Sahih al-Bukhari, xadiiska 4391
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Alqama
- 1Abdanwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدَانُ
- 2Abu Hamzaأَبِي حَمْزَةَ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Ibrahimإِبْرَاهِيمَ
- 5Alqamaعَلْقَمَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ، فَجَاءَ خَبَّابٌ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَيَسْتَطِيعُ هَؤُلاَءِ الشَّبَابُ أَنْ يَقْرَءُوا كَمَا تَقْرَأُ قَالَ أَمَا إِنَّكَ لَوْ شِئْتَ أَمَرْتُ بَعْضَهُمْ يَقْرَأُ عَلَيْكَ قَالَ أَجَلْ. قَالَ اقْرَأْ يَا عَلْقَمَةُ. فَقَالَ زَيْدُ بْنُ حُدَيْرٍ أَخُو زِيَادِ بْنِ حُدَيْرٍ أَتَأْمُرُ عَلْقَمَةَ أَنْ يَقْرَأَ وَلَيْسَ بِأَقْرَئِنَا قَالَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ شِئْتَ أَخْبَرْتُكَ بِمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي قَوْمِكَ وَقَوْمِهِ. فَقَرَأْتُ خَمْسِينَ آيَةً مِنْ سُورَةِ مَرْيَمَ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ كَيْفَ تَرَى قَالَ قَدْ أَحْسَنَ. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَا أَقْرَأُ شَيْئًا إِلاَّ وَهُوَ يَقْرَؤُهُ، ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى خَبَّابٍ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِهَذَا الْخَاتَمِ أَنْ يُلْقَى قَالَ أَمَا إِنَّكَ لَنْ تَرَاهُ عَلَىَّ بَعْدَ الْيَوْمِ، فَأَلْقَاهُ. رَوَاهُ غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ.
Waxaa nooga warramay Cabdaan, oo ka weriyey Abuu Xamsah, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Ibraahiim, oo ka weriyey Calqamah, oo yiri: Waxaan la fadhinney Ibnu Mascuud markii uu u yimid Khabbaab oo yiri:
"Abuu Cabdir-Raxmaanoow, ma awoodaan dhallinyaradan inay Qur'aanka u akhriyaan sidaad u akhriso?" Ibnu Mascuud wuxuu yiri: "Haddaad doonto, waxaan amri karaa qaarkood inay kuu akhriyaan." Khabbaab wuxuu yiri: "Haa." Ibnu Mascuud wuxuu yiri: "Akhri, Calqamow!" Markaas ayaa Sayd bin Xudayr, oo ah walaalka Siyaad bin Xudayr, wuxuu yiri: "Ma waxaad amreysaa Calqamah inuu akhriyo isagoon annaga nooga fiicnayn akhriska?" Ibnu Mascuud wuxuu yiri: "Haddaad doonto, waxaan kuu sheegayaa wixii Nebigu ﷺ ka yiri qoomkaaga iyo qoomkiisa." Markaas waxaan akhriyey konton aayadood oo Suuratu Maryam ah. Cabdullaahi (bin Mascuud) wuxuu ku yiri Khabbaab: "Sideed u aragtaa?" Khabbaab wuxuu yiri: "Aad buu u wanaajiyey." Cabdullaahi wuxuu yiri: "Wax kasta oo aan akhriyo, isna wuu akhriyaa." Kadib Cabdullaahi wuxuu u jeestay xaggii Khabbaab, wuxuuna arkay isagoo xiran fara dahab ah, markaasuu yiri: "Miyuusan la gaarin waqtigii faraaskan la tuuri lahaa?" Khabbaab wuxuu yiri: "Maanta kadib iguma arki doontid anigoo xiran," wuuna iska tuuray. Waxaa soo weriyey Ghundar oo ka weriyey Shucbah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Mascuud wuxuu ammaanay akhriska ʿAlqama, wuxuuna Khabbāb ku waaniyey inuu iska bixiyo faraantigiisa dahabka ah.
Suuradda sagaal iyo tobnaad ee Qur’aanka; ʿAlqama wuxuu ka akhriyey konton aayadood.
Faraanti ka samaysan dahab; Ibn Mascuud wuxuu Khabbāb xusuusiyey inuu iska bixiyo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in aqoonta akhriska Qur’aanka lagu baran karo akhrin iyo qiimayn, iyo in qofka lagala hadli karo fal muuqda. Hadalka Ibn Mascuud ee faraantiga dahabka ahi wuxuu la jaanqaadayaa mamnuucidda ragga inay dahab xirtaan; afarta madhab ee sunniga ahi waxay dahabka ragga u arkaan xaaraan. Ammaanta loo jeediyey akhriska ʿAlqama waxay kaloo muujinaysaa in mudnaantu aanay ku koobnayn qofka ugu cod-akhriska wanaagsan, balse ay sidoo kale ku xiran tahay aqoon iyo lagu kalsoonaan karo.
- Qur’aanka si joogto ah kor ugu akhri, kana codso macallin lagu kalsoon yahay inuu qiimeeyo akhriskaaga.
- Aqbal waanada wanaagsan, kana tag dahabka xaaraanta ah isla marka laguu tilmaamo.
- Dadka ha ku qiimayn xirfaddooda oo keliya; aqoon iyo wanaagooda kalena qiro.
Werintani waxay tilmaamaysaa dabacsanaanta iyo aqbalaadda dadka Yaman, sidaasna waxay ku kordhinaysaa macne ku saabsan fadliga dadka cutubkan lagu xusay.
Sahih al-Bukhari · #4392 (Sahih)Xadiiskan oo ku jira isla qaybta al-Maghāzī wuxuu ku kordhinayaa macne ku saabsan saxaabada iyo sida ay ula dhaqmi jireen Nebiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.