Sahih al-Bukhari, xadiiska 5249
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ahmad ibn Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Sufyanسُفْيَانُ
- 4Abd ar‑Rahman ibn Abisعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ، سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ سَأَلَهُ رَجُلٌ شَهِدْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِيدَ أَضْحًى أَوْ فِطْرًا قَالَ نَعَمْ لَوْلاَ مَكَانِي مِنْهُ مَا شَهِدْتُهُ ـ يَعْنِي مِنْ صِغَرِهِ ـ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ، وَلَمْ يَذْكُرْ أَذَانًا وَلاَ إِقَامَةً، ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ، فَرَأَيْتُهُنَّ يَهْوِينَ إِلَى آذَانِهِنَّ وَحُلُوقِهِنَّ يَدْفَعْنَ إِلَى بِلاَلٍ، ثُمَّ ارْتَفَعَ هُوَ وَبِلاَلٌ إِلَى بَيْتِهِ.
Waxaa nooga warramay Axmad bin Muxammad, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Sufyaan, oo ka soo xigtay Cabdirraxmaan bin Caabis: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas — raḍiyallaahu canhumaa — markii nin weydiiyey:
"Ma la joogtay Rasuulka Allaah ﷺ Ciidda Adxaa ama Ciidda Fidriga?" Wuxuu yiri: "Haa, haddii aanan u dhowaansho ka lahayn isaga, ma aanan goob-joogeen" — macnaheedu waa da'diisa yar awgeed. Wuxuu yiri: "Rasuulka Allaah ﷺ wuu baxay oo tukaday, kadibna khudbo jeediyey, mana uusan xusin Adan ama Iqaamo. Kadib wuxuu u tagay dumarka, wuu waaniyey, xusuusiyey, wuxuuna faray inay sadaqo bixiyaan. Waxaan arkay iyagoo gacmaha u fidiyey dhegahooda iyo luqumahooda, iyagoo dahabkooda ku tuuraya Bilaal. Kadibna isaga iyo Bilaal waxay u laabteen gurigiisa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu tukaday salaadda Ciidda isaga oo aan yeerin adhaan ama iqaamo, dabadeedna dumarka ayuu wax baray.
Sadaqo ikhtiyaari ah oo qofku bixiyo isaga oo doonaya raalli ahaanshaha Alle.
Adhaanku waa yeeritaanka salaadda, iqaamaduna waa ogeysiinta in salaaddu bilaabanayso.
Culimada waxay werintan ka fahmeen in aan salaadda Ciidda loo yeerin adhaan ama iqaamo, khudbaduna ay timaaddo salaadda ka dib. Werintu sidoo kale waxay muujinaysaa in dumarku heli jireen waxbarasho diini ah laguna boorrin jiray sadaqada. Afarta mad-hab ee fiqiga Sunniga ah waxay aqoonsan yihiin in salaadda Ciiddu tahay salaad aan lahayn adhaan iyo iqaamo; culimadu se way ku kala aragti duwan yihiin faahfaahinta xeerarka khudbadda Ciidda iyo ka-qaybgalka dumarka.
- Salaadaha jamaacada ka dib waqti sii waxbaridda diinta ee dumarka si toos ah.
- Sadaqada ficil la taaban karo ka dhig adigoo wax ku darsanaya isla marka lagu boorriyo.
- Baro sunnada salaadda Ciidda, oo ay ku jirto in aanay lahayn adhaan iyo iqaamo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.