Sahih al-Bukhari, xadiiska 4574
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Urwa ibn az‑Zubayr
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Salih ibn Kaysanصَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، تَعَالَى {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى}. فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي، هَذِهِ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، تَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ وَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا، فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا، بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا، فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ، فَنُهُوا عَنْ أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ، وَيَبْلُغُوا لَهُنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ فِي الصَّدَاقِ، فَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ. قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ وَإِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ} قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى فِي آيَةٍ أُخْرَى {وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ قَالَتْ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا عَنْ مَنْ رَغِبُوا فِي مَالِهِ وَجَمَالِهِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ، إِلاَّ بِالْقِسْطِ، مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلاَتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ.
Waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Sacad, kaas oo ka weriyey Saalix bin Kaysaan, isna ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Curwah bin Az-Zubayr inuu weydiiyey Caa’isho macnaha qowlka Alle, kor ahaaye: {Haddaad ka cabsataan inaydnaan u caddaalad falin agoonta gabdhaha ah}. Markaasay tiri:
“Wiilka walaashay dhashayow! Gabadha agoonta ah waxay ku jirtaa gacanta waliigeeda, iyadoo la wadaagta hantidiisa. Waliiga ayaa jeclaada hantideeda iyo quruxdeeda, markaasuu doonaa inuu guursado isagoon siinin meher caddaalad ah, ama wuxuu siiyaa inta uu qof kale siin lahaa oo kaliya. Sidaas darteed, waa laga reebay inay guursadaan gabdhahaas ilaa ay u caddaalad falaan oo ay siiyaan meherka ugu sarreeya ee ay helaan dumarka la midka ah. Waxaana lagu amray inay guursadaan dumar kale oo ay ka helaan oo aan ahayn agoontaas.” Curwah wuxuu yiri: Caa’isho waxay tiri: “Dadku waxay fatwo waydiiyeen Rasuulka Alle ﷺ aayaddan dabadeed, markaasuu Alle soo dejiyey: {Waxay kaa fatwo waydiinayaan dumarka}.” Caa’isho waxay intaa ku dartay: “Qowlka Alle, kor ahaaye, ee aayadda kale: {Idinkoo doonaya inaad guursataan iyaga} wuxuu ka hadlayaa qofkiinna diidaya inuu guursado gabadha agoonta ah ee uu mas'uulka ka yahay markay ku yartahay xoolo iyo qurux.” Waxay tiri: “Sidaas darteed, waa laga reebay inay guursadaan agoonta dumarka ah ee ay u hanqal-taagaan xoolahooda iyo quruxdooda mooyee haddii ay caddaalad sameeyaan, sababtuna waa inay ka tagi lahaayeen guurkooda haddii ay ku yaraadaan xoolo iyo qurux.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mas'uulka agoonta ah wuxuu guursan karaa gabadh agoon ah oo keliya haddii uu si buuxda ugu caddaalad falo.
Qofka mas'uulka ka ah daryeelka agoonta iyo ilaalinta danahooda.
Hadiyadda guurka ee ninku ku leeyahay xaaskiisa.
In gabadha agoonta ah loola dhaqmo si daacad ah, lana siiyo meher la mid ah kan la siiyo gabdhaha la heerka ah.
Culimadii hore ee tafsiirka, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sharaxaadda Caa’isha ku xidhaan Qur’aanka 4:3 iyo 4:127. Mas'uulku ma adeegsan karo xilkiisa si uu gabadha agoonta ah u siiyo meher ka yar inta ku habboon. Xukunkani wuxuu ilaaliyaa maalka iyo xuquuqda guurkeeda; haddii mas'uulku u caddaalad fali kari waayo, waa inuusan guursan. Madh-habyaduna waxay sidoo kale adkeeyaan in meherku yahay xaqeeda, mas'uulkuna aanu danihiisa gaarka ah ku dhaawici karin danaheeda.
- Mas'uulku waa inuu si taxaddar leh u ilaaliyaa danaha gabadha agoonta ah iyo raallinimadeeda marka guur laga hadlayo.
- Meherka si caddaalad ah u bixi, hana u adeegsan awooddaada inaad xuquuqdeeda ku yarayso.
- Qofka xil daryeel haya waa inuu ka fogaadaa isku dhac danaha ah, talona si caddaalad ah u raadsadaa.
Werintan Caa’isha waxay sidoo kale ka hadlaysaa xeerarka la xidhiidha gabdhaha agoonta ah, xuquuqdooda iyo caddaaladda guurka.
Sahih al-Bukhari · #4575 (Sahih)Werintani waxay bixinaysaa macne dheeraad ah oo ku saabsan aayadaha ka hadlaya sida loola dhaqmo haweenka iyo xuquuqdooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.