faadumo bint Muxammad ay xado, gacanteeda waan goyn lahaa.' Kadib Rasuulka Allah ﷺ wuxuu amar ku bixiyey haweeneydaas, gacanteediina waa la jaray. Intaas kadib towbadeedu way fiicnaatay, wayna guursatay. Caa'isha waxay tiri: Intaas kadib way ii imaan jirtay, aniguna baahideeda ayaan u gudbin jiray Rasuulka Allah ﷺ.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Caddaaladdu waxay u baahan tahay in sharcigu dadka oo dhan si isku mid ah ugu dhaqmo.

Asalka iyo sababta

Intii lagu jiray qabsashadii Maka, haweeney ayaa wax xaday. Ehelkeedu waxay Usama ibn Zayd ka codsadeen inuu u shafeeco qaado; Nabiga ﷺ wuxuu caddeeyay in marka la fulinayo ciqaabta uu Alle dejiyay aan lagu kala sooci karin dadka maqaamkooda.

Erayada adag oo la sharxay
xuduud

Waa jamaca xadd: qayb ciqaabeed uu sharciga Islaamku dejiyay.

shafeeco

Codsi qof kale dartii loo gudbiyo; halkan waxaa loola jeedaa in la isku dayo in ciqaabta laga hor istaago.

toobad

Ka qoomamayn dhab ah oo dembi laga qoomamaynayo, Alle loogu noqdo, falkaasna laga tago.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in caddaaladdu aanay ku xirnaan karin nasab, maal ama maamuus. Kiis xuduud ah, shafeeco looma adeegsan karo in qof maqaamkiisa awgiis looga dhaafo habraaca sharciga ee waajibka ah. Fuqahadu si gaar ah ayay uga hadlaan shuruudaha caddaynta iyo qodobada fulinta khuseeya; werintani oggolaansho uma aha in qofku isagu sharciga gacantiisa ku qaato. Waxa kale oo ay sheegaysaa in haweeneydu markii dambe si dhab ah u toobad keentay, Caa’ishana ka caawisay inay baahideeda Nabiga ﷺ gaarsiiso.

Casharrada maanta
  1. Xeerarka si caddaalad ah u dhaqan geli, hana mudnaan gaar ah siin dadka saamaynta leh.
  2. Kiisaska ciqaabta u daa hay’adaha sharciga ee awoodda u leh; weligaa sharciga gacantaada ha ku qaadan.
  3. Qofka ka taageer toobad dhab ah marka uu gef sameeyo, kana caawi wixii si sharci ah loo qaban karo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.