Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4370

Waxaa weriyey Umm Salama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Umm Salama

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو،‏.‏ وَقَالَ بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ بُكَيْرٍ، أَنَّ كُرَيْبًا، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَرْسَلُوا إِلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلاَمَ مِنَّا جَمِيعًا، وَسَلْهَا عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ، وَإِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّيهَا، وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهَا، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أَضْرِبُ مَعَ عُمَرَ النَّاسَ عَنْهُمَا‏.‏ قَالَ كُرَيْبٌ فَدَخَلْتُ عَلَيْهَا، وَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي، فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ‏.‏ فَأَخْبَرْتُهُمْ، فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي إِلَى عَائِشَةَ، فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهُمَا، وَإِنَّهُ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَىَّ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنَ الأَنْصَارِ، فَصَلاَّهُمَا، فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْخَادِمَ فَقُلْتُ قُومِي إِلَى جَنْبِهِ فَقُولِي تَقُولُ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ أَسْمَعْكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ فَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا‏.‏ فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي‏.‏ فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ، فَأَشَارَ بِيَدِهِ، فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏ "‏ يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ، سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ، إِنَّهُ أَتَانِي أُنَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ بِالإِسْلاَمِ مِنْ قَوْمِهِمْ، فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ، فَهُمَا هَاتَانِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxye bin Sulaymaan, waxaa ii warramay Ibn Wahb, waxaa ii sheegay Camr. Bakr bin Mudarna wuxuu ka weriyey Camr bin Al-Xaarith, isna Bukayr, in Kurayb oo ahaa addoonkii la xoreeyey ee Ibn Cabbaas uu uga warramay in Ibn Cabbaas, Cabdirraxmaan bin Azhar, iyo Al-Miswar bin Makhramah ay u direen Caa’ishah — raḍiya Allāhu ʿanhā — iyagoo leh:

"U gudbi salaanta annaga oo dhan, weydiina labada rakco ee dabadeed Salaadda Casir, waayo waxaa naloo sheegay inaad tukato, haddana waxaa nasoo gaadhay in Nabigu ﷺ ka reebay." Ibn Cabbaas wuxuu yidhi: "Aniga iyo Cumar dadka waanu ku dhufan jirnay si aan uga celino." Kurayb wuxuu yidhi: "Markaan galay ayaan gaadhsiiyey fariintoodii, waxayna tidhi: 'Weydii Ummu Salamah.' Markaasaan u sheegay, waxayna ii direen Ummu Salamah isla ujeeddadii ay Caa’ishah iigu direen oo kale. Ummu Salamah waxay tidhi: 'Waan maqlay Nabiga ﷺ oo ka reebaya labadaas rakco. Mar buu tukaday Casirta, dabadeed wuu ii soo galay anigoo ay agtayda joogaan dumar Ansaar ah oo reer Banii Xaaraam ah. Dabadeed wuxuu tukaday labadaas rakco. Markaasaan u diray adeegtadaydii, waxaanan ku idhi: Is-taag dhiniciisa oo dheh: Ummu Salamah waxay leedahay, Rasuulallaah ﷺ, miyaanan kaa maqlayn adigoo ka reebaya labadan rakco haddana waan ku arkayaa adigoo tukanaya? Hadduu gacantiisa kuula tilmaamo, dib uga gurx.' Adeegtadii way samaysay, wuuna u tilmaamay gacantiisa, wayna ka dib istaagtay. Markuu salaadda ka baxay wuxuu yidhi: 'Gabadha Abuu Umayyahow, waxaad i weydiisay labada rakco ee dabadeed Casir. Waxaa ii yimid dad ka socday qabiilka Cabdul-Qays oo Islaamnimada qaatay, waxayna iga mashquuliyeen labadii rakco ee dabadeed Duhur, sidaas darteed labadan waa beddelkoodii.'"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi ﷺ wuxuu Casar ka dib tukaday laba rakcadood si uu u guto sunnadii Duhur ee ka baaqatay.

Asalka iyo sababta

Dad ka tirsanaa qabiilka Cabd al-Qays ayaa Nebi ﷺ u yimid si ay Islaamka u qaataan. Booqashadoodu way mashquulisay, sidaas darteed labadii rakcadood ee Duhur ka dib waqtigoodii kuma tukan; dabadeedna wuxuu ka soo guday Casar ka dib.

Erayada adag oo la sharxay
Rakcad

Qayb ka mid ah salaadda oo ay ka mid yihiin istaag, rukuuc iyo sujuud.

Ka soo gudid

In salaad la tukado goor dambe kaddib marka waqtigii caadiga ahaa dhaafo.

Banu Xaraam ee Ansaarta

Koox dumar ah oo ka tirsanaa qabiil ka mid ah Ansaarta, dadka Madiina ee taageeray Nebi ﷺ.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay werintan ka fahmeen in Nebi ﷺ uu ka soo gutay labadii rakcadood ee sunnada ahaa ee Duhur ka dib markii kulan muhiim ahi ka hor istaagay. Werintu waxay caddaynaysaa sababta uu munaasabaddaas Casar ka dib u tukaday; ma aha amar guud oo lagu tukado salaado sunno ah Casar ka dib. Madh-habyadu waxay ka doodaan xaaladaha ka reeban iyo sunnayaasha joogtada ah ee baaqda, iyagoo tixgelinaya daliillada kale; sidaas darteedna way ku kala duwanaan karaan xukunka fiqiga ah.

Casharrada maanta
  1. Kala garo sunnada joogtada ah ee waqtigeeda la tukado iyo ka soo gudiddeeda marka ay jirto sabab gaar ahi.
  2. Marka hadal iyo ficil u muuqdaan inay is khilaafsan yihiin, marka hore weydii sharraxaad ka hor intaadan xukun gaarin.
  3. Meel sii waajibaadka muhiimka ah, dabadeedna u noqo cibaadadii kaa baaqatay marka sharraxaadda iyo xeerarku taageerayaan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.