Sahih al-Bukhari, xadiiska 4549
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Hajjaj ibn Minhalwuxuu u sheegay al‑Bukhariحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Abu Wailأَبِي وَائِلٍ
- 5Abdullah ibn Mas'udعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ يَمِينَ صَبْرٍ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً أُولَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ} إِلَى آخِرِ الآيَةِ. قَالَ فَدَخَلَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ وَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قُلْنَا كَذَا وَكَذَا. قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ كَانَتْ لِي بِئْرٌ فِي أَرْضِ ابْنِ عَمٍّ لِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بَيِّنَتُكَ أَوْ يَمِينُهُ " فَقُلْتُ إِذًا يَحْلِفَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانٌ ".
Waxaa nooga warramay Xajjaaj bin Minhaal, waxaa nooga warramay Abuu Cawaanah, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Abuu Waa'il, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Mascuud — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu yidhi: Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yidhi:
"Qofkii dhaarta dhaar been ah si uu u qaato xoolaha qof Muslim ah si sharci-darro ah, wuxuu la kulmi doonaa Allaah isagoo ka cadhaysan yahay." Markaas Allaah wuxuu soo dejiyey rumaynta arrintaas: {Kuwa ku iibsada ballanta Allaah iyo dhaartooda qiimo yar, kuwaasi xaq uma laha Aakhiro...} ilaa dhamaadka aayadda. Kadib waxaa soo galay Al-Ashcath bin Qays wuxuuna yidhi: "Maxuu idiinka warramayaa Abuu Cabdir-Raxmaan?" Waxaan nidhi: "Hebel iyo hebel." Wuxuu yidhi: "Aniga ayaa lagu soo dejiyey aayaddan. Waxaan lahaa ceel ku yaalla dhulka ina adeerkay (wuxuuna inkiray inaan leeyahay)." Nabigu ﷺ wuxuu igu yidhi: "Keen caddayn ama isagu ha dhaarto." Waxaan idhi: "Markaas wuu dhaaran doonaa, Rasuulka Alloow ﷺ." Nabigu ﷺ wuxuu yidhi: "Qofkii dhaarta dhaar been ah si uu u qaato xoolaha qof Muslim ah isagoo been sheegaya, wuxuu la kulmi doonaa Allaah isagoo ka cadhaysan yahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaar been ah oo lagu boobo hantida qof kale waxay keentaa caro Alle.
Al-Ash‘ath ibn Qays wuxuu sheegay inuu muran kala dhexeeyay ina-adeerkiis ceel ku yaallay dhulkiisa. Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyay xeerka caddaynta: dacwooduhu caddayn ha keeno, haddii kalena eedaysanuhu dhaar ha maro. Al-Ash‘ath wuxuu ka baqay in ina-adeerkiis been ku dhaarto; markaas ayaa la sheegay digniinta culus. Xadiisku dhacdadan wuxuu la xiriirinayaa Qur’aanka 3:77.
Dhaar lagu maro muran dhexdiisa marka garsooruhu ka codsado eedaysanaha.
Hantida qof kale oo la qaato iyadoo aan qofku xaq ugu lahayn sida xeerarka Islaamku dhigayaan.
Digniin culus oo ku saabsan luminta ajarka Alle, marka axdiga Alle loogu beddesho faa’iido adduunyo.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in dhaar si ula kac ah been loogu maro si hanti lagu helo ay tahay dembi weyn, isla markaana aanay qofka xaq u siinayn hantidaas. Hadalka ku saabsan caddaynta iyo dhaartu wuxuu qeexayaa habraaca muranka: dacwooduhu waa inuu caddayn keenaa, haddii caddayntu maqan tahayna eedaysanaha waxaa laga codsan karaa inuu dhaarto. Habraacaasi beenta xalaal kama dhigayo; qofka been ku dhaartaa weli Alle ayuu hortiisa kula xisaabtamayaa, waana inuu xaq-darrada saxaa. Fuqahadu xeerarkan waxay kaga hadlaan nidaamka garsoorka Islaamka, iyagoo adkaynaya in xuquuqdu khiyaano ku luminayn.
- Weligaa been ha ugu dhaaran inaad muran maaliyadeed ku guulaysato; hantida aad xaq-darro ku qaadatayna celi.
- Heshiisyada lacagta, hantida ama deymaha ku saabsan u hay dukumentiyo iyo markhaatiyaal cad.
- Haddii muran ku galo, xal caddaalad ah ku raadi caddayn iyo dhexdhexaadiye ama garsoore awood u leh.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu si toos ah ugu jiraa isla mawduucan, wuxuuna sidoo kale ka hadlayaa dhaar been ah oo lagu doonayo hanti.
Sahih al-Bukhari · #4550 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu leeyahay silsilad werineed oo la mid ah, wuxuuna ka digayaa dhaar been ah oo lagu qaato hantida qof Muslim ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.