Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4339

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَحَدَّثَنِي نُعَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا‏.‏ فَجَعَلُوا يَقُولُونَ صَبَأْنَا، صَبَأْنَا‏.‏ فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ مِنْهُمْ وَيَأْسِرُ، وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمٌ أَمَرَ خَالِدٌ أَنْ يَقْتُلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي، وَلاَ يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ، حَتَّى قَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَاهُ، فَرَفَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ فَقَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ ‏"‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Maxmuud, waxaa noo warramay Cabdirisaaq, waxaa noo sheegay Macmar, waxaana ii warramay Nucaym, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Saalim, oo ka weriyey aabihiis, wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu u diray Khaalid bin Al-Waliid qabiilka Banu Jadhimah, wuxuuna ugu yeeray Islaamka, laakiin si fiican uma dhihi karin 'Aslamna' (Waan Islaamnay), ee waxay lahaayeen 'Saba'na, Saba'na' (Diin baan ka baxnay oo mid kale galnay). Markaas Khaalid wuxuu bilaabay inuu dilo qaarkood oo uu maxaabiis ka dhigto qaarka kale, wuxuuna nin walba oo annaga ah siiyey maxbuuskiisa. Markii maalin la gaaray, Khaalid wuxuu amray in nin walba oo annaga ah uu dilo maxbuuskiisa. Waxaan iri: 'Wallahi, anigu dili maayo maxbuuskayga, mana jiro nin asxaabtayda ka mid ah oo dilaya maxbuuskiisa.' Markaan u nimid Nebiga ﷺ, arrintii waan u sheegnay. Nebigu ﷺ wuxuu kor u taagay labadiisa gacmood, wuxuuna laba jeer yiri: 'Allahow, waan ka bari'oonayaa waxa uu Khaalid sameeyey.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuu diiday falka Khaalid, wuxuuna ilaaliyay xaqa in arrimaha si taxaddar leh loo baaro.

Asalka iyo sababta

Nabiga ﷺ wuxuu Khaalid ibnu al-Waliid u diray Banu Jadhima si uu ugu yeedho Islaamka. Khaalid hadalkoodii aan caddayn uma qaadan inay Islaamka aqbaleen; wuxuu amray in dad la dilo oo la qabto. Cabdullaahi ibnu Cumar wuu diiday inuu dilo maxbuuskii loo dhiibay. Markii arrinta loo sheegay Nabiga ﷺ, laba jeer ayuu sheegay inuu ka bari yahay falka Khaalid.

Erayada adag oo la sharxay
Banu Jadhima

Qabiil Carbeed oo Khaalid ibnu al-Waliid loo diray.

Saba'na

Weedh ay ku sheegeen inay ka tageen diintoodii hore; erayadoodu si sax ah uma ahayn weedha caanka ah ee ah ‘waan Muslimay’.

Waan ka bari ahay

Nabiga ﷺ wuxuu Alle ka baryay inuu markhaati ka noqdo inuusan raalli ka ahayn falka Khaalid oo uu ka fogaanayo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasiriyeennadii hore waxay carrabka ku adkeeyeen in hadal aan caddayn aan loo adeegsan karin sabab rabshad, iyadoo aan si taxaddar leh loo baarin. Werintu waxay baraysaa in amarka hoggaamiye aanu bannaynayn dulmi xaaraan ah: Cabdullaahi ibnu Cumar wuu diiday inuu dilo maxbuuskii loo dhiibay. Nabiga ﷺ wuu cambaareeyay falka, taas oo muujinaysa in khaladaadka taliye aan lala simayn halbeegga Islaamka. Culimadu waxay sidoo kale ka qaataan muhiimadda caddaaladda, taxaddarka iyo ilaalinta nafaha.

Casharrada maanta
  1. Marka hore caddayn ka dalbo hadal aan caddayn ka hor intaadan qaadan go'aan culus.
  2. Ha u hoggaansamin amar ku lug leh dulmi ama dilka maxbuus.
  3. Si daacad ah u qiro khaladaadka dadka xilka haya, kana shaqee sixidda dulmiga dhacay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.