Sahih al-Bukhari, xadiiska 5476
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمِعْرَاضِ فَقَالَ " إِذَا أَصَبْتَ بِحَدِّهِ فَكُلْ، فَإِذَا أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَقَتَلَ فَإِنَّهُ وَقِيذٌ، فَلاَ تَأْكُلْ ". فَقُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي. قَالَ " إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ وَسَمَّيْتَ، فَكُلْ ". قُلْتُ فَإِنْ أَكَلَ قَالَ " فَلاَ تَأْكُلْ، فَإِنَّهُ لَمْ يُمْسِكْ عَلَيْكَ، إِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ ". قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ. قَالَ " لاَ تَأْكُلْ، فَإِنَّكَ إِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ، وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى آخَرَ ".
Waxaa wariyey 'Adi bin Xaatim (rc): Waxaan weydiiyey Rasuulka Allah ﷺ xukunka Mi'raadka. Wuxuu yiri:
"Haddii aad ku disho qarkiisa fiiqan, cun; laakiin haddii uu ku dhufto dhinaciisa ballaaran oo uu dhinto, waa mid lagu dilay garaacis, ha cunin." Waxaan iri: "Ma sii dayn karaa eeygayga?" Wuxuu yiri: "Haddii aad sii dayso eeygaaga oo aad magacowdo Allah, cun waxa uu soo qabto." Waxaan iri: "Haddii eeygu ka cuno ugaarta?" Wuxuu yiri: "Ha cunin, maxaa yeelay adiga kuma uusan soo qaban ee naftiisa ayuu u soo qabtay." Waxaan iri: "Mararka qaarkood waan sii daayaa eeygayga kadibna waxaan arkaa eey kale oo la jooga?" Wuxuu yiri: "Ha cunin, maxaa yeelay waxaad magacowday Allah eeygaaga kaliya, mana aadan magacaabin kan kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xayawaanka duurjoogta ah ee la ugaarsado waa xalaal haddii si sax ah loo dhaawacay oo adiga laguu soo qabtay.
Qalab ugaarsi oo leh af fiiqan iyo dhinac ballaadhan oo aan fiiqnayn.
Xayawaan ku dhinta garaac aan fiiqnayn halkii uu ka dhiman lahaa dhaawac wax gooya; cunto ahaan lama oggola.
Marka eyga ugaarsiga la sii daynayo in la xuso magaca Alle, badanaa iyadoo la leeyahay ‘Bismillaah’.
Culimada hore waxay daliishadaan in la cuni karo ugaadha lagu dilo afka fiiqan ee mi'raadka, balse aan la cuni karin xayawaan ku dhinta dhinaciisa aan fiiqnayn. Marka ey tababaran la adeegsanayo, waa in magaca Alle la xusaa marka la sii daynayo; haddii eeygu ugaadha wax ka cuno, taasi waxay tilmaan u tahay inuu isagu naftiisa u ugaarsaday. Sidoo kale lama cuni karo ugaadha haddii eey labaad oo aan la aqoon uu uga qayb qaatay ugaarsiga, maadaama magaca Alle aan loogu xusin eeygaas. Madhhabyadu, iyagoo ka duulaya xadiiskan iyo kuwo kale, waxay faahfaahiyaan shuruudaha saxda ah ee eyda ugaarsiga iyo cunista waxa ay soo qabtaan.
- Marka mi'raad lagu ugaarsanayo, hubi in xayawaanka uu ku dhacay afka fiiqan oo aanu ku dhiman garaac aan fiiqnayn.
- Xus magaca Alle marka aad sii daynayso eey ugaarsi oo tababaran.
- Ha cunin ugaadha haddii eeygaagu wax ka cunay ama eey kale uga qayb qaatay ugaarsiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.