Sahih al-Bukhari, xadiiska 50
Waxaa weriyey Abu Hurayrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musaddadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Abu Hayyan at‑Taymiأَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ
- 4Abu Zur'aأَبِي زُرْعَةَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الإِيمَانُ قَالَ " الإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ، وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ ". قَالَ مَا الإِسْلاَمُ قَالَ " الإِسْلاَمُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكَ بِهِ، وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ، وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ، وَتَصُومَ رَمَضَانَ ". قَالَ مَا الإِحْسَانُ قَالَ " أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ". قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ " مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ، وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتِ الأَمَةُ رَبَّهَا، وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ، فِي خَمْسٍ لاَ يَعْلَمُهُنَّ إِلاَّ اللَّهُ ". ثُمَّ تَلاَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ} الآيَةَ. ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ " رُدُّوهُ ". فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا. فَقَالَ " هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ جَعَلَ ذَلِكَ كُلَّهُ مِنَ الإِيمَانِ.
Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Maalin maalmaha ka mid ah, iyadoo Nabigu ﷺ uu fadhiyo dad dhexdiisa, waxaa u yimid Jibriil wuxuuna weydiiyay,
"Waa maxay Iimaanku?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku jawaabay, "Iimaanku waa inaad rumeysato Allah, malaa'igtiisa, la kulankiisa, rusushiisa, iyo inaad rumeysato dib-u-soo-nooleynta." Kadib wuxuu weydiiyay, "Waa maxay Islaamku?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku jawaabay, "Islaamku waa inaad Allah caabuddo adigoon cidna la wadaajin, inaad oogto salaadda, bixiso sakada waajibka ah, iyo inaad soonto bisha Ramadaan." Wuxuu weydiiyay, "Waa maxay Ixsaanku?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku jawaabay, "Ixsaanku waa inaad Allah u caabuddo sidii adigoo arkaya Isaga; haddii aadan arki karin, hubaal Isagu wuu ku arkayaa." Wuxuu weydiiyay, "Goorma ayaa Saacaddu (Qiyaamaha) dhaceysaa?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku jawaabay, "Ka la weydiiyay wax badan kama oga ka wax weydiiyay. Laakiin waxaan kuu sheegi doonaa calaamadadeeda: marka addoon dumar ah ay dhasho sayidkeedii, iyo marka daaqayaasha geela ee jaahilka ah ay ku tartamaan dhismaha dhismooyinka dhaadheer. Saacaddu waxay ka mid tahay shan waxyaabood oo aan cidina ogeyn illaa Allah mooyee." Kadib Nabigu ﷺ wuxuu akhriyay aayadda: {Saacadda aqoonteedu Allah agtiisa ayay ku taal}. Kadib ninkii wuu dhabar-jeestay, Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Celiya," laakiin waxba ma aysan arkin. Markaasuu yiri, "Kaasi wuxuu ahaa Jibriil oo u yimid inuu dadka baro diintooda." Abuu Cabdullaahi wuxuu yiri: Dhammaan arrimahaas wuxuu ka dhigay qeyb ka mid ah Iimaanka.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Iimaanka, Islaamka iyo ihsaanku waxay wada yihiin udub-dhexaadka diinta.
In Alle loo caabudo daacadnimo iyo baraarug qoto dheer, iyadoo la og yahay inuu ku arko.
Waajibka sadaqada ah ee la siiyo dadka xaqa u leh.
Maalinta Qiyaame, waqtigeeda saxda ahna Alle keliya ayaa og.
Culimadu waxay jawaabaha ku saabsan iimaanka, Islaamka iyo ihsaanka u arkaan soo koobid dhammaystiran oo diinta ah. Xadiisku wuxuu xaqiijinayaa qodobada iimaanka iyo tiirarka cibaadada ee la xusay, wuxuuna barayaa in camallada muuqda ay ku xidhan yihiin iimaanka gudaha. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay salaadda, sakaada waajibka ah iyo soonka Ramadaanka u aqoonsan yihiin waajibaad; xadiisku wuxuu halkan ku soo bandhigayaa nuxurka, mana faahfaahinayo dhammaan shuruudaha iyo axkaamta. Culimadu sidoo kale waxay ka fahmeen in aqoonta Saacaddu ay Alle keliya u gaar tahay, iyo in wax lagu baro su'aalo iyo jawaabo ay tahay hab waxbarasho oo qiimo leh.
- Qodobada iimaanka iyo waajibaadka Islaamka tallaabo tallaabo u baro, kana dhig qayb joogto ah oo nolol maalmeedkaaga ah.
- Salaaddaada iyo cibaadooyinka kale u gut si feejignaan leh, adigoo og in Alle ku arko.
- Ku dadaal camal wanaagsan, kana fogow mala-awaalka ku saabsan waqtiga Saacadda; aqoonteedu Alle ayay u gaar tahay.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu xusayaa shanta tiir ee Islaamka, wuxuuna sii dhammaystirayaa sharraxaadda ku saabsan ku-dhaqanka Islaamka.
Sahih al-Bukhari · #49 (Sahih)Xadiiskani wuxuu iimaanka u soo bandhigayaa wax dhammaystiran oo ay rumaynta iyo ficilku labaduba macne ku leeyihiin.
Sahih al-Bukhari · #51 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa niyadaha, kuwaas oo muhiim u ah tayada gudaha ee cibaadada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.