Sahih al-Bukhari, xadiiska 4944
Waxaa weriyey Abu Darda. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Darda
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قَدِمَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ عَلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ فَطَلَبَهُمْ فَوَجَدَهُمْ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَقْرَأُ عَلَى قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُلُّنَا. قَالَ فَأَيُّكُمْ يَحْفَظُ وَأَشَارُوا إِلَى عَلْقَمَةَ. قَالَ كَيْفَ سَمِعْتَهُ يَقْرَأُ {وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى}. قَالَ عَلْقَمَةُ {وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى}. قَالَ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ هَكَذَا، وَهَؤُلاَءِ يُرِيدُونِي عَلَى أَنْ أَقْرَأَ {وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالأُنْثَى} وَاللَّهِ لاَ أُتَابِعُهُمْ.
Waxaa ka warramay Ibraahiim: Asxaabtii Cabdullaahi (bin Mascuud) waxay u yimaadeen Abuu Dardaa, intaysan gurigiisa soo gaarin ka hor ayuu raadiyey oo helay. Markaas buu weydiiyey,
"Midkiinkee Quraanka u akhriya sida Cabdullaahi u akhriyo?" Waxay ku jawaabeen, "Dhammaanteen." Wuxuu weydiiyey, "Midkiinkee xifdisan?" Waxay farta ku fiiqeen Calqamah. Markaas buu Calqamah weydiiyey, "Sideed maqashay Cabdullaahi bin Mascuud oo Suuratu Al-Layl (Habeenka) u akhrinaya?" Calqamah wuxuu akhriyey: 'Walladh-dakari wal-unthaa' (Dheddigga iyo labka). Abuu Dardaa wuxuu yiri, 'Waan markhaati kacayaa inaan Nabiga ﷺ ka maqlay isagoo sidaas u akhrinaya, laakiin dadkani waxay rabaan inaan u akhriyo:-- "Wa maa khalaqadh-dakara wal-unthaa" (Iyo Kan abuuray labka iyo dheddiga), wallaahi raaci maayo iyaga.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Dardaa wuxuu xaqiijinayaa akhris Qur’aan ah oo uu ka maqlay Nabiga ﷺ.
Hab la soo weriyey oo aayadaha Qur’aanka loo akhriyo.
In qoraal la’aan lagu akhriyi karo qoraal la bartay.
Suuradda 92-aad ee Qur’aanka, magaceeduna macnihiisu yahay ‘Habeenka’.
Culimadu waxay ka fahmeen in qiraa’ooyinka Qur’aanka ee la aqoonsan yahay si taxaddar leh loogu gudbiyo werin lagu kalsoon yahay. Saxaabadu akhriska waxay ku hubin jireen wixii ay ka maqleen Nabiga ﷺ; doorbid shakhsi ahi ma aha sabab lagu diido akhris la soo weriyey. Akhriska caanka ah ee mushafka ku qoran waa ‘iyo kan abuuray lab iyo dheddig’; werintani waxay sidoo kale xustaa weedha ‘labka iyo dheddigga’. Culimadu kala duwanaanshahan waxay kaga hadlaan cilmiga qiraa’ooyinka iyo gudbinta Qur’aanka.
- Qur’aanka ka baro macallimiin lagu kalsoon yahay, kana warayso silsiladda werinta ee akhriska.
- Si ixtiraam leh ula dhaqan kala duwanaanshaha qiraa’ooyinka la aqoonsan yahay, kuna hubi ilo lagu kalsoon yahay.
- Aqoontaada ku adkee ku celcelin joogto ah iyo xifdin taxaddar leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.