Sahih al-Bukhari, xadiiska 5166
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Anas ibn Malikأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ كَانَ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ مَقْدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ، فَكَانَ أُمَّهَاتِي يُوَاظِبْنَنِي عَلَى خِدْمَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَخَدَمْتُهُ عَشْرَ سِنِينَ، وَتُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا ابْنُ عِشْرِينَ سَنَةً، فَكُنْتُ أَعْلَمَ النَّاسِ بِشَأْنِ الْحِجَابِ حِينَ أُنْزِلَ، وَكَانَ أَوَّلَ مَا أُنْزِلَ فِي مُبْتَنَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِزَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ، أَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِهَا عَرُوسًا، فَدَعَا الْقَوْمَ فَأَصَابُوا مِنَ الطَّعَامِ، ثُمَّ خَرَجُوا وَبَقِيَ رَهْطٌ مِنْهُمْ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَطَالُوا الْمُكْثَ، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ وَخَرَجْتُ مَعَهُ لِكَىْ يَخْرُجُوا، فَمَشَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَمَشَيْتُ، حَتَّى جَاءَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، ثُمَّ ظَنَّ أَنَّهُمْ خَرَجُوا فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى إِذَا دَخَلَ عَلَى زَيْنَبَ فَإِذَا هُمْ جُلُوسٌ لَمْ يَقُومُوا، فَرَجَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى إِذَا بَلَغَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، وَظَنَّ أَنَّهُمْ خَرَجُوا، فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ فَإِذَا هُمْ قَدْ خَرَجُوا فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنِي وَبَيْنَهُ بِالسِّتْرِ، وَأُنْزِلَ الْحِجَابُ.
Anas bin Maalik wuxuu yiri:
"Waxaan jiray toban sano markii Rasuulka Allah ﷺ uu yimid Madiina. Hooyooyinkay waxay igu dhiirrigelin jireen inaan si joogto ah ugu adeego Nabiga ﷺ, waxaanan u adeegayay muddo toban sano ah. Markii Nabigu ﷺ geeriyooday, waxaan jiray labaatan sano, waxaana aan ahaa qofka ugu aqoonta badan arrinta Xijaabka markii la soo dejiyey. Waxaa markii ugu horreysay la soo dejiyey markii Rasuulka Allah ﷺ uu guursaday Saynab binti Jaxsh. Subaxdii dambe, Nabigu ﷺ wuxuu ahaa aroos, wuxuuna dadka ku casuumay xaflad; way yimaadeen, wax bay cuneen, kadibna way baxeen marka laga reebo koox yar oo la sii joogtay Nabiga ﷺ muddo dheer. Nabigu ﷺ wuu istaagay wuuna baxay, aniguna waan la baxay si ay dadkaasi u baxaan. Nabigu ﷺ wuu socday aniguna waan socday, ilaa uu ka yimid marinka guriga Caa’isha. Kadib wuxuu mooday inay baxeen, sidaas darteed wuu soo laabtay aniguna waan la soo laabtay. Laakiin markii uu galay guriga Saynab, wuxuu arkay iyagoo weli fadhiya oo aan bixin. Markaas Nabigu ﷺ mar kale wuu baxay aniguna waan la baxay. Markii aan mar kale gaarnay marinka guriga Caa’isha, wuxuu mooday inay baxeen, wuuna soo laabtay aniguna waan la soo laabtay, waxaanan aragnay inay baxeen. Kadib Nabigu ﷺ wuxuu dhex dhigay daah aniga iyo isaga dhexdeena, waxaana la soo dejiyey aayadaha Xijaabka."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cashadii arooska ka dib ayaa daah la dhigay, waxaana la soo dejiyey xeerarka xijaabka.
Xadiisku si cad ayuu u sheegayaa sababta dhacdada: cashadii arooska Nebiga ﷺ iyo Zaynab bint Jahsh ka dib, martida qaar ayaa muddo dheer fadhiday. Markii ay tageen, Nebigu ﷺ wuxuu dhigay daah; dabadeedna waxaa la soo dejiyey aayadaha xijaabka.
Xeerarka asturnaanta iyo kala-xayndaabka ee xaaladdan lagu soo dejiyey.
Albaabka ama meesha laga galo qol.
Cunto la bixiyo munaasabadda arooska awgeed.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay dhacdadan ku xidhaan soo-dejinta aayadaha xijaabka ee Suuradda al-Axzaab. Waxay sidoo kale ka soo saaraan anshaxa martida: inaan cuntada ka dib loo raagin si aan loo baahnayn iyo in la ilaaliyo asturnaanta dadka guriga deggan. Culimadu waxay xeerarka gaarka ah ee xijaabka uga doodaan Qur’aanka iyo werinno kale; dhacdadani keligeed oggolaansho uma aha in lagu xadgudbo asturnaanta dadka.
- Martiqaad ka dib waqtigii ku habboonaa ka tag, haddii aanu martigeliyuhu si cad kaaga codsan inaad sii joogto.
- Ilaali asturnaanta dadka kale adigoon fasax la’aan gelin qol gaar ah.
- Booqashooyinka iyo cuntooyinka u qorshee si martigelintu ula jaanqaaddo xasilloonida iyo firaaqada dadka guriga deggan.
Werintan Anas waxay sidoo kale ka warramaysaa guurkii Zaynab bint Jahsh iyo cashadii, waxayna sii faahfaahinaysaa dhacdooyinkii booqashada.
Sahih al-Bukhari · #5168 (Sahih)Werintan kale ee Anas waxay iyaduna ka hadlaysaa cashadii arooskii Nebiga ﷺ iyo Zaynab bint Jahsh, waxayna iftiiminaysaa martigelintii arooska.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.