Sahih al-Bukhari, xadiiska 4781
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ibrahim ibn al‑Mundhirwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ
- 2Muhammad ibn Fulayhمُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ
- 3Aabbihii, Fulayhأَبِي
- 4Hilal ibn Aliهِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ
- 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Amraعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ
- 6Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلاَّ وَأَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِهِ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ {النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ} فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ تَرَكَ مَالاً فَلْيَرِثْهُ عَصَبَتُهُ مَنْ كَانُوا، فَإِنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضِيَاعًا فَلْيَأْتِنِي وَأَنَا مَوْلاَهُ ".
Abuu Hurayrah (RC) wuxuu ka wariyey Nebiga ﷺ inuu yiri:
"Ma jiro mu'min aan anigu dadka ugu dhowahay adduunka iyo aakhiraba. Akhriya haddaad doontaan: {Nebigu wuxuu u dhow yahay mu'miniinta naftooda} (33:6). Haddaba, qof kasta oo mu'min ah oo dhinta oo ka taga maal, waxaa dhaxlaya qaraabadiisa ('asabadiisa') kuwa ay yihiinba. Laakiin haddii uu ka tago deyn ama carruur agoon ah oo tabar daran, ha ii yimaadaan, aniguna waxaan ahay mawlahooda (daryeelkooda)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu daryeelaa mu’miniinta deynta lagu leeyahay ama qaraabadooda ku tiirsan ee baahan.
Nabiga ﷺ wuxuu mu’miniinta uga mudan yahay adeecidda iyo daryeelka, inta ay waafaqsan yihiin waxa Alle faray.
Alaab iyo lacag uu qofku ka tago marka uu dhinto.
Qof qaata mas’uuliyadda daryeelka iyo taageeridda dadka kale.
Culimadu waxay hadalka ku saabsan u-dhowaanshaha Nabiga ﷺ ku xiraan Qur’aanka 33:6: awooddiisa iyo daryeelkiisa uu u hayo ummaddu way ka sarreeyaan doorbididda qofka gaarka ah. Werintani waxay sidoo kale kala saaraysaa dhaxalka iyo waajibaadka: hantidu waxay u gudubtaa dhaxlayaasha iyadoo la raacayo xeerarka dhaxalka, halka deynta iyo qaraabada ku tiirsan aan laga tegi karin daryeel la’aan. Faqiihyada mad-habyada sunniga ahi waxay ka hadlaan gudashada deynta iyo qaybsiga dhaxalka iyagoo raacaya xeerarka guud ee dhaxalka; qoraalkani wuxuu sidoo kale adkaynayaa mas’uuliyadda bulshada iyo hoggaamiyayaasheeda ka saaran dadka nugul.
- Qof deyn lagu leeyahay keligiis ha uga tegin: ka caawi inuu helo taageero lagu kalsoonaan karo iyo qorshe uu awoodi karo oo uu deynta ku bixiyo.
- Marka qof dhinto, marka hore hubi deynta iyo xuquuqda qaraabada ka hor inta aan dhaxalka la qaybin.
- Bulsho ahaan daryeela carruurta iyo qaraabada kale ee ku tiirsan ee lumiya qofkii masruufi jiray.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.