Sahih al-Bukhari, xadiiska 4357
Waxaa weriyey Jarir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jarir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ ". فَقُلْتُ بَلَى. فَانْطَلَقْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ مِنْ أَحْمَسَ وَكَانُوا أَصْحَابَ خَيْلٍ وَكُنْتُ لاَ أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَضَرَبَ يَدَهُ عَلَى صَدْرِي حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ يَدِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ " اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا ". قَالَ فَمَا وَقَعْتُ عَنْ فَرَسٍ بَعْدُ. قَالَ وَكَانَ ذُو الْخَلَصَةِ بَيْتًا بِالْيَمَنِ لِخَثْعَمَ وَبَجِيلَةَ، فِيهِ نُصُبٌ تُعْبَدُ، يُقَالُ لَهُ الْكَعْبَةُ. قَالَ فَأَتَاهَا فَحَرَّقَهَا بِالنَّارِ وَكَسَرَهَا. قَالَ وَلَمَّا قَدِمَ جَرِيرٌ الْيَمَنَ كَانَ بِهَا رَجُلٌ يَسْتَقْسِمُ بِالأَزْلاَمِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَا هُنَا فَإِنْ قَدَرَ عَلَيْكَ ضَرَبَ عُنُقَكَ. قَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ يَضْرِبُ بِهَا إِذْ وَقَفَ عَلَيْهِ جَرِيرٌ فَقَالَ لَتَكْسِرَنَّهَا وَلَتَشْهَدَنَّ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَوْ لأَضْرِبَنَّ عُنُقَكَ. قَالَ فَكَسَرَهَا وَشَهِدَ، ثُمَّ بَعَثَ جَرِيرٌ رَجُلاً مِنْ أَحْمَسَ يُكْنَى أَبَا أَرْطَاةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُبَشِّرُهُ بِذَلِكَ، فَلَمَّا أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا جِئْتُ حَتَّى تَرَكْتُهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ. قَالَ فَبَرَّكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ.
Waxaa nooga warramay Yuusuf bin Muusa, waxaa noo sheegay Abuu Usaamah, oo ka weriyey Ismaaciil bin Abii Khaalid, oo ka weriyey Qays, oo ka weriyey Jariir, wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu igu yiri, 'Miyaadan iga nasinayn Dhu-l-Khalaasah?' Waxaan iri, 'Haa, waan kaa nasinayaa.' Markaas waxaan baxay anigoo wata boqol iyo konton fardoole oo ka tirsan qabiilka Axmas, kuwaas oo ahaa dad ku xeel dheer fardooleyda. Anigu markii hore kuma degganaan jirin faraska dushiisa, markaas arrintaas u sheegay Nabiga ﷺ. Wuxuu gacantiisa ku dhuftay laabteyda ilaa aan ka arkay raadka gacantiisa oo laabteyda ku yaalla, wuxuuna yiri, 'Allahow, adkeey oo ka yeel mid hanuunsan oo wax hanuuniya.' Intaas wixii ka dambeeyey weligey faras kama dhicin. Dhu-l-Khalaasah wuxuu ahaa guri cibaado oo ku yaallay Yaman, oo ay lahaayeen qabiilooyinka Khathcam iyo Bajiilah, waxaana yiillay sanamyo la caabudo, waxaana loo yaqaannay Al-Kacbah. Jariir wuu tegey, dab buu qabadsiiyey, wuuna burburiyey. Markii Jariir gaaray Yaman, waxaa joogay nin faal ku sameeya ulo, waxaana lagu yiri, 'Safarka Rasuulka Allah ﷺ ayaa halkan jooga, hadduu ku helana luqunta ayuu kaa goynayaa.' Isagoo ulihii ku dhex jira ayuu Jariir ku soo baxay, wuxuuna ku yiri, 'Jebi ulahaas oo marag fur inaan Ilaah xaq lagu caabudaa jirin Allah mooyaane, haddii kalena luqunta ayaan kaa goynayaa.' Markaasuu jabiyey ulihii wuuna marag furay. Kadib Jariir wuxuu u diray Nabiga ﷺ nin reer Axmas ah oo lagu naanaysi jiray Abuu Ardaah si uu ugu bishaareeyo guushaas. Markii uu Nabiga ﷺ u yimid, wuxuu yiri, 'Rasuulkii Allahoow, waxaan ku dhaartay Kii xaqa kugu soo diray, kama aanan imaan ilaa aan ka dhigay sidii geel cudur qaba oo kale.' Markaas Nabigu ﷺ wuxuu shan jeer duceeyey fardaha iyo ragga reer Axmas.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Jarir wuxuu burburiyey goob sanamyo lagu caabudi jiray ka dib markii uu Nebiga ﷺ ka codsaday duco iyo gargaar.
Nebiga ﷺ wuxuu Jarir ibn Cabdullaah u diray Dhu al-Khalasa, oo ahayd goob sanamyo lagu caabudi jiray laguna maamuusi jiray Yemen. Jarir wuxuu halkaas u baxay isaga iyo fardooley reer Ahmas ah, wuxuuna burburiyey sanamyadii iyo goobtii cibaadada.
Goob cibaado oo Yemen ku taallay, laguna hayey sanamyo la caabudi jiray.
Hab lagu saadaalin jiray mustaqbalka iyadoo fallaaro loo adeegsanayo raadinta jawaab ama calaamad.
Inaad sugnaato oo kalsooni yeelato; halkan si gaar ah, inaad faras ku sii nagaan karto.
Culimada waxay dhacdadan ka fahmeen in Nebiga ﷺ saxaabadiisa u xilsaari jiray hawlo, isla markaana uu Alle uga baryi jiray gargaar. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa in cibaadadu Alle oo keliya u sugnaato, isla markaana la diido sanam-caabudka iyo faallinta. Ducadii Nebiga ﷺ ee Jarir iyo fardooleydii reer Ahmas waxay muujinaysaa muhiimadda ducada iyo barakada marka hawl la qabanayo. Ku-dhaqanka xukun ee hawlaha noocan ahi wuxuu ku xidhan yahay cidda awoodda u leh iyo duruufaha; werintani oggolaansho uma aha rabshad uu qofku keligiis ku dhaqaaqo.
- Alle ka bari inuu ku sugo markaad qaaddo hawl adag ama masuuliyad leh.
- Diid khuraafaadka iyo faallinta, hanuunna Alle ka doono.
- Hawlaha diineed ha ugu fulin xoog adigoo iskood u dhaqaaqaya; ku dhaqaaq awood sharci ah iyo xikmad.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.