Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4671

Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ،‏.‏ وَقَالَ غَيْرُهُ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ دُعِيَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَبْتُ إِلَيْهِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُصَلِّي عَلَى ابْنِ أُبَىٍّ وَقَدْ قَالَ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا قَالَ أُعَدِّدُ عَلَيْهِ قَوْلَهُ، فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ ‏"‏ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ، لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ يُغْفَرْ لَهُ لَزِدْتُ عَلَيْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْصَرَفَ فَلَمْ يَمْكُثْ إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتِ الآيَتَانِ مِنْ بَرَاءَةَ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏وَهُمْ فَاسِقُونَ‏}‏ قَالَ فَعَجِبْتُ بَعْدُ مِنْ جُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl. Qof kalena wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Al-Layth, waxaa ii warramay Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Cubaydullaahi bin Cabdillaahi, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, oo ka weriyey Cumar bin Al-Khadhaab — raalli Allaha ka noqdee — inuu yiri: Markii uu dhintay Cabdullaahi bin Ubayy bin Saluul, ayaa loo yeeray Rasuulka Allaah ﷺ si uu ugu tukado salaadda janaasada. Markii uu Rasuulka Allaah ﷺ istaagay si uu u tukado, ayaan degdeg ugu booday xaggiisa oo aan iri, 'Rasuulkii Alloow ﷺ! Ma waxaad u tukanaysaa Ibnu Ubayy isagoo maalin hebel yiri hadal hebel iyo hebel?' Waan sii waday inaan xuso hadalladiisii. Markaas ayuu Rasuulka Allaah ﷺ dhoola-caddeeyey oo yiri, 'Cumarow, iga fogow.' Laakiin markii aan ku badiyey hadalka, wuxuu yiri, 'Waxaa la i siiyey doorasho, waanan doortay tan; haddii aan ogaan lahaa in haddii aan toddobaatan jeer ka badan u dambi-dhaaf weydiiyo loo dhaafi lahaa, waan ka badin lahaa intaas.' Sidaas darteed, Rasuulka Allaah ﷺ wuu u tukaday salaadda janaasada, kadibna wuu ka tagay. Muddo yar kadib waxaa soo degay laba aayadood oo Suuratu Bara'a ah: {Ha u tukan midkoodna oo dhinta weligaa...} ilaa laga gaaro qowlkiisa: {...iyaguna waa faasiqiin.} Kadibna waxaan la yaabay geesinimadaydii aan kula hadlay Rasuulka Allaah ﷺ, Allaah iyo Rasuulkiisuna way og yihiin.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu u duceeyay Ibn Ubayy ilaa Allah soo dejiyey xad cad.

Asalka iyo sababta

Markii uu dhintay Cabdullaahi ibn Ubayy ibn Saluul, Nabigu ﷺ wuxuu Allah uga baryay dambi-dhaaf, wuxuuna ku tukaday salaadda janaasada. Dabadeed waxaa la soo dejiyey aayadaha Suuradda at-Tawbah ee mamnuucaya in loo tukado munaafiqiinta dhintay (9:84).

Erayada adag oo la sharxay
salaadda janaasada

Salaadda ay Muslimiintu u tukadaan qof dhintay.

munaafiq

Qof dibadda ka muujinaya iimaan, balse gudaha ka diidaya iimaanka.

in ka badan toddobaatan jeer

Weedh halkan tilmaamaysa in xitaa dambi-dhaaf weydiisasho soo noqnoqota aanay waxba beddeli lahayn.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasiriyeennada hore waxay dhacdadan ku xidhaan Qur’aanka 9:80 iyo 9:84: markii hore Nabiga ﷺ waxaa loo oggolaaday inuu kala doorto, hase yeeshee waxyigii dambe wuxuu si cad u mamnuucay salaadda janaasada qof ku dhintay munaafaqnimo. Saxaabadu waxay taas ka barteen in aragti shakhsi ahi ay ka dambayso marka waxyiga Allah xeer dejiyo. Dhacdadu sidoo kale waxay muujinaysaa in naxariistu aanay sabab u noqon karin in laga gudbo xad dambe oo Allah dejiyey.

Casharrada maanta
  1. Ku miisaan xukunkaaga waxyiga cad, oo wax ka beddel ficilkaaga marka xeer la ogaado.
  2. Si xushmad leh ula hadal dadka xilalka haya, xitaa marka aad rabto inaad si daacad ah uga digto.
  3. Naxariistu ha kugu dhiirrigeliso inaad dadka si wanaagsan ula dhaqanto, adigoon ku xadgudbin xuduudaha diinta ee cad.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.