Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4449

Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ibn Abu Mulayka

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Muhammad ibn Ubaydwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ
  2. 2Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
  3. 3Umar ibn Sa'idعُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ
  4. 4Ibn Abu Mulaykaابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ أَبَا عَمْرٍو، ذَكْوَانَ مَوْلَى عَائِشَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ كَانَتْ تَقُولُ إِنَّ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ عَلَىَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ فِي بَيْتِي وَفِي يَوْمِي، وَبَيْنَ سَحْرِي وَنَحْرِي، وَأَنَّ اللَّهَ جَمَعَ بَيْنَ رِيقِي وَرِيقِهِ عِنْدَ مَوْتِهِ، دَخَلَ عَلَىَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَبِيَدِهِ السِّوَاكُ وَأَنَا مُسْنِدَةٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُهُ يَنْظُرُ إِلَيْهِ، وَعَرَفْتُ أَنَّهُ يُحِبُّ السِّوَاكَ فَقُلْتُ آخُذُهُ لَكَ فَأَشَارَ بِرَأْسِهِ أَنْ نَعَمْ، فَتَنَاوَلْتُهُ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ وَقُلْتُ أُلَيِّنُهُ لَكَ فَأَشَارَ بِرَأْسِهِ أَنْ نَعَمْ، فَلَيَّنْتُهُ، وَبَيْنَ يَدَيْهِ رَكْوَةٌ ـ أَوْ عُلْبَةٌ يَشُكُّ عُمَرُ ـ فِيهَا مَاءٌ، فَجَعَلَ يُدْخِلُ يَدَيْهِ فِي الْمَاءِ فَيَمْسَحُ بِهِمَا وَجْهَهُ يَقُولُ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، إِنَّ لِلْمَوْتِ سَكَرَاتٍ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ نَصَبَ يَدَهُ فَجَعَلَ يَقُولُ ‏"‏ فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى ‏"‏‏.‏ حَتَّى قُبِضَ وَمَالَتْ يَدُهُ‏.‏

Tarjumaad

Caa’isho waxay tiri: Waxaa ka mid ah nimcooyinka Alle igu mannaystay in Rasuulkii Alle ﷺ uu ku geeriyooday gurigeyga, maalintii aan lahaa, isagoo xabadkeyga ku tiirsan, isla markaana Alle uu isku daray candhuuftayda iyo candhuuftiisa xilligii dhimashadiisa. Cabdiraxmaan ayaa soo galay isagoo gacanta ku haya siwaak, aniguna waan taageerayay dhabarka Rasuulkii Alle ﷺ. Waxaan arkay isagoo eegaya siwaakka, waanan ogaa inuu jeclaa siwaakka, markaas baan iri:

"Ma kuu qaadaa?" Madaxa ayuu u ruxay ogolaansho. Waan qaatay laakiin wuu ku adkaa, markaas baan iri: "Ma kuu jilciyaa?" Mar kale ayuu madaxa u ruxay ogolaansho. Waan u jilciyay, wuuna ku nadiifiyay ilkahiisa. Hortiisa waxaa yiilay weel ama gasacad (weriyaha hoose ee Cumar wuu ka shakiyay midka saxda ah) oo biyo leh. Wuxuu bilaabay inuu gacmihiisa biyaha geliyo oo wajigiisa ku masaxdo, isagoo leh: "Laa ilaaha illallaah, dhimashadu way leedahay sakaraad." Kadibna gacantiisa ayuu kor u taagay wuxuuna yiri: "Ar-Rafiiq Al-Aclaa," ilaa uu ka naf baxay gacantiisuna ay hoos u dhacday.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Caa’isha waxay daryeeshay Nebiga ﷺ daqiiqadihiisii ugu dambeeyay, isagoo u laabanayay Allah.

Erayada adag oo la sharxay
siwaak

Laamo ama ul yar oo ilkaha lagu nadiifiyo.

sakaraadka geerida

Cidhiidhiga iyo dhibka daran ee la socon kara geerida.

Saaxiibka ugu Sarreeya

Allah, agtiisaas oo Nebiga ﷺ uu jeclaa inuu joogo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay qisadan ka fahmeen in isticmaalka siwaaku yahay sunno la jecel yahay, iyo in qof aad u xanuunsan laga caawin karo haddii uu taas codsado. Sharaxaaddani waxay muujinaysaa daryeelka Caa’isha iyo xanuunka bani’aadamka ee geerida; mana dhimayso darajada sare ee Nebiga ﷺ. Hadalkiisa ku saabsan Saaxiibka ugu Sarreeya wuxuu muujinayaa rabitaankiisa inuu Allah agtiisa joogo. Culimadu daliilkan uma arkaan waajibnimo, balse waxay u arkaan in siwaaku yahay wax la jecel yahay iyo in qofka dhimanaya si xushmad leh loo daryeelo.

Casharrada maanta
  1. Daryeelka afka, sida isticmaalka siwaaka, u ilaali sunno qiimo leh ahaan.
  2. Qofka buka weydii waxa uu u baahan yahay, kuna caawi degganaan iyo feejignaan marka ay ku adkaato inuu hadlo.
  3. Ogow in geeridu adkaan karto, markaad cidhiidhi dareentana Allah u noqo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.