Sahih al-Bukhari, xadiiska 4359
Waxaa weriyey Jarir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jarir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ كُنْتُ بِالْبَحْرِ فَلَقِيتُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ذَا كَلاَعٍ وَذَا عَمْرٍو، فَجَعَلْتُ أُحَدِّثُهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ذُو عَمْرٍو لَئِنْ كَانَ الَّذِي تَذْكُرُ مِنْ أَمْرِ صَاحِبِكَ، لَقَدْ مَرَّ عَلَى أَجَلِهِ مُنْذُ ثَلاَثٍ. وَأَقْبَلاَ مَعِي حَتَّى إِذَا كُنَّا فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ رُفِعَ لَنَا رَكْبٌ مِنْ قِبَلِ الْمَدِينَةِ فَسَأَلْنَاهُمْ فَقَالُوا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَالنَّاسُ صَالِحُونَ. فَقَالاَ أَخْبِرْ صَاحِبَكَ أَنَّا قَدْ جِئْنَا وَلَعَلَّنَا سَنَعُودُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، وَرَجَعَا إِلَى الْيَمَنِ فَأَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرٍ بِحَدِيثِهِمْ قَالَ أَفَلاَ جِئْتَ بِهِمْ. فَلَمَّا كَانَ بَعْدُ قَالَ لِي ذُو عَمْرٍو يَا جَرِيرُ إِنَّ بِكَ عَلَىَّ كَرَامَةً، وَإِنِّي مُخْبِرُكَ خَبَرًا، إِنَّكُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا كُنْتُمْ إِذَا هَلَكَ أَمِيرٌ تَأَمَّرْتُمْ فِي آخَرَ، فَإِذَا كَانَتْ بِالسَّيْفِ كَانُوا مُلُوكًا يَغْضَبُونَ غَضَبَ الْمُلُوكِ وَيَرْضَوْنَ رِضَا الْمُلُوكِ.
Jarir wuxuu yiri: Anigoo jooga Yemen, waxaan la kulmay laba nin oo reer Yemen ah oo la yiraahdo Dhu Kala iyo Dhu Camar, waxaana uga sheekeynayay Rasuulka Allah ﷺ. Dhu Camar baa igu yiri:
"Haddii run tahay waxaad ka sheegayso saaxiibkaa (Nabiga), wuxuu geeriyooday saddex maalmood ka hor." Labadoodiiba way ila soo raaceen xaggii Madiina, markaan jidka qaar soconay, waxaa noo muuqday ragg fardooley ah oo ka yimid dhanka Madiina. Waan weydiinnay, waxayna yiraahdeen: "Rasuulka Allah ﷺ wuu geeriyooday, Abu Bakrna waa loo doortay Khaliif, dadkuna waa fiican yihiin." Markaas bay yiraahdeen: "U sheeg saaxiibkaa (Abu Bakr) inaan nimid, haddii Alle idmana waan soo laaban doonnaa." Sidaas bay labadoodiiba ugu laabteen Yemen. Markaan Abu Bakr u sheegay hadalkoodii, wuxuu igu yiri: "Miyaadan ii keenin?" Muddo kadib, Dhu Camar baa igu yiri: "Jarirayoow, sharaf baad igu leedahay, waxaana kuu sheegayaa war: Idinka Carabta ahi waligiin khayr kuma jiraysaan intaad amiirku markuu dhinto mid kale dooranaysaan; laakiin haddii talada seef lagu qaato, waxay noqonayaan boqorro u cadhooda sida boqorrada u cadhoodaan, una raalli noqda sida boqorrada u raalli noqdaan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Wada-tashi marka hoggaamiye la dooranayo waxay dhowrtaa daryeelka bulshada; awood ku qabsashada xoogna waxay horseeddaa talis-talisnimo.
Waxaa loo doortay inuu noqdo beddelka hoggaamiyaha iyo hoggaamiyaha bulshada.
In awoodda lagu qabsado xoog hubaysan, halkii wada-tashi lagu raaci lahaa.
Culimada waxay tani ka fahmaan in wada-tashiga iyo oggolaanshuhu marka hoggaamiye la dooranayo ay gacan ka geystaan midnimada iyo daryeelka bulshada. Hadalka Dhu Camr wuxuu ka digayaa xukun xoog lagu hantay iyo hoggaamiyeyaal u dhaqma sida boqorro. Werintani waxay tilmaamaysaa mabda’ siyaasadeed, balse keligeed ma dejinayso habraac dhammaystiran oo lagu kala wareego hoggaanka; mad-habyadu arrimahan waxay ku faahfaahiyaan iyagoo ka duulaya daliillo iyo mabaadi’ sharci oo ballaaran.
- Dadka kala tasho go’aannada waaweyn, kuna dadaal xal bulshada mideeya.
- Diid ku-takri-falka awoodda, hoggaamiyeyaashana kula xisaabtan maamul caddaalad ah.
- Marka hoggaanku is beddelayo, heshiisyada si cad u qeex si loo yareeyo hubanti-la’aanta iyo kala qaybsanaanta.
Werintani waxay sheegaysaa in Nabigu ﷺ amiir ka dhigay Camr ibn al-Caas, sidaasna waxay tusaale kale uga bixinaysaa hoggaaminta.
Sahih al-Bukhari · #4357 (Sahih)Jariir wuxuu werintan kaga warramayaa hawl uu Nabigu ﷺ u igmaday; tani waxay la xiriirtaa mawduuca hoggaaminta iyo qaadista mas’uuliyadda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.