Sahih al-Bukhari, xadiiska 4945
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu Nu'aymwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Sa'd ibn Ubaydaسَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ
- 5Abu Abd ar‑Rahman as‑Sulamiأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ
- 6Aliعَلِيٍّ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَقِيعِ الْغَرْقَدِ فِي جَنَازَةٍ فَقَالَ " مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ وَقَدْ كُتِبَ مَقْعَدُهُ مِنَ الْجَنَّةِ وَمَقْعَدُهُ مِنَ النَّارِ ". فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ نَتَّكِلُ فَقَالَ " اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ ". ثُمَّ قَرَأَ {فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى * وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى} إِلَى قَوْلِهِ {لِلْعُسْرَى}
Waxaa nooga warramay Abu Nucaym, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Sacad bin Cubaydah, oo ka weriyey Abu Cabdirraxmaan As-Sulami, oo ka weriyey Cali — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu yiri: Waxaan la joognay Nabiga ﷺ meesha lagu magacaabo Baqiic Al-Gharqad anagoo aas ka qaybgalayna. Wuxuu yiri:
"Midkiinna ma jiro aan loo qorin meeshiisa Jannada ama Naarta." Markaasay yiraahdeen: "Rasuulka Allow, miyaannan isku hallayn karin arrintaas oo aan camalka daynin?" Wuxuu yiri: "Camal sameeya, qof walbana waa loo fududaynayaa waddadiisa." Kadibna wuxuu akhriyey: {Haddaba kii bixiya oo Alle ka cabsada * Oo rumeeya wanaagga} ilaa uu gaaro qowlkiisa: {Dhibta ah}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qaddarku qofna kama dhaafayo camalka wanaagsan iyo dadaalka shakhsiyeed.
Waa qabuuraha Madiina ee uu Nebigu ﷺ joogay markii janaaso la aasayey.
Waa aqoonta Allah iyo qoristiisa waxa dhici doona; taasi ma baabi'inayso masuuliyadda qofka ee doorashooyinkiisa.
Dadka waxaa lagu garab istaagaa jidka waafaqsan doorashooyinkooda iyo camalkooda; hadalkani ma dhiirrigelinayo in dadaalka la joojiyo.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in rumaynta qaddarku ay la socoto masuuliyad iyo ficil. Markii saxaabadu weydiiyeen inay ku tiirsanaadaan halka loo qoray, Nebigu ﷺ wuxuu amray inay camal wanaagsan sameeyaan. Aayadaha Suuradda al-Layl waxay sadaqada, Alle ka cabsiga iyo rumaynta ku xidhaan in jidka wanaagsan la fududeeyo; bakhaylnimadana jidka adag. Sidaas darteed, mufasiriintii hore waxay adkeeyeen in qofku aanu garanayn waxa loo qoray, isla markaana aanu qaddarka marmarsiinyo uga dhigan dayacaad.
- Qaddarka marmarsiinyo ha uga dhigan dib u dhigista salaadda, toobadda ama caawinta dadka kale.
- Maanta si ula kac ah u dooro camal wanaagsan, sida wax bixinta, waajib gudashada ama qof garab istaagidda.
- Allah weydiiso hanuun iyo tawakkul, ducadaadana ku lammaani dadaal muuqda.
Xadiiskani wuxuu gudbinayaa in qaddarku hore u qoran yahay, haddana ay waajib tahay in camalka wanaagsan la sii wado.
Sahih al-Bukhari · #4947 (Sahih)Qoraalkani wuxuu xoojinayaa isla dardaarankii nebiga ahaa: qaddarka ha ku tiirsanaan, ee camal samee.
Sahih al-Bukhari · #4943 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah ee ku jira isla qaybta tafsiirka wuxuu sii dhammaystirayaa doodda ku saabsan rumaynta iyo masuuliyadda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.