Hordhac · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4514

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَتَاهُ رَجُلاَنِ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالاَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ ضُيِّعُوا، وَأَنْتَ ابْنُ عُمَرَ وَصَاحِبُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَمَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَخْرُجَ فَقَالَ يَمْنَعُنِي أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ دَمَ أَخِي‏.‏ فَقَالاَ أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ ‏{‏وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ ‏}‏ فَقَالَ قَاتَلْنَا حَتَّى لَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ، وَكَانَ الدِّينُ لِلَّهِ، وَأَنْتُمْ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونَ فِتْنَةٌ، وَيَكُونَ الدِّينُ لِغَيْرِ اللَّهِ‏.‏ وَزَادَ عُثْمَانُ بْنُ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي فُلاَنٌ، وَحَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيِّ، أَنَّ بُكَيْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَهُ عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ تَحُجَّ عَامًا وَتَعْتَمِرَ عَامًا، وَتَتْرُكَ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَقَدْ عَلِمْتَ مَا رَغَّبَ اللَّهُ فِيهِ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي بُنِيَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ إِيمَانٍ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَالصَّلاَةِ الْخَمْسِ، وَصِيَامِ رَمَضَانَ، وَأَدَاءِ الزَّكَاةِ، وَحَجِّ الْبَيْتِ‏.‏ قَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَلاَ تَسْمَعُ مَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ ‏{‏وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا‏}‏ ‏{‏إِلَى أَمْرِ اللَّهِ‏}‏ ‏{‏قَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ‏}‏ قَالَ فَعَلْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ الإِسْلاَمُ قَلِيلاً، فَكَانَ الرَّجُلُ يُفْتَنُ فِي دِينِهِ إِمَّا قَتَلُوهُ، وَإِمَّا يُعَذِّبُوهُ، حَتَّى كَثُرَ الإِسْلاَمُ فَلَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ‏.‏ قَالَ فَمَا قَوْلُكَ فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ قَالَ أَمَّا عُثْمَانُ فَكَأَنَّ اللَّهَ عَفَا عَنْهُ، وَأَمَّا أَنْتُمْ فَكَرِهْتُمْ أَنْ تَعْفُوا عَنْهُ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَابْنُ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَتَنُهُ‏.‏ وَأَشَارَ بِيَدِهِ فَقَالَ هَذَا بَيْتُهُ حَيْثُ تَرَوْنَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Naafic: Xilligii fitnadii Ibnu Subayr, waxaa u yimid Ibnu Cumar laba nin oo ku yiri,

