Sahih al-Bukhari, xadiiska 4340
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً فَاسْتَعْمَلَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ، وَأَمَرَهُمْ أَنْ يُطِيعُوهُ، فَغَضِبَ فَقَالَ أَلَيْسَ أَمَرَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُطِيعُونِي. قَالُوا بَلَى. قَالَ فَاجْمَعُوا لِي حَطَبًا. فَجَمَعُوا، فَقَالَ أَوْقِدُوا نَارًا. فَأَوْقَدُوهَا، فَقَالَ ادْخُلُوهَا. فَهَمُّوا، وَجَعَلَ بَعْضُهُمْ يُمْسِكُ بَعْضًا، وَيَقُولُونَ فَرَرْنَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ النَّارِ. فَمَا زَالُوا حَتَّى خَمَدَتِ النَّارُ، فَسَكَنَ غَضَبُهُ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَوْ دَخَلُوهَا مَا خَرَجُوا مِنْهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوفِ ".
Waxaa nooga warramay Musaddad, waxaa nooga warramay Cabdul-Waaxid, waxaa nooga warramay Al-Acmash oo yiri: Waxaa ii warramay Sacad bin Cubaydah, oo ka weriyey Abuu Cabdirraxmaan, oo ka weriyey Cali — raḍiya Allāhu canhu — oo yiri: Nabigu ﷺ wuxuu diray ciidan wuxuuna madax uga dhigay nin Ansaarta ah, wuxuuna ku amray inay adeecaan. Markaas buu cadhooday oo yiri:
"Miyaanu Nabigu ﷺ idinku amrin inaad i adeecdaan?" Waxay yiraahdeen: "Haa." Wuxuu yiri: "Ii soo ururiya xaabo." Way soo ururiyeen. Wuxuu yiri: "Dab shida." Markay shideen buu yiri: "Gala dabka." Way damceen inay galaan, qaarkood baa qaar kale qabtay iyagoo leh: "Waxaan u cararnay xagga Nabiga ﷺ si aan dabka uga badbaadno." Sidaas bay ahaayeen ilaa dabkii bakhtiyey, cadhadiisiina degtey. Markii warku gaaray Nabiga ﷺ, wuxuu yiri: "Hadday geli lahaayeen, kamay soo baxeen ilaa Maalinta Qiyaame. Adeeciddu waa wanaagga dhexdiisa oo keliya."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
U hoggaansanaanta hoggaamiye waxay ku kooban tahay waxa wanaagsan oo xaq ah.
Ciidan duullaan ah oo Nabiga ﷺ u diray isaga oo aan la socon.
Dadka Madiina ee taageeray Nabiga ﷺ iyo muslimiintii Maka ka soo hijrootay.
Wax kasta oo wanaagsan, xaq ah, kuna waafaqsan tilmaamaha Alle.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in hoggaamiyaha la magacaabay loo hoggaansamo inta ay arrintu ku jirto xadka wanaagga, balse aan loo hoggaansamin amar dembi ah ama waxyeello leh. Hoggaamiyuhu awooddiisa uma adeegsan karo inuu dadka ku khasbo inay Alle caasiyaan. Afarta madhhab ee sunnigu waxay aqoonsan yihiin mabda’an: u hoggaansanaanta maamulka ma aha mid aan shuruud lahayn, mana khusayso amar dembi lagu farayo.
- Raac tilmaamaha macquulka ah ee xaqa ah ee dadka masuulka ahi bixiyaan, balse si deggan u diid amar dembi kuu horseedaya.
- Awoodda u adeegso ilaalinta iyo u adeegidda dadka, hana ugu adeegsan inaad ku muujiso xanaaq ama awood-ku-takrifal.
- Haddii amar aanu xaq ahayn, si deggan u sharax sababta aadan u fulin karin, dabadeedna raadi hab masuuliyad leh oo khilaafka looga wada hadlo.
Xadiiskani wuxuu barayaa in laga fogaado waxyaabaha la mamnuucay, amarradana loo fuliyo hadba awoodda; labaduba waxay muujinayaan in waajibaadka diintu leeyihiin xuduudo cad.
Sahih al-Bukhari · #4341 (Sahih)Halkan Nabiga ﷺ wuxuu maamulayaal u dirayaa Yaman, wuxuuna u qaybinayaa mas’uuliyadahooda; tani waxay la xiriirtaa mawduuca u hoggaansanaanta iyo xadka awoodda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.