Sahih al-Bukhari, xadiiska 4900
Waxaa weriyey Zayd ibn Arqam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zayd ibn Arqam
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ كُنْتُ فِي غَزَاةٍ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ، يَقُولُ لاَ تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِهِ وَلَوْ رَجَعْنَا مِنْ عِنْدِهِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا. الأَذَلَّ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَمِّي أَوْ لِعُمَرَ فَذَكَرَهُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَعَانِي فَحَدَّثْتُهُ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ وَأَصْحَابِهِ فَحَلَفُوا مَا قَالُوا فَكَذَّبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَدَّقَهُ فَأَصَابَنِي هَمٌّ لَمْ يُصِبْنِي مِثْلُهُ قَطُّ، فَجَلَسْتُ فِي الْبَيْتِ فَقَالَ لِي عَمِّي مَا أَرَدْتَ إِلَى أَنْ كَذَّبَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَقَتَكَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ} فَبَعَثَ إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَ يَا زَيْدُ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Rajaa’, waxaa nooga warramay Israa’iil, oo ka weriyey Abuu Isxaaq, oo ka weriyey Zayd bin Arqam, wuxuu yiri:
"Waxaan ku jiray dagaal, markaas baan maqlay Cabdullaahi bin Ubayy oo leh: 'Ha u bixinina kuwa la jooga Rasuulka Allah ﷺ waxba, si ay uga kala tagaan hareerihiisa. Haddaan dib ugu noqono (Madiina), hubaal in kii sharaf badan uu ka saari doono kii liita.' Arrintaas waxaan u sheegay adeerkay ama Cumar, isna wuxuu u gudbiyey Nabiga ﷺ. Markaas buu Nabigu ﷺ ii yeeray, waanan uga warramay dhacdadii oo dhan. Kadib Rasuulka Allah ﷺ wuxuu u diray Cabdullaahi bin Ubayy iyo asxaabtiisii, wayna dhaarteen inaysan hadalkaas oran. Sidaas darteed, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu rumaystay dhaartoodii, wuxuuna beeniyey hadalkaygii. Waxaa igu dhacay walbahaar aan weligey arag oo kale. Gurigaan fariistay, adeerkayna wuxuu igu yiri: 'Ma waxaad rabtay in Rasuulka Allah ﷺ uu beeniyo hadalkaaga oo uu kuu caroodo?' Markaas baa Allah kor ahaaye soo dejiyey Suuradda Al-Munaafiquun ('Markay kuu yimaadaan Munaafiqiintu'). Nabigu ﷺ wuu ii soo diray, wuuna akhriyey Suuradda, wuxuuna yiri: 'Zaydoow, Allah wuxuu run ka dhigay hadalkaagii.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu xaqiijiyey markhaatifurka Zayd ee ku saabsanaa hadalladii munaafiqiinta.
Intii lagu jiray duullaan, Zayd ibn Arqam wuxuu maqlay Cabdullaahi ibn Ubayy oo leh inaan mu’miniinta loo hiilin marka ay ag joogaan Nabiga ﷺ, iyo in kan awoodda leh uu kan tabarta yar ka saari doono Madiina. Markii Cabdullaahi iyo saaxiibbadiis ay hadalkaas inkireen, Allah wuxuu soo dejiyey suuradda al-Munaafiquun; Nabiga ﷺ-na wuxuu Zayd u sheegay in Allah xaqiijiyey hadalkiisii.
Dad dibadda ka muujiya iimaan, balse qariya gaalnimadooda ama cadaawaddooda.
Duullaan uu Nabiga ﷺ ka qayb qaatay.
Waxyigu wuxuu caddeeyey in warkii Zayd sheegay uu run ahaa.
Mufasiriintii hore waxay dhacdadan ku xidhaan bilowga suuradda al-Munaafiquun, waxayna xoojiyaan in Allah bannaanka keenay munaafaqnimadii qarsoonayd. Qisadu sidoo kale waxay ina baraysaa in markhaati daacad ahi aad uga dhaawacmi karo marka warkiisa la beeniyo, iyo in ugu dambayn Allah xaqa xaqiijin karo. Tani fasax uma aha in qof lagu eedeeyo munaafaqnimo caddayn la’aan.
- Si masuuliyad leh u sheeg waxa aad adigu maqashay, kana sooc aragtidaada iyo wararka la isla dhexmarayo.
- Samir marka hore laga shakiyo hadal daacad ah; Allah gargaar ka doono, xaqana ku adkayso.
- Qofna si fudud ha u eedayn: caddayn iyo caddayn-bixin raadso ka hor intaadan xukun gaarin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.