Sahih al-Bukhari, xadiiska 53
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ كُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ، يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي، فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ، ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ الْقَوْمُ أَوْ مَنِ الْوَفْدُ ". قَالُوا رَبِيعَةُ. قَالَ " مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ ـ أَوْ بِالْوَفْدِ ـ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ نَدَامَى ". فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا لاَ نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلاَّ فِي شَهْرِ الْحَرَامِ، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَىُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ، نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا، وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ. وَسَأَلُوهُ عَنِ الأَشْرِبَةِ. فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ، وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، أَمَرَهُمْ بِالإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ. قَالَ " أَتَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَصِيَامُ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُعْطُوا مِنَ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ ". وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ. وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ. وَقَالَ " احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ ".
Abu Jamrah wuxuu yiri:
"Waan la fariisan jiray Ibnu Cabbaas, wuxuuna igu fariisin jiray meeshiisa gaarka ah. Wuxuu igu yiri: 'Ila joog aan kaa siiyo qayb ka mid ah xoolahayga e.' Sidaas ayaan labo bilood ula joogay. Kadibna wuxuu yiri: 'Markii wefdigii reer Cabdi-Qays ay u yimaadeen Nebiga ﷺ, wuxuu ku yiri: "Yaa dadka ah? Ama yaa wefdiga ah?" Waxay yiraahdeen: "Waxaan nahay Rabiicah." Wuxuu yiri ﷺ: "Soo dhowaada, dadkow—ama wefdiyow—idinkoon ceebeysneyn oo aan shalaayeyn." Waxay yiraahdeen: "Rasuulka Allow ﷺ! Kuu imaan kari mayno bisha Xurmada leh mooyaane, waxaana annaga iyo adiga noo dhexeeya qabiilka gaalada ah ee Mudar. Marka amar nagu sii arrin go'aan ah oo aan gaarsiinno dadka naga dambeeya, aan Jannadana ku galno." Waxayna weydiiyeen cabitaannada. Wuxuu amray afar waxyaalood, wuxuuna ka reebay afar waxyaalood. Wuxuu amray inay Alle kaligiis rumeeyaan. Wuxuu yiri ﷺ: "Ma ogtihiin waxa uu yahay Alle kaligiis rumeyntiisu?" Waxay yiraahdeen: "Alle iyo Rasuulkiisa ﷺ baa ogsoon." Wuxuu yiri ﷺ: "Waa markhaati-kaca inaan ilaah jirin Alle mooyaane iyo in Muxammad yahay Rasuulkii Alle, oogidda salaadda, bixinta sakada, soonka Ramadaan, iyo inaad bixisaan khumuskii (rubucii) gananimada." Wuxuu ka reebay afar weel: Xantam, Dubba', Naqiir, iyo Musaffat (ama Muqayyar). Wuxuuna yiri ﷺ: "Xifdiya oo gaarsiiya dadka idinka dambeeya."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu caddeeyay waajibaadka diinta, wuxuuna faray in aqoonta la gudbiyo.
Wafdiga Cabdul-Qays waxay sheegeen in qabiilka Mudar ee u dhexeeyey iyo muddada safarkooda oo koobnayd awgood ay Nabiga ﷺ booqan kareen oo keliya bilaha xurmada leh. Sidaas darteed waxay weydiisteen tilmaamo cad oo ay gaarsiin karaan dadkoodii ka maqnaa.
Shan meelood meel ka mid ah qaniimada dagaalka oo loo bixiyo sida xeerarka Islaamku dhigayaan.
Magacyada weelal ay cabitaannadu ku khamiiri kareen. Mamnuuciddu waxay ku saabsanayd in loogu isticmaalo cabitaanno maandooriya.
Bixinta waajibka ah ee qayb cayiman oo ka mid ah hanti gaar ah, loona qoondeeyo dadka xaqa u leh.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in iimaanku ka kooban yahay qirashada iimaanka iyo camallo cibaado oo muhiim ah, sida salaadda, sakaada iyo soonka. Xuska shan meelood meel wuxuu khuseeyaa xeerarka qaniimada dagaalka. Weelasha waa la mamnuucay sababtoo ah cabitaanku wuu ku khamiiri karay oo maandooriye ayuu noqon karay; mamnuuciddu ma aha mamnuucid joogto ah oo weelasha laftooda saaran. Waxa kale oo laga fahmayaa in macallinku si cad u sharxo fikradaha muhiimka ah, kuna boorriyo ardayda inay aqoonta si taxaddar leh u xafidaan una gudbiyaan.
- Baro waajibaadka aasaasiga ah ee diinta, oo hubi inaad erayo la fahmi karo ku sharxi karto.
- Aqoonta diinta ee lagu kalsoon yahay si taxaddar leh u gudbi, una kala caddee xeerarka sugan iyo sida taariikh ahaan loo dabaqay.
- Ka fogow cabitaannada maandooriya iyo wax kasta oo keena sarkhaan.
Werintani waxay taxaysaa qirashada iimaanka iyo dhowr waajib oo ficil ah; xadiiska Nawawi ee shanta tiir ayaa bixiya dulmar isku xidhan.
Sahih al-Bukhari · #52 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa xidhiidhka iimaanka iyo camalka, taas oo la jaanqaadaysa qirashada iimaanka iyo waajibaadka cibaadada ee la xusay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.