Sahih al-Bukhari, xadiiska 5430
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Al‑Qasim ibn Muhammad
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Isma'il ibn Ja'farإِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
- 3Rabi'aرَبِيعَةَ
- 4Al‑Qasim ibn Muhammadالْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ رَبِيعَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يَقُولُ كَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلاَثُ سُنَنٍ، أَرَادَتْ عَائِشَةُ أَنْ تَشْتَرِيَهَا فَتُعْتِقَهَا، فَقَالَ أَهْلُهَا، وَلَنَا الْوَلاَءُ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَوْ شِئْتِ شَرَطْتِيهِ لَهُمْ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". قَالَ وَأُعْتِقَتْ فَخُيِّرَتْ فِي أَنْ تَقِرَّ تَحْتَ زَوْجِهَا أَوْ تُفَارِقَهُ، وَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بَيْتَ عَائِشَةَ وَعَلَى النَّارِ بُرْمَةٌ تَفُورُ، فَدَعَا بِالْغَدَاءِ فَأُتِيَ بِخُبْزٍ وَأُدْمٍ مِنْ أُدْمِ الْبَيْتِ فَقَالَ " أَلَمْ أَرَ لَحْمًا ". قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَلَكِنَّهُ لَحْمٌ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ، فَأَهْدَتْهُ لَنَا. فَقَالَ" هُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهَا، وَهَدِيَّةٌ لَنَا ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Jacfar, oo ka weriyey Rabii'ah, inuu maqlay Al-Qaasim bin Muxammad oo leh: Barirah waxaa ku dhacay saddex sunno. Caa'ishah waxay doontay inay iibsato oo xorayso, laakiin dadkeedii baa yiri: 'Wala'-ga annagaa leh.' Markaasay arrintaas u sheegtay Rasuulka Alle ﷺ, wuxuuna yiri: 'Haddaad doonto shuruuddaas waad aqbali kartay, maxaa yeelay wala'-gu wuxuu u gaar yahay qofkii xoreeya.' Wuxuu yiri: Wayna la xoreeyey, markaasaa la siiyey ikhtiyaar ah inay ninkeeda hoos joogto ama ka tagto. Maalin maalmaha ka mid ah ayaa Rasuulka Alle ﷺ guriga Caa'ishah soo galay iyadoo dabka saaran tahay digsi karaya. Wuxuu dalbaday qado, waxaana loo keenay rooti iyo cunto guriga laga sameeyey. Wuxuu yiri: 'Miyaanan hilib arkin?' Waxay yiraahdeen: 'Haa, Rasuulkii Allow, laakiin waa hilib Barirah lagu sadaqeystay, iyadaana hadiyad ahaan noo siisay.' Wuxuu yiri: 'Iyadu waa sadaqo, annagase waa hadiyad.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xorriyad-siintu waxay go’aamisaa walaa’; sadaqadna qof kale waxay u noqon kartaa hadiyad.
Werintani waxay ka warramaysaa arrintii Bariira: Caa’isha waxay doonaysay inay xorayso, markaasay dadkii hore u lahaa Bariira sheegteen walaa’. Qoraalku wuxuu kaloo sheegayaa sida hilib sadaqo ahaan loo siiyey Bariira uu iyada dhexdeeda hadiyad ahaan ugu gaaray reerka Nebiga ﷺ.
Xidhiidh sharci ah oo xaaladdan ka dhasha marka addoon la xoreeyo.
Wax la siiyo qof xaq u leh; halkan Bariira hilib ayay sadaqo ahaan ku heshay.
Wax si ikhtiyaari ah loo bixiyo. Hilibku Bariira wuxuu ula ahaa sadaqo, halka dadka kale ee helay uu hadiyad u ahaa.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in walaa’ uu xaq u leeyahay qofka xoreeya; shuruud heshiis oo xaqaas qof kale u nisbaynaysa ma beddelayso xeerkaas. Waxay sidoo kale ka hadleen in Bariira markii la xoreeyey la siiyey ikhtiyaarka ah inay guurkeeda sii wadato ama joojiso. Intaa waxaa dheer, qisadu waxay muujinaysaa in wax qof loogu bixiyey sadaqo uu qof kale hadiyad u noqon karo; sidaas darteed Nebigu ﷺ wuu aqbali karay hilibkaas.
- Marka xorriyad la siinayo, caddee cidda yeelanaysa xuquuqda iyo waajibaadka, kuna dhaq xeerarka jira.
- Haddii aad ku filan tahay, sii gudbi cunto ama kaalmo aad heshay; hadiyaddu qofka xiga waxay u noqon kartaa hadiyad.
- Hadiyadda ku qiimee sidoo kale sida ay adiga kuugu timid, ee ha ku eegin oo keliya cidda markii hore loogu talagalay.
Werintan isla baabka ku jirtaa waxay dhammaystiraysaa werinnada Bariira, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka xaaladda sharci iyo tan reerka.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa bixinta sadaqada, wuxuuna bixiyaa macne guud oo ku saabsan sadaqadii Bariira heshay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.