Sahih al-Bukhari, xadiiska 4585
Waxaa weriyey Az-Zubair ibn al-Awwam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Az-Zubair ibn al-Awwam
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ خَاصَمَ الزُّبَيْرُ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فِي شَرِيجٍ مِنَ الْحَرَّةِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ". فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُهُ ثُمَّ قَالَ " اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ". وَاسْتَوْعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ حِينَ أَحْفَظَهُ الأَنْصَارِيُّ، كَانَ أَشَارَ عَلَيْهِمَا بِأَمْرٍ لَهُمَا فِيهِ سَعَةٌ. قَالَ الزُّبَيْرُ فَمَا أَحْسِبُ هَذِهِ الآيَاتِ إِلاَّ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ {فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}
Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Muxammad bin Jacfar, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Curwah: Wuxuu yiri: Az-Zubair wuxuu la murmay nin reer Ansaar ah oo ku saabsanaa tog biyo-mareen ah oo ku yaalla Xarrada. Markaas Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Warraabi, Zubairow, kadibna u sii daa biyaha deriskaaga." Ninkii Ansaariga ahaa wuxuu yiri: "Rasuulka Alloow ﷺ, ma sababtoo ah wuu adeerkaa yahay?" Markaas wejiga Nebiga ﷺ wuu casaaday (caro darteed), wuxuuna yiri: "Warraabi, Zubairow, kadibna celi biyaha ilaa ay ka gaaraan darbiga, markaas kadib u sii daa deriskaaga." Sidaas ayuu Nebigu ﷺ ugu xaqiijiyey Az-Zubair xuquuqdiisa buuxda markii ninkii Ansaariga ahaa uu ka caraysiiyey. Nebigu ﷺ horay wuxuu ugu tilmaamay labadooda arrin ay labaduba faa'iido ku qabeen. Az-Zubair wuxuu yiri: "Uma malaynayo in aayadahan lagu soo dejiyey dhacdadan mooyee: {Maya, Rabbigaa baan ku dhaartaye, ma rumaynayaan ilaa ay adiga kaa dhigtaan garsoore waxa dhexdooda ka taagan.}"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Garsoore wuxuu ilaaliyaa caddaaladda, wuxuuna xukumaa isaga oo aan cidna eexan.
Az-Zubayr iyo nin Ansaar ah ayaa isku khilaafay marin biyo oo ku yaal Al-Harra. Markii ninku su’aal geliyey dhexdhexaadnimada xukunkii hore, Nebigu ﷺ wuxuu Az-Zubayr siiyey xaqiisa oo dhan.
Deegaan u dhow Madiina oo leh dhagax foolkaaneed madow.
Jeex dabiici ah oo biyuhu uga qulqulaan dhul-beereedka.
Tilmaan ah in biyaha la hakiyo ilaa ay gaaraan dhulka Az-Zubayr si ku filan.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in garsooruhu marka hore soo jeedin karo xal caddaalad ah oo heshiisiin ah, balse uu xaqa la xaqiijiyey u xukumo cidda leh marka ay dhinacyadu sidaas u baahdaan. Eedayn eexeed ma aha inay garsooraha ku kallifto inuu xaqa leexiyo; xukunku waa inuu ku salaysnaadaa caddayn iyo xaq, ee aanu ku salaysnaan xiriir qoys. Aayadaha Qur’aanka ee Az-Zubayr daliishaday waxay adkaynayaan in iimaanku u baahan yahay in la aqbalo go’aanka Nebiga ﷺ. Madh-habyada fiqigu waxay xuquuqda biyaha iyo waraabka kaga hadlaan xeerar ballaaran oo ku saabsan lahaanshaha, caadada iyo ka hortagga dhibaatada.
- Khilaafka u gudbi hay’ad awood u leh oo madax-bannaan, aqbalna xukun ku dhisan xaqa.
- Qofka go’aan qaadanaya waa inuu danaha gaarka ah iyo xiriirka qoyska ka fogeeyaa qiimaynta.
- Marka hore isku day xal macquul ah; haddii la diido, xaqa si cad u muuji oo si joogto ah u dabaq.
Werintani waxay ku dhowdahay ka hor werinta ku saabsan Az-Zubayr ee qaybta tafsiirka, waxayna sidoo kale ka hadlaysaa fasiraadda aayadaha Qur’aanka.
Sahih al-Bukhari · #4586 (Sahih)Werintani waxay si toos ah uga dambaysaa werintan, waxayna sii waddaa fasiraadda aayado ka tirsan isla suuradda.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Xadiiskani wuxuu caddaynayaa in xuquuqda iyo ciqaabuhu ku xiran yihiin xeerar; wuxuuna xoojinayaa muhiimadda xukun caddaalad iyo taxaddar leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.