Sahih al-Bukhari, xadiiska 4672
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَاهُ قَمِيصَهُ وَأَمَرَهُ أَنْ يُكَفِّنَهُ فِيهِ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي عَلَيْهِ، فَأَخَذَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ بِثَوْبِهِ فَقَالَ تُصَلِّي عَلَيْهِ وَهْوَ مُنَافِقٌ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تَسْتَغْفِرَ لَهُمْ. قَالَ " إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ أَوْ أَخْبَرَنِي فَقَالَ {اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لاَ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ} فَقَالَ سَأَزِيدُهُ عَلَى سَبْعِينَ ". قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلَّيْنَا مَعَهُ ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ {وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلاَ تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ}
Waxaa ii warramay Ibraahiim bin Al-Mundhir, waxaa noo warramay Anas bin Ciyaad, kaaso oo ka weriyey Cubaydullaah, kaasoo ka weriyey Naafic, kaasoo ka weriyey Ibnu Cumar — Allaha ka raalli ahaadee — wuxuu yiri: Markii uu dhintay Cabdullaahi bin Ubay, wiilkiisii Cabdullaahi bin Cabdullaahi ayaa u yimid Rasuulka Allaah ﷺ, markaasuu siiyey shaadhkiisii wuxuuna faray inuu ku kafanto aabbihii. Kadibna wuu istaagay si uu ugu tukado salaadda janaasada, laakiin Cumar bin Al-Khadhaab ayaa qabtay dharkiisii wuxuuna yiri: 'Ma waxaad u tukanaysaa isagoo ah munaafaq, iyadoo Allaah kaa reebay inaad dambi-dhaaf u weydiiso?' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Allaah wuxuu ii dooransiiyey (ama wuu ii sheegay) isagoo leh:
"U dambi-dhaaf weydii ama ha u weydiin, xitaa haddii aad toddobaatan jeer u dambi-dhaaf weydiiso, Allaah weligiis ma cafiyi doono." Markaasaan iri: 'Waan ka badin doonaa toddobaatan.'" Wuxuu yiri: Sidaas darteed Rasuulka Allaah ﷺ wuu u tukaday, annaguna waanu la tukanay. Kadibna Allaah wuxuu soo dejiyey: "Weligaaga ha u tukan midkoodna markuu dhinto, hana istaagin xabaashiisa; maxaa yeelay waxay ku kufriyeen Allaah iyo Rasuulkiisa, waxayna dhinteen iyagoo faasiqiin ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ markii hore wuxuu u tukaday Ibn Ubayy, dabadeedna waxyi ayaa arrintaas mamnuucay.
Markii uu dhintay Cabdullaahi ibn Ubayy, oo lagu yaqaanay munaafaqnimo, wiilkiisu wuxuu Nabiga ﷺ ka codsaday inuu ka caawiyo aaskiisa. Nabigu ﷺ wuxuu siiyay shaarkiisa, wuxuuna u istaagay inuu ku tukado salaadda janaasada. Cumar ibn al-Khattaab wuxuu xusuusiyay digniinta ku jirta Qur’aanka 9:80. Dabadeed waxaa la soo dejiyay Qur’aanka 9:84, kaas oo mamnuucay in janaaso loo tukado dadkaas dhintay.
Qof muujinaya iimaan bannaanka, balse gudaha ka diiddan iimaanka.
Salaadda ay Muslimiintu u tukadaan qof Muslim ah oo dhintay.
Jirka oo lagu daboolo maro ka mid ah habka aaska.
Culimada hore waxay sharxaan in Nabigu ﷺ markii hore u fahmay Qur’aanka 9:80 inuu siinayo doorasho, maadaama aayaddu meesha ka saarayso suurtagalnimada dambi-dhaafka, balse aanay si cad u mamnuucin salaadda. Cumar wuxuu si qoto dheer u fahmay macnaha digniinta; markii Qur’aanka 9:84 dabadeed si cad loo soo dejiyay, waxaa mamnuuc noqotay janaaso u tukashada qof ku dhinta gaalnimo. Madhaahibta fiqhigu waxay ka soo saaraan in aan dambi-dhaaf loogu baryin qof gaalnimadiisu la hubo markii uu dhintay. Dhacdadu sidoo kale waxay muujinaysaa in xukunka laga gaarayo qof gaar ah oo dhintay uu ku salaysnaado waxyi iyo daliil, ee aanu ku salaysnaan cadaawad shakhsiyeed.
- Naxariista iyo xushmadda loo hayo ehelka dhintay la waafaji raacitaanka tilmaamaha cad ee Eebbe.
- Digniinaha waxyiga si dhab ah u qaado, kuna dhaqaaq marka amar ama mamnuucid cad la sheego.
- Ka fogow xukunnada go’an ee ku saabsan waxa qof qalbigiisa ku jira; go’aannada diineed ku salee aqoon lagu kalsoon yahay.
Werintan ku jirta isla cutubka tafsiirka waxay sidoo kale ka warramaysaa janaasadii Cabdullaahi ibn Ubayy, waxayna caddaynaysaa duruufaha aayadaha.
Sahih al-Bukhari · #4671 (Sahih)Werintan la xidhiidha waxay ka hadlaysaa aayadaha ku saabsan in dambi-dhaaf loo weydiisto munaafiqiinta, waxayna caawinaysaa fahamka xidhiidhka ay la leeyihiin Qur’aanka 9:80.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.