Sahih al-Bukhari, xadiiska 5286
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، وَقَالَ، عَطَاءٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، كَانَ الْمُشْرِكُونَ عَلَى مَنْزِلَتَيْنِ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالْمُؤْمِنِينَ، كَانُوا مُشْرِكِي أَهْلِ حَرْبٍ يُقَاتِلُهُمْ وَيُقَاتِلُونَهُ، وَمُشْرِكِي أَهْلِ عَهْدٍ لاَ يُقَاتِلُهُمْ وَلاَ يُقَاتِلُونَهُ، وَكَانَ إِذَا هَاجَرَتِ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِ الْحَرْبِ لَمْ تُخْطَبْ حَتَّى تَحِيضَ وَتَطْهُرَ، فَإِذَا طَهُرَتْ حَلَّ لَهَا النِّكَاحُ، فَإِنْ هَاجَرَ زَوْجُهَا قَبْلَ أَنْ تَنْكِحَ رُدَّتْ إِلَيْهِ، وَإِنْ هَاجَرَ عَبْدٌ مِنْهُمْ أَوْ أَمَةٌ فَهُمَا حُرَّانِ وَلَهُمَا مَا لِلْمُهَاجِرِينَ. ثُمَّ ذَكَرَ مِنْ أَهْلِ الْعَهْدِ مِثْلَ حَدِيثِ مُجَاهِدٍ وَإِنْ هَاجَرَ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ لِلْمُشْرِكِينَ أَهْلِ الْعَهْدِ لَمْ يُرَدُّوا، وَرُدَّتْ أَثْمَانُهُمْ.
Ibnu Cabbaas wuxuu ka wariyey: Mushrikiintu waxay ahaayeen laba nooc xiriirkooda ku saabsan Nebiga ﷺ iyo Mu'miniinta. Qaar ka mid ah waxay ahaayeen kuwo dagaal kula jira Nebiga ﷺ oo isna uu la dagaalamayo, halka qaar kalena ay ahaayeen kuwo heshiis nabadeed la galay Nebiga ﷺ, oo aan iyagu la dagaalemin Nebiga ﷺ isna uusan la dagaalemin. Haddii haweeney ka tirsan kooxda dagaalka ku jirta ay u soo hijrooto dhanka Muslimiinta, lama guursan jirin ilaa ay caado ka hesho oo ay daahir noqoto. Markay daahir noqoto, way u bannaan tahay in la guursado. Haddii ninkeedu uu soo hijroodo inta aysan guursan kahor, waxaa lagu celin jiray isaga. Haddii addoon ama jaariyad ka soo hijrooto dhankooda una timaado Muslimiinta, waxay noqonayaan xor, waxayna yeelanayaan xuquuqda ay leeyihiin Muhajiriinta kale. Kadibna wuxuu xusay arrinta dadka heshiiska la galay sida xadiiska Mujaahid: Haddii addoon ama jaariyad ay ka soo hijrootaan mushrikiinta heshiiska la leh Muslimiinta, lama celin jirin, laakiin qiimahooda ayaa loo celin jiray mulkiileyaashoodii hore.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Werintu waxay ka hadlaysaa hijrada, xeerarka guurka iyo waajibaadka heshiisyada.
Kooxo muslimiinta la galay heshiis nabadeed ama heshiis aan dagaal ahayn.
Haweeneydu waxay sugaysay hal caado iyo daahirnimada ka dambaysa, taas oo ahayd muddada sugitaanka ka hor inta aan loo oggolaan in guur loo soo bandhigo.
Haddii addoon lab ama dheddig ah oo ka tirsan koox heshiis la leh uu hijroodo, qiimihii lagu heshiiyey ayaa la siin jiray milkiilayaashii hore halkii qofka dib loogu celin lahaa.
Fasireyaashii hore waxay werintan kaga hadlaan xeerarka khuseeya haweenka ka soo hijrooday dhul cadow oo u soo guuray muslimiinta, iyo ilaalinta heshiisyada. Muddada sugitaanka ee la xusay waxay caddaynaysay inaanay uur ka lahayn guurkii hore. Qaybta ku saabsan dadka heshiiska la leh waxay adkaynaysaa in ballamaha la fuliyo: addoommadii hijrooday dib looma celin jirin, balse qiimahooda ayaa la magdhabi jiray. Fuqahadu waxay ka doodeen sida saxda ah ee xeerarkan loo dabaqayo iyagoo eegaya Qur’aanka iyo werinno kale; qoraalkani ma aha oggolaansho guud oo dadka loogu khasbi karo hijro ama guur.
- Oofiya heshiisyada iyo ballamaha, xataa marka duruufuhu is beddelaan.
- Arrimaha guurka si taxaddar leh uga fiirsada, oo tixgeliya muddada sugitaanka ee la faray.
- Kala saara xeerarkii taariikhiga ahaa ee xaalad gaar ah iyo sida guud ee maanta dadka loola dhaqmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.