"Dadkii waa lumay, adiguna waxaad tahay wiilkii Cumar iyo saxaabigii Nebiga ﷺ, maxaa kaa hor istaagaya inaad baxdo?" Wuxuu yiri, "Waxaa iga hor istaagaya in Allah xaaraantinimeeyay dhiigga walaalkayga muslimka ah." Waxay yiraahdeen, "Allah ma oran, 'La dagaallama ilaa aanay fitno jirin'?" Wuxuu yiri, "Waannu la dagaallannay ilaa aanay fitno jirin, diintuna ay Allah u noqotay, idinkuse waxaad dooneysaan inaad la dagaallantaan ilaa fitno timaado, diintuna ay cid aan Allah ahayn u noqoto." Cuthmaan bin Saalix wuxuu dheeraad uga soo xigtay Ibnu Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay fulaan iyo Xaywah bin Shurayx, oo ka weriyey Bakar bin Camr Al-Macaafiriga, in Bukayr bin Cabdullaahi uu ka wariyey Naafic, in nin u yimid Ibnu Cumar oo ku yiri, "Abuu Cabdirraxmaanoow, maxaa kugu dhaliyay inaad sanad Xajiso, sanad kalena Cumraysato, oo aad ka tagto Jihaadka jidka Allah, adoo ogsoon yahay sida Allah ugu boorriyay?" Wuxuu yiri, "Wiilka walaalkayow, Islaamku wuxuu ku dhisan yahay shan tiir: Rumaynta Allah iyo Rasuulkiisa, shanta salaadood ee waajibka ah, soonka Ramadaanka, bixinta Sakada, iyo Xajka Baydka (Kacbada)." Ninkii wuxuu yiri, "Abuu Cabdirraxmaanoow, miyaadan maqlayn wuxuu Allah ku sheegay Kitaabkiisa: 'Haddii laba koox oo mu’miniin ah ay dagaallamaan, heshiisiiya,' iyo 'Amarta Allah,' iyo 'La dagaallama ilaa aanay fitno jirin'?" Wuxuu yiri, "Taas waannu samaynay xilligii Rasuulka Allah ﷺ markii Islaamku yaraa; ninka waxaa lagu fitnayn jiray diintiisa, ama waa la dili jiray ama waa la ciqaabi jiray, ilaa Islaamku batay oo aanay fitno jirin." Ninkii wuxuu yiri, "Maxaad ka qabtaa Cuthmaan iyo Cali?" Wuxuu yiri, "Cuthmaan, waxaa muuqata in Allah cafiyay, idinkuse waad neceb tihiin in la cafiyo. Calina wuxuu yahay ina adeerka Rasuulka Allah ﷺ iyo sodogii." Kadibna gacantiisa ayuu fiiqay oo yiri, "Kaasu waa gurigiisii oo aad arkaysaan."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ibn ‘Umar wuxuu dhowray nolosha dadka, wuxuuna ka fogaaday dagaal keeni lahaa fitno cusub.

Asalka iyo sababta

Intii lagu jiray fitnadii ka dhacday xilligii Ibn az-Zubayr, rag ayaa Ibn ‘Umar weydiiyey sababta uusan dagaalka uga qaybgelin. Werin kale ayaa sidoo kale ka warramaysa su’aalo ku saabsan doorashadiisa Xajka iyo Cumrada, iyo mowqifkiisa ku aaddan ‘Uthmaan iyo ‘Ali.

Erayada adag oo la sharxay
fitno

Imtixaan adag ama qalalaase bulsho oo khatar geliya iimaanka iyo bulshada.

jihaad

Dedaal loogu jiro jidka Alle; macnaha saxda ah iyo xeerarkiisu waxay ku xiran yihiin duruufaha iyo fiqiga Islaamka.

Islaamku wuxuu ku dhisan yahay shan

Waxay tilmaamaysaa shanta tiir: iimaanka, salaadda, sakada, soonka Ramadaan iyo Xajka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan ka fahmaan in qoraallada dagaalka ka hadla aan laga goyn duruufahooda: Ibn ‘Umar wuxuu kala saaray dagaalka lagaga hortagayo dulmiga iyo colaad iyadu keeni lahayd fitno cusub iyo dhiig daata. Werintu waxay adkaynaysaa xurmada nolosha dadka iyo waajibka ah in la raadiyo heshiisiin. Marka uu taxay shanta tiir, macnaheedu ma aha in waajibaadyo kale oo diini ahi aanay jirin, balse wuxuu sheegay tiirarka waaweyn ee Islaamka. Afarta madhab ee Sunnigu waxay u arkaan tallaabada hubaysan arrin leh shuruudo iyo cid awood u leh, ee ma aha baaq qofku keligiis dagaal ku bilaabi karo.

Casharrada maanta
  1. Ha ku biirin rabshad adigoo halku-dhegyo keliya ku salaynaya; baadh duruufaha, cawaaqibta iyo shuruudaha Islaamka.
  2. Khilaafaadka ka dhex raadi heshiisiin, dhowrana nolosha dadka xataa marka cadaadis badani jiro oo lagugu khasbayo inaad dhinac raacdo.
  3. Baro tiirarka Islaamka, si taxaddar lehna u dabaq qoraallada diinta adigoo tixgelinaya duruufihii ay ku soo arooreen.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.