Sahih al-Bukhari, xadiiska 441
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Abd al‑Aziz ibn Abu Hazimعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ
- 3Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'dسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ، فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ " أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ". قَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِنْسَانٍ " انْظُرْ أَيْنَ هُوَ ". فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُضْطَجِعٌ، قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ، وَأَصَابَهُ تُرَابٌ، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُهُ عَنْهُ وَيَقُولُ " قُمْ أَبَا تُرَابٍ، قُمْ أَبَا تُرَابٍ ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdicasiis bin Abii Xaazim, oo ka weriyey aabihiis Abii Xaazim, oo ka weriyey Sahl bin Sacad, wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa yimid guriga Faadumo, markaasuu ka waayey Cali guriga dhexdiisa. Wuxuu weydiiyey:
"Xaggee jiraa ina adeerkaa?" Waxay tiri: "Wax baa na dhexmaray aniga iyo isaga, wuu iga xanaaqay oo wuu baxay, mana uu seexan (hurdo duhur) gurigayga." Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ ku yiri qof: "Eeg meesha uu joogo." Ninkii ayaa yimid oo yiri: "Rasuulkii Allow, masaajidka ayuu jiifaa." Rasuulka Allah ﷺ ayaa u tagay isagoo jiifa, rajadiisuna ay ka dhacday dhinaciisa, boodhna uu ku daatay. Rasuulka Allah ﷺ ayaa ka tirinayey boodhka isagoo leh: "Kac Abaa Turaab, kac Abaa Turaab."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu booqday Cali oo wuxuu ku qalbi qaboojiyey naanaysta Abuu Turaab.
Nabigu ﷺ wuxuu yimid guriga Faadumo, mana uusan helin Cali, markaas ayuu diray in la soo raadiyo. Cali wuxuu jiifay masaajidka; Nabigu ﷺ boodhkii ayuu ka jafay, si naxariis lehna wuxuu ugu yeedhay Abuu Turaab.
Macne ahaan: aabbaha boodhka. Nabigu ﷺ wuxuu naanaystan ugu adeegsan jiray Cali si kalgacal leh.
Cali wuxuu ahaa ina-adeerka Faadumo; halkan tilmaantani waxay ula jeeddaa ninkeeda.
Culimada waxay dhacdadan ka arkaan hab-dhaqankii dabacsanaa ee Nabiga ﷺ ula dhaqmi jiray qoyskiisa iyo daryeelkii uu u hayey Cali. In si kalgacal leh loogu yeedho Abuu Turaab waxay muujinaysaa in naanays loo adeegsan karo si wanaagsan haddii qofka loo bixiyey uusan u arag mid dhaawacaysa. Waxa kale oo laga fahmayaa in khilaaf marka uu jiro la raadin karo isu soo dhowaansho iyada oo aan dadka ay arrintu khusayso la ceebayn.
- Marka khilaaf qoys dhaco, si deggan ula xiriir dadka ay arrintu khusayso, iskuna day inaad heshiis ka dhex abuurto adigoon cidna bahdilin.
- Adeegso naanaysyo kalgacal leh oo keliya haddii qofka kale u arko kuwo naxariis iyo ixtiraam muujinaya.
- Daryeel muuji ficillo fudud, sida inaad qof caawiso ama aad waydiiso xaaladdiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.