Hordhac · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4454

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Abu Salama

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Uqaylعُقَيْلٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Abu Salamaأَبُو سَلَمَةَ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ أَقْبَلَ عَلَى فَرَسٍ مِنْ مَسْكَنِهِ بِالسُّنْحِ حَتَّى نَزَلَ، فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَلَمْ يُكَلِّمِ النَّاسَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ، فَتَيَمَّمَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُغَشًّى بِثَوْبِ حِبَرَةٍ، فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ أَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَبَّلَهُ وَبَكَى‏.‏ ثُمَّ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي، وَاللَّهِ لاَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَلَيْكَ مَوْتَتَيْنِ، أَمَّا الْمَوْتَةُ الَّتِي كُتِبَتْ عَلَيْكَ فَقَدْ مُتَّهَا‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، خَرَجَ وَعُمَرُ يُكَلِّمُ النَّاسَ فَقَالَ اجْلِسْ يَا عُمَرُ، فَأَبَى عُمَرُ أَنْ يَجْلِسَ‏.‏ فَأَقْبَلَ النَّاسُ إِلَيْهِ وَتَرَكُوا عُمَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمَّا بَعْدُ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ، قَالَ اللَّهُ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏الشَّاكِرِينَ‏}‏ وَقَالَ وَاللَّهِ لَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ هَذِهِ الآيَةَ حَتَّى تَلاَهَا أَبُو بَكْرٍ، فَتَلَقَّاهَا مِنْهُ النَّاسُ كُلُّهُمْ فَمَا أَسْمَعُ بَشَرًا مِنَ النَّاسِ إِلاَّ يَتْلُوهَا‏.‏ فَأَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ قَالَ وَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ تَلاَهَا فَعَقِرْتُ حَتَّى مَا تُقِلُّنِي رِجْلاَىَ، وَحَتَّى أَهْوَيْتُ إِلَى الأَرْضِ حِينَ سَمِعْتُهُ تَلاَهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo yiri: Waxaa ii warramay Abuu Salama in Caa’isha u sheegtay in Abuu Bakar — raḍiya Allāhu canhu — uu faras ka soo fuulay gurigiisa oo ku yaalla As-Sunḥ ilaa uu ka degay, kadibna uu galay Masjidka uuna la hadlin dadkii ilaa uu ka galay guriga Caa’isha. Kadib wuxuu u tegay Rasuulka Allaah ﷺ oo huwanaa marada Xibara, wuxuuna ka fayday wejigiisa, dabadeed wuu u foorarsaday, dhunkaday oo ooyay. Markaas wuxuu yiri:

"Aabbahay iyo hooyaday baan kugu furanayaa. Wallaahi, Allaah kuguma kulmin doono laba geeri; geeridii laguu qorayna way ku timid." Az-Zuhri wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Abuu Salama, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cabbaas, in Abuu Bakar uu dibadda u soo baxay iyadoo Cumar la hadlayo dadka. Abuu Bakar wuxuu yiri: "Fadhiiso, Cumarow!" Laakiin Cumar wuu diiday inuu fadhiisto. Dadkiina waxay u soo jeesteen xaggii Abuu Bakar, wayna ka tageen Cumar. Abuu Bakar wuxuu yiri: "Amma bacda, qofkii idinka mid ah oo caabudi jiray Muxammad ﷺ, hubaal Muxammad wuu dhintay. Qofkii idinka mid ah oo caabuda Allaah, hubaal Allaah waa Nool yahay mana dhinto. Allaah wuxuu yiri: {Muxammad ma aha wax aan Rasuul ahayn, waxaana ka horreeyey Rusul badan} ilaa uu ka yiraahdo: {...kuwa shukrinaya}." Wuxuuna yiri: "Wallaahi, waxaad mooddaa in dadku aysan ogeyn in Allaah soo dejiyey aayaddan ilaa uu Abuu Bakar akhriyo, dadka oo dhammina ay ka qaateen isaga, mana maqlin qof bani’aadam ah oo aan akhrinaynin." Saciid bin Al-Musayyab wuxuu ii warramay in Cumar yiri: "Wallaahi, markaan maqlay Abuu Bakar oo akhrinaya aayadda, lugahaygu way i qaadi waayeen, dhulkana waan ku dhacay markaan maqlay isagoo akhrinaya in Nabigu ﷺ dhintay."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Abuu Bakr wuxuu bulshada xusuusiyey in Alle sii noolaanayo marka uu Nebigu ﷺ geeriyoodo.

Asalka iyo sababta

Ka dib geeridii Nebiga ﷺ, Abuu Bakr ayaa u yimid, dabadeedna dadka ayuu la hadlay oo akhriyey aayadda 3:144. Cumar wuxuu sharraxay sida warku ugu cuslaaday.

Erayada adag oo la sharxay
Maro Hibra ah

Maro ka timid Yaman oo leh qurxin gaar ah.

laba dhimasho

Geeri labaad oo ka dambaysa geeridii uu Alle u qaddaray Nebiga ﷺ.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in jacaylka iyo murugada geerida Nebiga ﷺ ay la jaanqaadaan aqbalidda qaddarka Alle. Hadalka Abuu Bakr wuxuu xaqiijinayaa in cibaadadu Alle oo keliya u sugnaato: rusushu way dhintaan, laakiin Alle waa Noolaha aan weligiis dhiman. Aayadaha Qur'aanka waa la soo daliishan karaa si dadka xilliga dhibaatada loogu xusuusiyo iimaanka iyo adkaysiga. Madh-habyada fiqhiga ee sunnigu waxay arrintan u aqoonsan yihiin caqiido iyo tilmaam guud; werintani kama hadasho kala duwanaansho gaar ah oo afarta madh-hab ku dhex jira oo ku saabsan xukun ficil ah.

Casharrada maanta
  1. Cibaadadaada iyo kalsoonidaada ugu dambaysa u jeedi Alle oo keliya, kaas oo aan weligiis dhiman.
  2. U muuji murugadaada geerida qof aad jeceshahay adigoon illoobin qaddarka Alle.
  3. Adeegso aayado Qur'aan oo cad si aad naftaada iyo dadka kaleba ugu xusuusiso aasaaska iimaanka xilli naxdin leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.