Sahih al-Bukhari, xadiiska 4765
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ أَبْزَى سَلِ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى {وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ} وَقَوْلِهِ {لاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ} حَتَّى بَلَغَ {إِلاَّ مَنْ تَابَ} فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمَّا نَزَلَتْ قَالَ أَهْلُ مَكَّةَ فَقَدْ عَدَلْنَا بِاللَّهِ وَقَتَلْنَا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَأَتَيْنَا الْفَوَاحِشَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {إِلاَّ مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلاً صَالِحًا} إِلَى قَوْلِهِ {غَفُورًا رَحِيمًا}
Waxaa nooga warramay Sacad bin Xafsi, waxaa nooga warramay Shaybaan, ka soo xigtay Mansuur, ka soo xigtay Saciid bin Jubayr, wuxuu yiri: Ibn Absaa wuxuu igu yiri,
"Weydii Ibnu Cabbaas qawlka Alle ee ah: 'Ruuxii dila mu'min isagoo ula kac ah, abaalmarintiisu waa Jahannamo,' iyo qawlkiisa: 'Ma dilaan naf uu Alle xaaraantinimeeyay in la dilo xaq mooyaane,' ilaa laga gaaro: 'illaah kuwa toobad keena.' Markaas baan weydiiyay, wuxuuna yiri: 'Markii aayadahan la soo dejiyay, dadkii Makka waxay yiraahdeen: Waxaan Alle la wadaajinnay asnaanta (shirk), waxaan dilnay naf uu Alle xaaraantinimeeyay in la dilo xaq mooyaane, waxaana samaynnay fawaaxishka. Markaas buu Alle soo dejiyay: "Illaah kuwa toobad keena, rumeeya, oo fala wanaag," ilaa qawlkiisa: "Dambi dhaafe, Naxariiste."'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Towbad, iimaan iyo camallo wanaagsan waxay furaan albaabka cafiska Alle.
Markii la soo dejiyey aayadaha ka hadlaya dilka mu'minka iyo dambiyada kale ee waaweyn, dad reer Makka ah ayaa walaac ka muujiyey sanam-caabudiddoodii, dilalkoodii iyo sinadoodii hore. Markaas ayaa la soo dejiyey aayadda xusaysa towbad, iimaan iyo camallo wanaagsan.
In qof si kas ah oo xaq-darro ah naftiisa looga qaado.
In si daacad ah Alle loogu soo noqdo, dembiga laga qoomameeyo oo laga joogsado.
Camallo waafaqsan iimaanka iyo adeecidda Alle.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen inaan digniinta daran ee dilka laga goyn karin aayadaha ka hadlaya towbadkeenka. Ibnu Cabbaas wuxuu ballanqaadka cafiska ku xidhayaa towbad daacad ah, iimaan iyo camallo wanaagsan. Towbaddu ma tirtirayso waajibka ah in la saxo dulmiga dadka loo geystay; marka dil dhaco, xuquuqda ehelka marxuumka iyo xeerarka garsoorku weli waa muhiim. Afarta madhab ee sunniga ahi arrimahan waxay ku qaadaan hannaan sharci ah, mana oggola in shakhsiyaadku iyagu fuliyaan qisaasta.
- Ha ka quusan naxariista Alle: si daacad ah u toobad keen, dembiga jooji, iimaankaagana ku cusboonaysii camallo wanaagsan.
- Digniinta dulmiga daran si dhab ah u qaado, kuna celi xuquuqda dadka aad dhibtay marka ay suurtagal tahay.
- Aayadaha Qur'aanka u fasir si ay isugu xidhanyihiin, adigoo tixgelinaya digniinaha iyo ballamaha Alle labadaba.
Werintan saxiixa ahi waxay la xidhiidhaa isla aayadaha, waxayna faahfaahinaysaa digniinta dambiyada waaweyn iyo ka-reebitaanka qofka towbad keena.
Sahih al-Bukhari · #4764 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa aayadaha dilka iyo towbadkeenka, waxayna ka caawisaa fahamka xidhiidhka digniinta iyo ballanqaadka cafiska.
Sahih al-Bukhari · #4766 (Sahih)Qoraalkan saxiixa ahi wuxuu xusayaa isla su'aashii Ibnu Cabbaas laga weydiiyey aayadaha, wuxuuna xoojinayaa fahamka xidhiidhkooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.