Sahih al-Bukhari, xadiiska 5475
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَيْدِ الْمِعْرَاضِ قَالَ " مَا أَصَابَ بِحَدِّهِ فَكُلْهُ، وَمَا أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَهْوَ وَقِيذٌ ". وَسَأَلْتُهُ عَنْ صَيْدِ الْكَلْبِ فَقَالَ " مَا أَمْسَكَ عَلَيْكَ فَكُلْ، فَإِنَّ أَخْذَ الْكَلْبِ ذَكَاةٌ، وَإِنْ وَجَدْتَ مَعَ كَلْبِكَ أَوْ كِلاَبِكَ كَلْبًا غَيْرَهُ فَخَشِيتَ أَنْ يَكُونَ أَخَذَهُ مَعَهُ، وَقَدْ قَتَلَهُ، فَلاَ تَأْكُلْ، فَإِنَّمَا ذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تَذْكُرْهُ عَلَى غَيْرِهِ ".
Waxaa nooga warramay Abu Nucaym, waxaa nooga warramay Sakariya, ka dib Caamir, ka dib Cadiyi bin Xaatim - Alle ha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Waxaan weydiiyey Nabiga ﷺ xukunka ugaarta lagu dilo Mi'raad (qori af leh). Wuxuu yiri:
"Wixii uu ku dhaawaco afkiisa fiiqan cun, laakiin wixii uu ku dhufto dhinaciisa ama qorigiisu waa waqiid (waa mid garaac lagu dilay oo xaaraan ah)." Waxaan kaloo weydiiyey ugaarta eeygu soo qabto. Wuxuu yiri: "Haddii eeygaagu kuu soo qabto ugaarta, cun, maxaa yeelay qabashada eeygu waa sida xalaalaynta (gawraca). Laakiin haddaad aragto eeygaaga ama eeyahaaga oo ay weheliyaan eey kale, oo aad ka baqato inuu la qabtay ugaarta oo uu dilay, ha cunin, maxaa yeelay magaca Alle waxaad ku xustay eeygaaga kaliya, kumana xusin eeyga kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Uga waa la cuni karaa haddii lagu dilo af fiiqan ama eey la tababaray.
Qalab ugaarsi oo leh af ama caarad fiiqan iyo dhinac ballaadhan.
Xayawaan lagu dilay jug xooggan halkii dhaawac wax gooya lagu dili lahaa.
Eey loo tababaray inuu ugaadha u soo qabto mulkiilihiisa.
Culimadu waxay ka fahmeen in ugaadha la cuni karo marka lagu dilo afka fiiqan ee qalabka ugaarsiga, balse aan la cuni karin marka dhinaca ballaadhan lagu dhufto oo lagu dilo. Sidoo kale waa la cuni karaa ugaadha uu eey la tababaray u soo qabto ugaarsadaha, haddii magaca Alle la xuso marka eyga la dirayo. Haddii eey kale ka qaybqaato oo ugaarsaduhu aanu garanayn eeyga dilay ugaadha, wuu ka joogayaa cunisteeda. Madhhabyadu waxay ka hadlaan shuruudo dheeraad ah oo ku saabsan tababarka eyga, xuska magaca Alle iyo hubinta sababta dhimashada.
- Hubi in ugaadha la ugaarsaday lagu dilay dhaawac wax gooya, ee aan lagu dilin jug.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.