Sahih al-Bukhari, xadiiska 4447
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ الأَنْصَارِيُّ ـ وَكَانَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ أَحَدَ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي وَجَعِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ، فَقَالَ النَّاسُ يَا أَبَا حَسَنٍ، كَيْفَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَصْبَحَ بِحَمْدِ اللَّهِ بَارِئًا، فَأَخَذَ بِيَدِهِ عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، فَقَالَ لَهُ أَنْتَ وَاللَّهِ بَعْدَ ثَلاَثٍ عَبْدُ الْعَصَا، وَإِنِّي وَاللَّهِ لأُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَوْفَ يُتَوَفَّى مِنْ وَجَعِهِ هَذَا، إِنِّي لأَعْرِفُ وُجُوهَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عِنْدَ الْمَوْتِ، اذْهَبْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْنَسْأَلْهُ فِيمَنْ هَذَا الأَمْرُ، إِنْ كَانَ فِينَا عَلِمْنَا ذَلِكَ، وَإِنْ كَانَ فِي غَيْرِنَا عَلِمْنَاهُ فَأَوْصَى بِنَا. فَقَالَ عَلِيٌّ إِنَّا وَاللَّهِ لَئِنْ سَأَلْنَاهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَنَعَنَاهَا لاَ يُعْطِينَاهَا النَّاسُ بَعْدَهُ، وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أَسْأَلُهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa wariyey Cabdullaahi bin Cabbaas: Cali bin Abii Daalib (RC) wuxuu ka soo baxay guriga Rasuulka ﷺ xilligii cudurkiisii ugu dambeeyey ee uu u dhintay. Dadkii ayaa weydiiyey,
"Abuu Xasanow, sidee buu Rasuulka ﷺ ku waaberiistay?" Wuxuu yiri, "Wuxuu ku waaberiistay isagoo caafimaad qaba, Allena mahad leh." Markaas ayaa Cabbaas bin Cabdul-Mudhalib gacanta qabtay oo ku yiri, "Allaan dhaartaye, saddex maalmood kadib adigu waxaad noqon doontaa mid la xukumo. Allaana dhaartaye, waxaan u maleynayaa in Rasuulka ﷺ uu u dhiman doono cudurkan, waayo waan aqaannaa wejiyada carruurta Cabdul-Mudhalib marka geeridu soo dhowdahay. Aan u tagno Rasuulka ﷺ oo aan weydiinno cidda arrinkan (khilaafada) yeelanaysa. Haddii naloo oggolaado waan ogaanaynaa, haddii kale naloo sheego si uu dardaaran nooga tago." Cali wuxuu yiri, "Allaan dhaartaye, haddaan Rasuulka ﷺ weydiinno oo uu naga diido, dadku weligood nama siin doonaan isaga dabadii. Allaana dhaartaye, anigu Rasuulka ﷺ waxba kama dalban doono."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
‘Alī wuxuu diiday inuu naftiisa u weydiisto hoggaanka uu ka tegey Nabigu ﷺ.
Magac loogu yeedho ‘Alī ibn Abī Ṭālib.
Macnaha guud: hoggaaminta bulshada kaddib geerida Nabiga ﷺ.
Tusaale ahaan, in lagu noolaado xukunka hoggaamiye kale.
Culimada hore waxay werintan kaga hadlaan macnaha guud ee kala dambaynta hoggaanka kaddib geerida Nabiga ﷺ. Waxay sheegaysaa in ‘Abbās uu doonayay inuu arrinta soo bandhigo, halka ‘Alī uu ka gaabsaday isaga oo ka baqaya in diidmo ay mustaqbalka dhaawacdo meeqaamkiisa. Werintu waxay tilmaamaysaa hadalkooda iyo sida ay xaaladda u qiimeeyeen; keligeed ma aha tilmaam cad oo Nabigu ﷺ bixiyey oo ku saabsan cidda beddeli lahayd. Culimadu sidoo kale waxay ka fahmeen in arrimaha waaweyn ee bulshada si taxaddar leh looga fiirsado sida su’aal loo weydiinayo iyo cawaaqibka jawaabtu yeelan karto.
- Marka aad codsi muhiim ah samaynayso, ka fiirso ma aha oo keliya natiijada degdegga ah, balse sidoo kale cawaaqibka diidmada.
- Hoggaanka iyo masuuliyadda uga hadal si taxaddar leh, adigoon sheegan sharaf shakhsiyeed.
- Marka aad hubin weydo, si daacad ah u sheeg waxa aad ogtahay, hana ku nisbayn qiimaynta dadka waxyiga.
Werintan ku jirta isla cutubka waxay ka warramaysaa dhacdooyin la xidhiidha xanuunkii ugu dambeeyey ee Nabiga ﷺ, sidaas darteedna waxay bixisaa macne taariikheed.
Sahih al-Bukhari · #4449 (Sahih)Werintani iyaduna waxay ka hadlaysaa hoggaaminta bulshada kaddib geerida Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.