Sahih al-Bukhari, xadiiska 4650
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ibn Umar
- 1Al‑Hasan ibn Abd al‑Azizwuxuu u sheegay al‑Bukhariالْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ
- 2Abdullah ibn Yahyaعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى
- 3Haywaحَيْوَةُ
- 4Bakr ibn Amrبَكْرِ بْنِ عَمْرٍو
- 5Bukayrبُكَيْرٍ
- 6Nafi'نَافِعٍ
- 7Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَجُلاً، جَاءَهُ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَلاَ تَسْمَعُ مَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ {وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا} إِلَى آخِرِ الآيَةِ، فَمَا يَمْنَعُكَ أَنْ لاَ تُقَاتِلَ كَمَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ. فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَغْتَرُّ بِهَذِهِ الآيَةِ وَلاَ أُقَاتِلُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَغْتَرَّ بِهَذِهِ الآيَةِ الَّتِي يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى {وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا} إِلَى آخِرِهَا. قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ {وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ}. قَالَ ابْنُ عُمَرَ قَدْ فَعَلْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ كَانَ الإِسْلاَمُ قَلِيلاً، فَكَانَ الرَّجُلُ يُفْتَنُ فِي دِينِهِ، إِمَّا يَقْتُلُوهُ وَإِمَّا يُوثِقُوهُ، حَتَّى كَثُرَ الإِسْلاَمُ، فَلَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ، فَلَمَّا رَأَى أَنَّهُ لاَ يُوَافِقُهُ فِيمَا يُرِيدُ قَالَ فَمَا قَوْلُكَ فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ. قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا قَوْلِي فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَمَّا عُثْمَانُ فَكَانَ اللَّهُ قَدْ عَفَا عَنْهُ، فَكَرِهْتُمْ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَابْنُ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَتَنُهُ. وَأَشَارَ بِيَدِهِ وَهَذِهِ ابْنَتُهُ أَوْ بِنْتُهُ حَيْثُ تَرَوْنَ.
Waxaa nooga warramay Al-Xasan bin Cabdul-Casiis, waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yaxye, waxaa nooga warramay Xaywah, oo ka weriyey Bakar bin Camr, oo ka weriyey Bukayr, oo ka weriyey Naafic, oo ka weriyey Ibnu Cumar — raḍiya Allāhu canhumā — in nin u yimid oo ku yiri:
"Abuu Cabdir-Raxmaanow! Ma maqashid waxa Allaah Kitaabkiisa ku xusay: {Haddii laba koox oo Mu’miniinta ah ay dagaallamaan} ilaa dhamaadka aayadda? Maxaa kaa diidaya inaad dagaallanto sida Allaah Kitaabkiisa ku xusay?" Wuxuu yiri: "Wiilka walaalkayow! Waxaan door bidayaa in lagu cannaanto dagaal la’aan darteed aayaddan awgeed, halkii lagu cannaan lahaa aayadda kale ee Allaah leeyahay: {Qofkii si ula kac ah u dila Mu’min} ilaa dhamaadkeeda." Ninkii wuxuu yiri: "Allaah wuxuu leeyahay: {La dagaallama ilaa fitnadu ka baxdo}." Ibnu Cumar wuxuu yiri: "Taas waan samaynay xilligii Rasuulka Allaah ﷺ markii Islaamku yaraa, qofkana diintiisa fitno loogu geli jiray, la dili jiray ama la xiri jiray, laakiin markii Islaamku batay, fitno ma jirin." Markii ninkii arkay inaanu raalli ka ahayn wuxuu rabay, wuxuu yiri: "Maxaad ka qabtaa Cali iyo Cusmaan?" Ibnu Cumar wuxuu yiri: "Maxaan ka iraahdaa Cali iyo Cusmaan? Cusmaan Allaah waa ka cafiyey, idinkuse waad neceb tihiin in laga cafiyo. Calina waa ina adeerka Rasuulka Allaah ﷺ iyo sodogii." Kadibna gacantiisa buu fiiqday oo yiri: "Taasina waa guriga gabadhiisa oo aad aragtaan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cumar wuxuu colaaddii sokeeye uga doortay taxaddar, si uusan mu’min u dilin.
Xaaladdan gudaheeda waa cadaadis dadka ku khasbaya inay diintooda ka tanaasulaan.
Iskahorimaad hubaysan oo dhex mara kooxo ka tirsan bulshada Muslimka.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qoraallada ka hadlaya la dagaallanka dulmiga lagu fahmo duruufahooda iyo macnaha guud, ee aan laga soocin digniinaha ka dhanka ah dilka mu’miniinta. Ibn Cumar wuxuu doortay inuusan gelin dagaal uu ka baqayay in Muslim si xaqdarro ah loogu dilo. Madhaahibta sunniguna waxay sidoo kale adkeeyaan ilaalinta nafta, ka hortagga fitnada, iyo in dhinacyada dagaallamaya dib loogu celiyo heshiis; werintani ma aha baaq guud oo dadka ku dhiirrigelinaya inay ka aamusaan dulmi kasta.
- Aayadaha dagaalka ka hadlaya la akhri qoraallada ilaaliya nolosha mu’miniinta.
- Ha ku degdegin inaad colaad gasho; marka hore raadi xog lagu kalsoon yahay iyo heshiis nabadeed.
- Si xushmad leh uga hadal khilaafaadka ku saabsan saxaabada, eedayn la’aanna.
Werintan saxiixa ahi waxay la jaanqaadaysaa taxaddarkii Ibn Cumar ee ahaa inuusan dhex gelin khilaafka Muslimiinta.
Sahih al-Bukhari · #4648 (Sahih)Werintani waxay ku jirtaa isla taxanaha Bukhaari, waxayna gacan ka geysanaysaa in la fahmo aayadda Qur’aanka ee ku saabsan heshiisiinta dhinacyada dagaallamaya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.