Sahih al-Bukhari, xadiiska 5361
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musaddadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Yahyaيَحْيَى
- 3Shu'baشُعْبَةَ
- 4Al‑Hakamالْحَكَمُ
- 5Ibn Abu Laylaابْنِ أَبِي لَيْلَى
- 6Aliعَلِيٌّ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَشْكُو إِلَيْهِ مَا تَلْقَى فِي يَدِهَا مِنَ الرَّحَى، وَبَلَغَهَا أَنَّهُ جَاءَهُ رَقِيقٌ فَلَمْ تُصَادِفْهُ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ، فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ ـ قَالَ ـ فَجَاءَنَا وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا، فَذَهَبْنَا نَقُومُ فَقَالَ " عَلَى مَكَانِكُمَا ". فَجَاءَ فَقَعَدَ بَيْنِي وَبَيْنَهَا حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمَيْهِ عَلَى بَطْنِي فَقَالَ " أَلاَ أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَا، إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا ـ أَوْ أَوَيْتُمَا إِلَى فِرَاشِكُمَا ـ فَسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَكَبِّرَا أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ، فَهْوَ خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ ".
Musaddad ayaa nooga warramay, Yaxye ayaa nooga warramay, Shucbahna ka soo xigtay, wuxuu yiri: Xakam baa ii warramay, isna Ibn Abii Laylaa, Cali na wuxuu nooga warramay in Faadumo — nabadgelyo iyo naxariis Eebbe korkooda ha ahaatee — ay u timid Nebiga ﷺ iyada oo ka cabanaysa dhibka gacanteeda ka soo gaaray dhagaxa wax lagu shiido. Waxay maqashay in Nebiga ﷺ ay u yimaadeen addoommo dumar ah, balse markay tagtay ma aysan la kulmin, sidaas darteed Ca’isha ayay arrintii u sheegtay. Markii Nebigu ﷺ yimid, Ca’isha way u warantay. Cali wuxuu yiri:
“Nebigu ﷺ wuxuu noo yimid annaga oo sariirahayaga jiifna, markaas baan damacnay inaan kacno, laakiin wuxuu yiri: ‘Jooga meeshiinna.’ Kadib wuu noo yimid oo wuxuu fariistay aniga iyo iyada dhexdeenna, ilaa aan ka dareemay qabowga cagihiisa oo calooshayda taabanaya. Wuxuu yiri: ‘Ma idin tusiyaa wax ka khayr badan waxaad weydiisateen? Markaad sariirihiinna tagtaan — ama aad jiifkiinna aaddaan — dheha Subxaanallaah saddex iyo soddon jeer, Alxamdulillaah saddex iyo soddon jeer, iyo Allaahu Akbar afar iyo soddon jeer; taasina idiinkama khayr badna adeege.’”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu baray dikri la akhriyo hurdada ka hor oo ka fadli badan adeegto.
Faadima waxay ka cabatay xanuunka gacanteeda uga yimid isticmaalka dhagaxa wax lagu shiido, waxayna codsatay caawimo. Nabigu ﷺ wuxuu iyada iyo Cali baray dikri ay akhriyaan hurdada ka hor.
Alle waa ka nasahan yahay ceeb iyo nusqaan kasta.
Mahad iyo ammaan oo dhan Alle ayay u sugnaadeen.
Alle ayaa ugu weyn.
Culimada qadiimiga ahi waxay xadiiskan ka fahmeen in la sunneeyay in dikrigan la akhriyo hurdada ka hor: 33 jeer Subxaanallaah, 33 jeer Alxamdulillaah iyo 34 jeer Allaahu Akbar. Al-Nawawi wuxuu xusay in ammaanadani ay qofka siiyaan xoog ruuxi ah, ballanqaadka ah inay ka fadli badan yihiin adeegtona uu muujinayo fadligooda gaarka ah. Xadiisku sidoo kale wuxuu muujinayaa sida Nabigu ﷺ qoyskiisa ugu baray daryeel iyo u fidinta taageero ruuxi ah.
- Hurdada ka hor akhri 33 jeer Subxaanallaah, 33 jeer Alxamdulillaah iyo 34 jeer Allaahu Akbar.
- Dikriga ka dhig caado joogto ah oo kaa caawisa inaad maalinta ku soo afjarto mahadnaq iyo Alle talo saarasho.
- U fiirso culaysyada saaran xubnaha qoyskaaga, una fidi caawimo wax ku ool ah iyo dhiirrigelin iyo taageero ruuxi ah.
Xadiiskan saxiixa ah ee laga wariyay Abuu Hurayra isaguna wuxuu ka hadlayaa xuska Alle marka qofku sariirta aadayo.
Sahih al-Bukhari · #5362 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu la jaanqaadayaa ammaanadaha la soo sheegay iyo tiradooda lagu taliyay in hurdada ka hor la akhriyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.