Sahih al-Bukhari, xadiiska 52
Waxaa weriyey An-Nu'man ibn Bashir. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu Nu'aymwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Zakariyyaزَكَرِيَّاءُ
- 3Amirعَامِرٍ
- 4An‑Nu'man ibn Bashirالنُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْحَلاَلُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ، وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لاَ يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ، فَمَنِ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِيِنِهِ وَعِرْضِهِ، وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى، يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ. أَلاَ وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى، أَلاَ إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ، أَلاَ وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ. أَلاَ وَهِيَ الْقَلْبُ ".
Waxaa wariyey An-Nu'man bin Bashir: Waxaan maqlay Rasûlullah ﷺ oo leh:
"Xalaashu waa caddahay, xaaraantuna waa caddahay, waxaana u dhexeeya arrimo shubho ah oo aanay dad badani garanayn. Qofkii ka fogaada shubhooyinkaas wuxuu daahiriyey diintiisa iyo sharafkiisa. Qofkii ku dhacana wuxuu la mid yahay adhijir xoolihiisa ku daajinaya agagaarka Xima (daaqsin gaar ah), oo qarka u saaran inuu galo. Ogaada! Boqor kastaa wuxuu leeyahay Xima, Ximada Allaah ee arligana waa waxyaabaha uu xaaraantinimeeyey. Ogaada! Jidhka waxaa ku jira cad hilib ah; haddii uu hagaago, jidhka oo dhan baa hagaaga, haddii uu xumaadana, jidhka oo dhan baa xumaada. Ogaada! Kaasi waa qalbiga."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ka fogaanshaha arrimaha shaki ku jiro wuxuu ilaaliyaa diintaada, wuxuuna dhawraa qalbi daahir ah.
Arrimo dad badan aanay si cad ugu garanayn xukunka diineed ee ay leeyihiin.
Dhul xuduud loo asteeyey oo aan dadka kale loo oggolayn inay xoolahooda ku daajiyaan; tusaalahani wuxuu ka digayaa in u-dhowaanshaha xuduudaha xaaraanta ahi uu qofka ku horseedi karo inuu ku xadgudbo.
Xuddunta gudaha ee iimaanka, niyadda iyo doorashooyinka akhlaaqeed.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in ka fogaanshaha arrimaha shaki ku jiro uu yahay nooc Alle-ka-cabsi ah oo ilaaliya iimaanka iyo sharafta qofka. Tusaalaha adhijirka ahi wuxuu ina barayaa in laga fogaado xuduudaha xaaraanta, ee aan laga fogaan falka xaaraanta ah oo keliya. Xadiisku wuxuu kaloo adkaynayaa in xaaladda gudaha iyo niyaddu saamayn ku leeyihiin ficillada. Culimada afarta madhhab ee sunniga ahi waxay kala saaraan xukunnada cad iyo arrimaha shakiga leh, kuwaas dambe na waxay ku qiimeeyaan daliil iyo aqoon xeeldheer; taxaddarku waa inuusan keenin in wax xalaal ah xaaraan laga dhigo daliil la’aan.
- Marka dakhliga ama badeeco aanay kuu caddayn, hubi xog lagu kalsoonaan karo, kana talo weydii qof aqoon u leh.
- Ka durug xaaladaha tallaabo-tallaabo kuu horseedi kara xadgudub cad.
- Si joogto ah u eeg niyaddaada, kuna dadaal qalbi daacad ah oo daahir ah.
Werintani waxay ka hadlaysaa ajarka qofka ilaaliya daahirnimada iimaankiisa iyo camalkiisa, sidaas darteedna waxay la jaanqaadaysaa ka fogaanshaha arrimaha shaki ku jiro.
Sahih al-Bukhari · #51 (Sahih)Werintani waxay adkaynaysaa muhiimadda camalka wanaagsan iyo niyadda daacadda ah, taasoo la xiriirta doorka udub-dhexaadka ah ee qalbiga.
40 Hadith van an-Nawawi · #11 (Sahih)Werintani waxay ina baraysaa inaan ka tagno waxa shaki gelinaya oo aan qaadanno waxa aan shaki gelinayn, sidaas darteedna waxay si toos ah ula jaanqaadaysaa waanada ah in laga fogaado arrimaha shaki ku jiro.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.