Sahih al-Bukhari, xadiiska 4833
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Aabbihii, Aslamأَبِيهِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسِيرُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسِيرُ مَعَهُ لَيْلاً، فَسَأَلَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ شَىْءٍ، فَلَمْ يُجِبْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فُلَمْ يُجِبْهُ، فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثَكِلَتْ أُمُّ عُمَرَ، نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، كُلَّ ذَلِكَ لاَ يُجِيبُكَ. قَالَ عُمَرُ فَحَرَّكْتُ بَعِيرِي، ثُمَّ تَقَدَّمْتُ أَمَامَ النَّاسِ، وَخَشِيتُ أَنْ يُنْزَلَ فِيَّ الْقُرْآنُ، فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ بِي فَقُلْتُ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ. فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ " لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَىَّ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ". ثُمَّ قَرَأَ "{إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا}"
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Zayd bin Aslam, oo ka weriyey aabbihii, in Rasuulka Allah ﷺ uu safar ku jiray habeenkii, Cumar bin Al-Khadhaabna uu la socday. Markaasuu Cumar bin Al-Khadhaab wax weydiiyey, laakiin Rasuulka Allah ﷺ uma uusan jawaabin. Mar labaad buu weydiiyey, umana uusan jawaabin. Markii saddexaad buu weydiiyey, haddana uma uusan jawaabin. Markaasuu Cumar bin Al-Khadhaab yiri: 'Hooyadii Cumar way khasaartay! Waxaad Rasuulka Allah ﷺ weydiisay saddex jeer, midna kuuma uusan jawaabin.' Cumar wuxuu yiri: 'Markaasaan geelgayga dhaqaajiyey oo dadka ka hor maray, anigoo ka cabsanaya in Quraan la igu soo dejiyo. Muddo yar kadib, waxaan maqlay qof ii yeeraya. Waxaan isku iri:
"Waxaan ka cabsaday in Quraan la igu soo dejiyey." Markaasaan u imid Rasuulka Allah ﷺ oo salaamay. Wuxuu yiri: "Caawa waxaa la igu soo dejiyey Suurad ii ka jecelahay wax kasta oo qorraxdu ku soo baxdo." Kadibna wuxuu akhriyey: {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا} (Annagu waannu kuu furnay furasho cad).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sooratul-Fatxi waxay Nebiga ﷺ uga qaalisnayd adduunka oo dhan.
Weedh Carabi ah oo muujinaysa welwel iyo is-eedayn; Cumar ayaa naftiisa kula hadlayay.
Waa erayada furitaanka ee Sooratul-Fatxi: “Runtii, Waxaan ku siinnay guul cad.”
Culimadu waxay ka fahmeen in Nebiga ﷺ aanu khasab ku ahayn inuu su’aal kasta isla markiiba ka jawaabo: wuu sugi karay waqti ku habboon ama waxyi. Welwelka Cumar wuxuu muujinayaa ixtiraamka uu u hayay Nebiga ﷺ iyo cabsidiisa ah inuu Alle caasiyo. Suuraddu farxad gaar ah ayay gelisay; qiimaheedu wuxuu uga sarreeyay dhammaan hantida adduunka. Xadiiskani keligiis ma dejinayo xukun fiqhi oo gaar u ah mid ka mid ah afarta madhhab.
- Haddii qof aanu isla markiiba jawaabin, waqti sii hana ku celcelin cadaadiska.
- Baro Sooratul-Fatxi, kana fiirso macnaha ballanka Alle ee guusha cad.
- Hadalladaada iyo dhaqankaaga si dhab ah u qaado, balse welwelku yuusan kaa hor istaagin inaad si xushmad leh caddayn u weydiisato.
Werintan saxiixa ahi waxay ku jirtaa isla taxanaha tafsiirka, waxayna bixinaysaa macne dheeraad ah oo ku saabsan Sooratul-Fatxi iyo fadligeeda.
Sahih al-Bukhari · #4832 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirtaa waxay la xiriirtaa ka hadalka Sooratul-Fatxi iyo akhrinteeda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.