Sahih al-Bukhari, xadiiska 4970
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ibn Abbas
- 1Musa ibn Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Abu Bishrأَبِي بِشْرٍ
- 4Sa'id ibn Jubayrسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ يُدْخِلُنِي مَعَ أَشْيَاخِ بَدْرٍ، فَكَأَنَّ بَعْضَهُمْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ لِمَ تُدْخِلُ هَذَا مَعَنَا وَلَنَا أَبْنَاءٌ مِثْلُهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ مِنْ حَيْثُ عَلِمْتُمْ. فَدَعَا ذَاتَ يَوْمٍ ـ فَأَدْخَلَهُ مَعَهُمْ ـ فَمَا رُئِيتُ أَنَّهُ دَعَانِي يَوْمَئِذٍ إِلاَّ لِيُرِيَهُمْ. قَالَ مَا تَقُولُونَ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} فَقَالَ بَعْضُهُمْ أُمِرْنَا نَحْمَدُ اللَّهَ وَنَسْتَغْفِرُهُ، إِذَا نُصِرْنَا وَفُتِحَ عَلَيْنَا. وَسَكَتَ بَعْضُهُمْ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا فَقَالَ لِي أَكَذَاكَ تَقُولُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لاَ. قَالَ فَمَا تَقُولُ قُلْتُ هُوَ أَجَلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْلَمَهُ لَهُ، قَالَ {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} وَذَلِكَ عَلاَمَةُ أَجَلِكَ {فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا}. فَقَالَ عُمَرُ مَا أَعْلَمُ مِنْهَا إِلاَّ مَا تَقُولُ.
Ibn Cabbaas wuxuu yiri: Cumar wuxuu ii oggolaan jiray inaan la fariisto odayaashii ka qaybgalay Dagaalkii Badar. Qaar ka mid ah ayaa arrintaas dhibsatay oo ku yiri Cumar,
"Maxaad wiilkan noola soo gelisaa annagoo leh wiilal isaga la mid ah?" Cumar wuxuu ku jawaabay, "Sababtoo ah meeshiisa waad ogtihiin (cilmi-diimeedkiisa)." Maalin maalmaha ka mid ah ayuu Cumar ii yeeray oo igu daray kulankooda; waxaana u maleynayaa inuu ii yeeray kaliya si uu iyaga u tuso cilmigeyga. Markaas ayuu Cumar weydiiyay (anigoo jooga), "Maxaad ka leedihiin macnaha Qowlka Alle: 'Marka uu yimaado Gargaarka Alle iyo Guushu' (110:1)?" Qaar baa yiri, "Waxaa nalagu amray inaan Alle mahadino oo dambi-dhaaf weydiisanno marka Gargaarka Alle iyo Guushu timaado." Qaar kalena way aamuseen waxbana ma dhihin. Markaas buu Cumar igu yiri, "Adiguna sidaas ma dhahdaa, Ibnu Cabbaasow?" Waxaan iri, "Maya." Wuxuu yiri, "Maxaadse dhahaysaa?" Waxaan iri, "Taasi waa calaamadda geerida Rasuulka Alle ﷺ oo Alle u sheegay. Wuxuu yiri: '(Muxammadow) Marka uu yimaado Gargaarka Alle iyo Guushu' (taas oo ah calaamadda geeridaada), 'Sabbixi Rabbigaaga adigoo mahadinaya, dambi-dhaafna weydiiso, maxaa yeelay Isagu waa Tawwaab (Towbad-aqbale).' (110:3)" Markaas Cumar wuxuu yiri, "Wax aan ka ahayn waxaad sheegtay kama aqaan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Suuradda An-Nasr waxay ku dhawaaqday in hawshii Nebiga ﷺ ay ku dhowdahay dhammaystir.
Saabadii ka qaybgalay Dagaalkii Badar.
Tilmaan muujinaysa in cimrigii Nebiga ﷺ uu dhammaad ku dhowaa.
Magac Alle loogu yeero: Wuxuu addoomadiisa ka aqbalaa toobadda daacadda ah.
Fasiraad-yahannadii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay werintan ka fahmeen in Cumar aqoonsaday aqoonta Ibnu Cabbaas, uuna ku daray saxaabo waayo-arag ah inkastoo uu yaraa. Suuraddu kuma tilmaamayso oo keliya guusha iyo amarka ah in Alle la ammaano, dambi-dhaafna la weydiisto; sida uu Ibnu Cabbaas sheegay, waxay sidoo kale tilmaamaysaa geerida Nebiga ﷺ oo soo dhow. Werintu waxay kaloo adkaynaysaa in aqoonta iyo garashadu ka miisaan culus yihiin da’da marka la qiimaynayo kaalinta qofka.
- Aqoonta iyo garashada ku dar markaad qof siinayso masuuliyad ama meel wada-hadal ah, xataa haddii uu yar yahay.
- Guusha ka dhig sabab aad Alle ku ammaanayso, dambi-dhaafna uga baryayso.
- Si feejigan u dhegayso fasiraadaha kala duwan ee Qur’aanka, jawaabtaadana aqoon ku salee.
Werintani sidoo kale waxay gudbinaysaa fasiraadda Ibnu Cabbaas ee Suuradda An-Nasr iyo tilmaanta dhammaadka Nebiga ﷺ oo soo dhow.
Sahih al-Bukhari · #4971 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa fasiraadda Ibnu Cabbaas ee waxyiga oo ah ku dhawaaqidda dhammaystirka hawshii nebinnimada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.