Sahih al-Bukhari, xadiiska 571
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Mahmudwuxuu u sheegay al‑Bukhariمَحْمُودٌ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ibn Jurayjابْنُ جُرَيْجٍ
- 4Nafi'نَافِعٌ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً، فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ، ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا، ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ غَيْرُكُمْ ". وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يُبَالِي أَقَدَّمَهَا أَمْ أَخَّرَهَا إِذَا كَانَ لاَ يَخْشَى أَنْ يَغْلِبَهُ النَّوْمُ عَنْ وَقْتِهَا، وَكَانَ يَرْقُدُ قَبْلَهَا. قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قُلْتُ لِعَطَاءٍ وَقَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ أَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً بِالْعِشَاءِ حَتَّى رَقَدَ النَّاسُ وَاسْتَيْقَظُوا، وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا، فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلاَةَ. قَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الآنَ، يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً، وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا هَكَذَا ". فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَأْسِهِ يَدَهُ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ، فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ، ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ ضَمَّهَا، يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ عَلَى الصُّدْغِ، وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ، لاَ يُقَصِّرُ وَلاَ يَبْطُشُ إِلاَّ كَذَلِكَ وَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوا هَكَذَا ".
Waxaa nooga warramay Maxmuud, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Cabdirisaaq, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Ibnu Jurayj, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Naafic, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cumar in Rasuulka Allah ﷺ uu hal habeen mashquulay, markaasuu dib u dhigay salaadda ilaa aan ku seexannay masaajidka, kadibna waan toosnay, haddana waan seexannay, kadibna waan toosnay. Markaasuu Nabigu ﷺ noo soo baxay oo wuxuu yiri:
"Ma jiro qof dadka dhulka deggan ka mid ah oo salaadda sugaya idinka mooyaane." Ibnu Cumar dan kama lahayn inuu horumariyo ama dib u dhigo haddii uusan ka cabsanayn in hurdadu ka qaaddo waqtigeeda, mararka qaarna wuu seexan jiray iyada oo aan la tukan. Ibnu Jurayj wuxuu yiri: Waxaan ku iri Cataa', wuxuuna yiri: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas oo leh: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu hal habeen aad u dib u dhigay salaadda Cishe ilaa dadku seexdeen oo tooseen, haddana seexdeen oo tooseen. Markaasuu Cumar bin Al-Khadhaab istaagay oo yiri: "Salaadda!" Cataa' wuxuu yiri: Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Nabiga Allah ﷺ ayaa soo baxay anigoo mooda inaan hadda arkayo, madaxiisana biyo ayaa ka da'ayey, gacantiisana madaxa ayuu saartay isagoo leh: "Haddii aysan ummaddayda dhib ku noqonayn, waxaan amri lahaa inay sidaas u tukadaan." Markaasaan sii hubsaday Cataa' siduu Nabigu ﷺ gacanta u saaray madaxiisa sida Ibnu Cabbaas ka warramay. Cataa' wuxuu kala fidiyey farahiisa xoogaa, kadibna wuxuu saaray caarada faraha dhinaca madaxa, hoos buuna u soo jiiday isagoo isku soo dhoweynaya ilaa suulkiisu taabtay cirifka dhegta ee dhanka kankaha iyo gadhka wejiga. Ma uusan gaabin mana uusan dedejin ee sidaasuu yeelay, wuxuuna yiri: "Haddii aysan ummaddayda dhib ku noqonayn, waxaan amri lahaa inay sidaas u tukadaan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu dib u dhigay salaadda Cishaha, wuxuuna u tudhay ummaddiisa.
Salaadda waajibka ah ee habeenkii, waana tan ugu dambaysa shanta salaadood ee maalinlaha ah.
Salaadda oo la tukado kaddib bilowga waqtigeeda loo asteeyay.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in doorashada waqti dambe oo salaadda Cishaha la tukado ay ajar yeelan karto, haddii aan waqtiga salaaddu halis gelin oo aysan taasi keenayn culays aan macquul ahayn. Afarta madhab ee Sunniga ahi waxay ka hadlaan fadliga dib u dhigista inta lagu jiro xadka waqtiga salaadda, iyaga oo tixgelinaya duruufo sida salaadda jamaacada iyo khatarta ah in qofku seexdo. Hadalka Nabiga ﷺ wuxuu sidoo kale muujinayaa in fududaynta ummadda ay tahay arrin muhiim ah oo la tixgeliyo.
- Salaadda Cishaha dib u dhig oo keliya haddii aad hubto inaad ku tukan karto waqtigeeda.
- Marka jamaaco la tukanayo, tixgeli awoodda iyo duruufaha dadka jooga.
- Cibaadada diinta ha uga dhigin naftaada ama dadka kale mid aan loo baahnayn ku adag.
Xadiiskan saxiixa ahi sidoo kale wuxuu sheegayaa in Nabiga ﷺ salaadda Cishaha dib ugu dhigay waqti dambe.
Sahih al-Bukhari · #570 (Sahih)Xadiiskan ku jira Saxiix al-Bukhaari wuxuu ka hadlayaa sugidda salaadda Cishaha iyo sida Nabigu ﷺ uga taxaddaray in uusan ummaddiisa culays saarin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.