Furriinka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 5259

Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Furriinka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idi

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
  2. 2Malikمَالِكٌ
  3. 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  4. 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرًا الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ الأَنْصَارِيِّ، فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ، أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَ عَاصِمٌ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمٌ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ، قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا‏.‏ قَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ، أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنْ أَمْسَكْتُهَا، فَطَلَّقَهَا ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ تِلْكَ سُنَّةُ الْمُتَلاَعِنَيْنِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, in Sahl bin Sacad As-Saacidii uu u sheegay in Cuwaymir Al-Cajlaanii uu u yimid Caasim bin Cadiyi Al-Ansaarii, wuxuuna ku yiri:

"Caasimow, maxaad u aragtaa haddii nin uu xaaskiisa la joogo nin kale arko, ma dilayaa dabadeedna adinku ma dilaysaan isaga (qisaas ahaan), mise sidee buu yeelayaa? Caasimow, arrintan ii weydii Rasuulka Allah ﷺ." Markaasuu Caasim arrintaas weydiiyey Rasuulka Allah ﷺ, balse Rasuulka Allah ﷺ wuu neceb yahay su'aashaas wuuna cambaareeyey, taasoo ku noqotay Caasim mid culus wuxuu ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ. Markuu Caasim ehelkiisii ku laabtay, waxaa u yimid Cuwaymir oo ku yiri: "Caasimow, maxuu kugu yiri Rasuulka Allah ﷺ?" Caasim baa yiri: "Kheyr iima aadan keenin, Rasuulka Allah ﷺ wuu neceb yahay su'aashii aan weydiiyey." Cuwaymir baa yiri: "Wallahi, kama harayo ilaa aan toos u weydiiyo." Markaasuu Cuwaymir u tegay Rasuulka Allah ﷺ oo dadka dhexdiisa jooga, wuxuuna yiri: "Rasuulkii Allow, maxaad u aragtaa haddii nin uu xaaskiisa la joogo nin kale arko, ma dilayaa dabadeedna adinku ma dilaysaan isaga, mise sidee buu yeelayaa?" Rasuulka Allah ﷺ baa yiri: "Allah wuxuu soo dejiyey xukun adiga iyo xaaskaaga khuseeya, tag oo soo kaxeey." Markaasay liicaameen (isku dhaarteen) anigoo dadka la jooga agta Rasuulka Allah ﷺ. Markay dhammeysteen, Cuwaymir baa yiri: "Rasuulkii Allow, haddii aan xaaskan haysto, been baan ka sheegay." Dabadeedna saddex jeer buu furay intaanu Rasuulka Allah ﷺ amrin. Ibn Shihaab wuxuu yiri: "Taasi waxay noqotay sunnada kuwa liicaama."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Marka qof lagu eedeeyo sino, li’aan waa waddo sharci ah oo looga fogaado in qofku iskiis caddaalad u fuliyo.

Asalka iyo sababta

Uwaimir al-Ajlani ayaa weydiiyey waxa ninku samaynayo haddii uu xaaskiisa la arko nin kale. Waxyiga ku saabsan li’aan wuxuu khuseeyey isaga iyo xaaskiisa.

Erayada adag oo la sharxay
Li’aan

Habraac shareeco ahaan loo jideeyey oo lammaanuhu ku dhaartaan oo ku dhawaaqaan marka ninku xaaskiisa sino ku eedeeyo isaga oo aan haysan markhaatiyada loo baahan yahay.

Qisaas

Aargoosi sharci ah oo dembi loo fuliyo; ma aha oggolaansho qofku iskiis xoog u adeegsado.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay halkan ka fahmeen in ninku aanu isagu ciqaabi karin ama dili karin marka uu xaaskiisa sino ku eedeeyo, balse uu arrinta u maro habraaca garsoorka diinta. Li’aanku waa habraac gaar ah marka ninku ku adkaysto eedda oo aanay jirin markhaatiyada loo baahan yahay; fuqahadu ayaa faahfaahiya shuruudaha iyo cawaaqibta saxda ah. Afarta madhhab ee Sunniga ahi waxay ka hadlaan, waxyaabo kale, qaabka dhaarta iyo kala-tagga lammaanaha. Hadalka Uwaimir ee ku saabsan saddex furriin wuxuu tilmaamayaa wixii uu sameeyey; fuqahadu si gooni ah ayay uga baaraan-degaan sida hadallada noocaas ahi sharci ahaan u xisaabtamayaan.

Casharrada maanta
  1. Eed xanuun badan ha uga jawaabin rabshad; la tasho caalim ama hay’ad garsoor oo awood u leh.
  2. Khilaaf guur oo culus dhexdiisa, kala saar tuhunka iyo xaqiiqooyinka la caddeeyey.
  3. Su’aal sharci oo murugsan awgeed, raadso talo taxaddar leh oo raac habraaca la jideeyey.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.