Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4409

Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ ـ هُوَ ابْنُ سَعْدٍ ـ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ، أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَفَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثِ قَالَ ‏"‏ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَلَسْتَ تُنْفِقُ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ آأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ‏.‏ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ رَثَى لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa weriyey Sacad: Nebigu ﷺ wuxuu i soo booqday xilligii Xajka Sagootinta anigoo la ildaran cudur ii geeyay qarka dhimashada. Waxaan idhi,

"Rasuulka Allow! Cudurkaygu wuxuu gaadhay heerkan aad arkayso, waxaanan leeyahay maal badan, mana lihi cid iga dhaxlaysa oo aan ahayn gabadhayda kaliya. Ma sadaqaystaa laba meelood oo saddex meelood maalkeyga?" Nebigu ﷺ wuxuu yidhi, "Maya." Waxaan idhi, "Ma kala badhkiisa?" Wuxuu yidhi, "Maya." Waxaan idhi, "Saddex meelood oo mid?" Wuxuu yidhi, "Saddexda, saddexduna waa badan tahay. Inaad dhaxlayaashaaga ka tagto adigoo hodan ah ayaa kaaga khayr badan inaad ka tagto iyagoo sabool ah oo dadka wax weydiisanaya; wax kasta oo aad u bixiso Wajiga Allah dartiina waad ku helaysaa ajar, xitaa luqmadda cuntada ah ee aad afka xaaskaaga geliso." Waxaan idhi, "Rasuulka Allow, ma ka hadhayaa asxaabtayda kadib?" Nebigu ﷺ wuxuu yidhi, "Haddaad ka hadho, camal kasta oo wanaagsan oo aad u samayso Wajiga Allah dartiis, waxay kuu kordhinaysaa darajo iyo sare-u-qaad. Waxa laga yaabaa in cimrigaagu dheeraado si ay dadku kaaga faa'iidaystaan, kuwo kalena ay kuugu dhibtoomaan." Kadib Nebigu ﷺ wuxuu yidhi, "Allow, dhammaystir Hijrada asxaabtayda, ha celin iyagoo dib u noqonaya. Laakiin miskiinka Sacad bin Khawla..." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu u naxariistay Sacad maxaa yeelay wuxuu ku dhintay Makka.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Si deeqsinimo leh wax u bixi, balse sidoo kale ilaali daryeelka iyo wanaagga dhaxlayaashaada.

Asalka iyo sababta

Sacad ibn Abii Waqqaas ayaa si daran u xanuunsaday intii lagu jiray Xajkii Sagootinta. Wuxuu Nebiga ﷺ weydiiyay inta hantidiisa ka mid ah ee uu sadaqo ahaan u bixin karo, maadaama gabadhiisa keliya ay dhaxlayaysay.

Erayada adag oo la sharxay
Saddex meelood meel

Qaybta ugu badan ee hantida uu qofku dardaaran ahaan u qoondayn karo, sida ku cad werintan; dhaxlayaashu waa inay helaan saamiyadooda shareecadu u qoondeysay.

Raadinta raalli ahaanshaha Alle

In wax loo sameeyo niyad daacad ah si loo helo raalli ahaanshaha Alle.

Hijrada

Hijradu waa ka guuristii Muslimiinta ee Maka uga guureen Madiina iyagoo diintooda darteed u hayaamay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan ka fahmeen in dardaaranka sadaqada loo sameeyo aanu ka badnaan karin saddex meelood meel hantida, mararka qaarkoodna wax ka yar ay ka wanaagsan tahay, gaar ahaan haddii dhaxlayaashu haddii kale saboolnimo ku dhacayaan. Afarta madhhab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin xadka saddex meelood meel ee dardaaranka la fuliyo geerida ka dib; dardaaran intaas ka badan wuxuu u baahan yahay oggolaanshaha dhaxlayaasha ka dib marka dhaxalku furmo. Kharashaadka maalinlaha ah ee qoyska lagu bixiyo sidoo kale ajar bay yeelan karaan haddii si daacad ah loogu bixiyo raalli ahaanshaha Alle.

Casharrada maanta
  1. Markaad qorshaynayso dardaaran sadaqo, tixgeli xuquuqda dhaxlayaashaada iyo ammaankooda dhaqaale.
  2. Daryeelka qoyskaaguna cibaado ayuu noqon karaa marka aad niyad daacad ah ku samayso.
  3. Markaad xanuunsato ama aad go'aanno dhaqaale oo waaweyn gaadhayso, talo khabiir ka raadso xeerarka Islaamka ee dardaaranka iyo dhaxalka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.